9. Sınıf Kimya Periyodik Sistem ve Yer Bulma
Soru 1
Aşağıdaki tabloda bazı elementlerin katman elektron dizilimleri verilmiştir. Element | Katman Dizilimi
------- | ---------------
X | 2, 8, 1
Y | 2, 8, 7
Z | 2, 8, 8 Bu tabloya göre hangi ifade doğrudur?
- Z elementi kararlı yapıdadır ve kimyasal tepkimelere girmeye isteksizdir. (Doğru Cevap)
- Y elementi periyodik tablonun 7. periyodundadır.
- X ve Y aynı gruptadır.
- Z elementinin atom numarası 10'dur.
- X elementi bir soygazdır.
Soru 2
Aşağıdaki özelliklerden hangisi periyodik sistemdeki metaller için genel bir özellik değildir?
- Kendi aralarında kovalent bağlı bileşik oluştururlar. (Doğru Cevap)
- Oda koşullarında (cıva hariç) katı haldedirler.
- Elektron vererek katyon oluşturma eğilimindedirler.
- Isı ve elektriği iyi iletirler.
- Tel ve levha haline getirilebilirler.
Soru 3
Bir elementin periyodik tablodaki yerini belirlemek için sadece nötr atomunun hangi bilgisine sahip olmak yeterlidir?
- Kütle numarası
- Çekirdek yükü (Atom numarası) (Doğru Cevap)
- İzotoplarının yüzdesi
- Nötron sayısı
- Fiziksel hali
Soru 4
Bir X atomunun 3. katmanında 3 elektronu bulunmaktadır. Bu atomun periyodik sistemdeki yeri ve sınıfı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- 2. periyot, 3A grubu, Metal
- 3. periyot, 13. grup, Ametal
- 3. periyot, 5A grubu, Ametal
- 3. periyot, 3B grubu, Geçiş metali
- 3. periyot, 3A grubu, Metal (Doğru Cevap)
Soru 5
Periyodik sistemde aynı grupta yukarıdan aşağıya doğru inildikçe genellikle aşağıdakilerden hangisi artmaz?
- Atom yarıçapı
- Metalik aktiflik
- Proton sayısı
- Katman sayısı
- İyonlaşma enerjisi (Doğru Cevap)
Soru 6
Periyodik sistemdeki 'Halojenler' grubu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- Doğada diatomik (ikili atom) yapıda bulunabilirler (F₂, Cl₂ vb.).
- 7A grubunda bulunurlar.
- Hepsi oda koşullarında gaz halindedir. (Doğru Cevap)
- Hidrojenli bileşikleri asidik özellik gösterir.
- Tuz yapıcı anlamına gelirler.
Soru 7
Periyodik sistemde yerleri belirtilen X, Y ve Z elementleri için şu bilgiler veriliyor:
- X: 2. periyot 2A grubu
- Y: 3. periyot 2A grubu
- Z: 3. periyot 7A grubu
Buna göre elementlerin atom çaplarının karşılaştırılması hangisinde doğru verilmiştir?
- Z > Y > X
- X > Z > Y
- Y > Z > X (Doğru Cevap)
- Y > X > Z
- X > Y > Z
Soru 8
X²⁺ iyonunun elektron dizilimi 2, 8 şeklindedir. Buna göre nötr X atomunun periyodik sistemdeki yeri aşağıdakilerden hangisidir?
- 3. Periyot, 8A Grubu
- 2. Periyot, 2A Grubu
- 2. Periyot, 8A Grubu
- 3. Periyot, 2A Grubu (Doğru Cevap)
- 4. Periyot, 2A Grubu
Soru 9
Aşağıda verilen gruplardan hangisinin özel adı yanlış belirtilmiştir?
- 8A: Kalkojenler
- 7A: Halojenler
- 1A: Alkali Metaller (Doğru Cevap)
- 3A: Toprak Metalleri
- 2A: Toprak Alkali Metaller
Soru 10
Bir X elementinin nötr atomu ile ilgili şu bilgiler veriliyor:
- 3. enerji düzeyinde bulunmaktadır.
- Son katmanında 6 elektron bulundurmaktadır.
Buna göre X elementi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- Periyodik sistemin 3. periyodunda yer alır. (Doğru Cevap)
- 6A grubu elementidir.
- Bir ametaldir.
- IUPAC sistemine göre 16. gruptadır.
- Elektron vermeye yatkındır ve bileşiklerinde daima pozitif değerlik alır.
Soru 11
Helyum (He) elementi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi onu diğer soygazlardan ayıran istisnai bir durumdur?
- Değerlik elektron sayısının 2 olması (Doğru Cevap)
- 8A grubunda yer alması
- Kararlı yapıda olması
- Renksiz ve kokusuz olması
- Oda koşullarında gaz olması
Soru 12
Aşağıdaki element çiftlerinden hangisi benzer kimyasal özellikler gösterir?
