10. Sınıf Din Kültürü İslam Düşüncesinde Yorumlar

Hacı Bektaş Veli'nin 'Makalat' adlı eserinde sistemleştirdiği, kişinin manevi olgunluğa ulaşması için geçmesi gereken aşamalara 'Dört Kapı Kırk Makam' denir. Aşağıdakilerden hangisi bu 'Dört Kapı'dan biri değildir?

Alevilik-Bektaşilik'te 'Cem' ibadeti sırasında okunan ve Hz. Ali ile Ehlibeyt sevgisini konu alan şiirlere ne ad verilir?

Bir fıkıh alimi, modern dönemde ortaya çıkan 'yapay zeka kullanımı ve sorumluluk' konusunu incelerken, Kur'an ve Sünnet'te doğrudan bir hüküm bulamazsa, benzer meselelerden yola çıkarak bir sonuca varır. Bu sürece ne ad verilir?

Malikilik mezhebi, İmam Malik b. Enes tarafından kurulmuştur. Bu mezhebin en özgün delili, Hz. Peygamber'in sünnetinin en canlı şekilde orada yaşandığı düşüncesiyle 'Medine halkının uygulamaları'dır. Buna göre Malikilikte aşağıdakilerden hangisi önceliklidir?

İmam Şafii, 'er-Risale' adlı eseriyle fıkıh usulünü (hukuk metodolojisini) sistemleştiren ilk alimdir. O, bir hüküm verirken Kur’an, Sünnet, İcma ve Kıyas hiyerarşisine sıkı sıkıya bağlı kalmıştır. Şafii mezhebinin bu metodolojik yapısı aşağıdakilerden hangisine yönelik bir önlemdir?

Kur’an-ı Kerim’deki bazı ayetler 'muhkem' (anlamı açık), bazıları ise 'müteşabih' (yoruma açık) niteliktedir. Müteşabih ayetlerin yorumlanmasında alimlerin farklı yöntemler benimsemesi, İslam düşüncesinde zengin bir düşünce iklimi oluşturmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu duruma örnek gösterilebilir?

Nakşibendilik, Bahauddin Nakşibend tarafından sistemleştirilmiştir. Bu tarikatın en belirgin özelliklerinden biri, zikrin sessizce (kalben) yapılmasıdır. Buna ne ad verilir?

Alevilik-Bektaşilik geleneğinde 'Musahiplik' kurumu önemli bir yer tutar. Bu kurum, iki evli çiftin hayat boyu birbirlerinden sorumlu olması, yardımlaşması ve manevi kardeşlik bağı kurması esasına dayanır. Musahiplik kurumunun temeli İslam tarihindeki hangi olayla ilişkilendirilir?

Ebu Hanife, fıkhi meseleleri çözerken Kur'an ve Sünnet'in yanı sıra 'akıl yürütme' (re'y) ve 'kıyas' yöntemlerini sıklıkla kullanmıştır. Onun bu yaklaşımı, İslam hukukunun değişen şartlara uyum sağlamasını kolaylaştırmıştır. Buna göre Hanefilik mezhebinin en belirgin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Hz. Muhammed'in vefatından sonra ortaya çıkan 'Halife kim olmalı?' tartışması, başlangıçta idari bir meseleyken zamanla dini ve itikadi bir boyut kazanmıştır. Bu durum, İslam dünyasında ilk mezhebi oluşumların temelini atmıştır. Bu parçada bahsedilen durum, yorum farklılıklarının hangi sebebiyle doğrudan ilişkilidir?

Yesevilik, Türk dünyasının manevi mimarı Ahmed Yesevi tarafından kurulmuştur. Onun 'Hikmet' adı verilen şiirleri, İslam'ın Türkler arasında sade ve anlaşılır bir dille yayılmasını sağlamıştır. Yeseviliğin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kişi, 'Dinin aslı birdir ama uygulanışı zaman ve mekana göre değişebilir' diyorsa, bu kişinin aşağıdakilerden hangisini savunduğu söylenebilir?

İslam düşüncesinde ortaya çıkan yorumlar; itikadi, fıkhi ve tasavvufi olmak üzere üç ana başlıkta toplanır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden farklı bir kategoride yer alır?

Alevilik-Bektaşilik düşüncesinde 'Eline, beline, diline sahip ol' ilkesi, kişinin ahlaki gelişimini hedefler. Buradaki 'beline sahip ol' ifadesi neyi temsil eder?

İslam düşüncesindeki yorumlar, Müslümanların karşılaştığı sorunlara pratik çözümler üretmiştir. Örneğin, suyun bulunmadığı yerde teyemmümün nasıl yapılacağı veya uçakta namazın nasıl kılınacağı gibi meseleler fıkhi yorumlarla netleşmiştir. Bu durum mezheplerin hangi işlevini gösterir?

İslam düşüncesindeki yorum farklılıkları bir 'zenginlik' olarak görülmelidir. Ancak bu farklılıkların birer 'çatışma' unsuru haline gelmemesi için Müslümanların sahip olması gereken en temel tutum aşağıdakilerden hangisidir?

İslam dini, vahyedildiği dönemden itibaren farklı coğrafyalara yayılmış; bu süreçte Müslümanlar yeni kültürlerle karşılaşmış ve farklı yaşam biçimleriyle etkileşime girmişlerdir. Bu durum, dini metinlerin anlaşılması ve uygulanmasında çeşitli yorum farklılıklarının ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi İslam düşüncesindeki yorum farklılıklarının temel sebeplerinden biri olan 'kültürel etkenler' kapsamında değerlendirilebilir?

Caferilik mezhebi, on iki imama inanmayı imanın bir şartı olarak görür ve fıkhi konularda İmam Cafer-i Sadık'ın görüşlerini esas alır. Bu mezhep günümüzde en çok hangi ülkede yaygındır?

Tasavvufi yorumlar, İslam'ın daha çok 'ihsan' ve 'zühd' boyutuna odaklanır. Aşağıdakilerden hangisi tasavvufun temel konularından biri değildir?

Mevlevilik, Mevlana Celaleddin Rumi'nin görüşleri etrafında şekillenmiş bir tasavvuf yoludur. Bu yolda 'Sema' ayini, sembolik bir anlam taşır. Sema eden dervişin (Semazen) bir elinin yukarı, diğer elinin aşağı bakması neyi sembolize eder?

İmam Maturidi’ye göre akıl, Allah’ın varlığını ve birliğini bulabilecek güçtedir; ancak ibadetlerin nasıl yapılacağı gibi konular ancak vahiy yoluyla bilinebilir. Maturidilik'te aklın bu denli önemsenmesi, aşağıdaki coğrafyalardan hangisinde bu yorumun daha çok yayılmasına neden olmuştur?

Nusayrilik, Şia kökenli bir oluşum olup özellikle Suriye ve Türkiye’nin Hatay, Adana, Mersin gibi illerinde varlığını sürdürmektedir. Nusayrilikte Hz. Ali’ye atfedilen önem çok yüksektir. Nusayriliğin en önemli kutsal kitabı aşağıdakilerden hangisidir?

Hanbelilik mezhebi, Ahmed b. Hanbel’in görüşlerine dayanır. Bu mezhep, akli yorumlardan ziyade ayet ve hadislerin zahiri (görünen) anlamlarına sıkı sıkıya bağlı kalmasıyla bilinir. Bu durum Hanbeliliğin hangi karakterini yansıtır?

Kelam ilminde 'akıl' ve 'nakil' dengesi çok tartışılmıştır. Maturidilik, aklı Eş'ariliğe göre bir adım daha öne çıkarır. Aşağıdaki önermelerden hangisi Maturidiliğin bu yaklaşımını destekler?

Eş'arilik, daha çok nakli (vahyedilen metni) merkeze alan ve aklı bu metinleri savunmak için kullanan bir ekoldür. Ebul Hasan el-Eş'ari tarafından kurulan bu sistem, özellikle Selçuklu ve Osmanlı medreselerinde resmi akide olarak benimsenmiştir. Eş'ariliğin 'iyi ve kötü' (hüsün-kubuh) konusundaki temel görüşü nedir?