- ₂He ve ₁₀Ne
- ₆C ve ₁₄Si
- ₈O ve ₉F
- ₃Li ve ₁₁Na (Doğru Cevap)
- A, B ve D seçeneklerindeki tüm çiftler
Soru 13
Modern periyodik sistemle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- B grupları 4. periyottan itibaren başlar.
- 7 tane periyot bulunur.
- Aynı gruptaki elementlerin kimyasal özellikleri genellikle benzerdir.
- İlk periyotta 8 tane element bulunur. (Doğru Cevap)
- 18 tane grup bulunur (IUPAC sistemine göre).
Soru 14
X: 1s² 2s² 2p⁶ 3s¹ (veya 2, 8, 1)
Y: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁵ (veya 2, 8, 7)
Yukarıda elektron dizilimleri verilen X ve Y elementleri arasında oluşacak bileşiğin türü ve formülü nedir?
- Kovalent, XY
- Metalik, XY
- İyonik, X₂Y
- Kovalent, XY₂
- İyonik, XY (Doğru Cevap)
Soru 15
Dimitri Mendeleev, periyodik tabloyu oluştururken elementleri kütle numaralarına göre sıralamış, ancak bazı elementlerin kimyasal özelliklerinin uyuşmadığını fark ederek boşluklar bırakmıştır. Günümüzde ise periyodik sistem atom numaralarına göre düzenlenmiştir. Buna göre, periyodik sistemin tarihsel gelişimi ve modern yapısı hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- Mendeleev'in tablosunda henüz keşfedilmemiş elementler için öngörüde bulunulmuştur.
- Modern periyodik sistem, Henry Moseley'in X-ışınları deneyi sonuçlarına dayanır.
- Periyodik sistemde elementler artan kütle numaralarına göre sıralandığında tüm özellikler mükemmel şekilde uyuşur. (Doğru Cevap)
- Modern periyodik kanun, elementlerin özelliklerinin atom numaralarının periyodik bir fonksiyonu olduğunu belirtir.
- Glenn Seaborg, periyodik tablonun altına lantanit ve aktinitleri ekleyerek tabloya son halini vermiştir.
Soru 16
Periyodik sistemde yer alan elementlerin %80'inden fazlası metaldir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi metallerin genel bir özelliği olan 'parlaklık' ile doğrudan ilişkilidir?
- Tel ve levha haline gelmeleri
- Serbest elektronların ışığı yansıtması (Doğru Cevap)
- Isıyı hızlı iletmeleri
- Erime noktalarının yüksek olması
- Kristal yapıda olmaları
Soru 17
Periyodik tabloda aynı periyotta soldan sağa doğru gidildikçe genellikle hangi özellik azalır?
- Değerlik elektron sayısı
- Atom yarıçapı (Doğru Cevap)
- İyonlaşma enerjisi
- Atom numarası
- Elektronegatiflik
Soru 18
Laboratuvarda yapılan bir deneyde, bir elementin su ile şiddetli tepkimeye girerek hidrojen gazı açığa çıkardığı ve bulunduğu kabın yüzeyinin kayganlaştığı (bazik özellik) gözlenmiştir. Bu element periyodik sistemin hangi grubunda yer alıyor olabilir?
- 8A (Soygazlar)
- B Grubu (Geçiş Metalleri)
- 1A (Alkali Metaller) (Doğru Cevap)
- 2A (Toprak Alkali Metaller)
- 7A (Halojenler)
Soru 19
Periyodik sistemin 2. periyot 8A grubunda bulunan bir element için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- Bileşik oluşturmaya çok isteklidir. (Doğru Cevap)
- Kararlı bir yapıdadır.
- Değerlik elektron sayısı 8'dir.
- Tek atomlu gaz halindedir.
- Atom numarası 10'dur.
Soru 20
İnternet işlemcilerinde ve güneş panellerinde kullanılan Silisyum (Si) elementi, hem metallerin hem de ametallerin bazı fiziksel ve kimyasal özelliklerini taşır. Bu bilgilere göre Silisyum hangi sınıfta yer alır?
- Aktinit
- Ametal
- Yarı metal (Doğru Cevap)
- Soygaz
- Metal
1 / 20
20:00
Klavye Kısayolları: Şıkları
A, B, C, D veya 1, 2, 3, 4 ile seçebilir, sorular arasında ← ve → tuşlarıyla gezinebilirsiniz. Dokunmatik Jestler: Sorular arasında geçiş yapmak için soru alanını sağa veya sola kaydırabilirsiniz.Aşağıdaki tabloda bazı elementlerin katman elektron dizilimleri verilmiştir.
Element | Katman Dizilimi
------- | ---------------
X | 2, 8, 1
Y | 2, 8, 7
Z | 2, 8, 8
Bu tabloya göre hangi ifade doğrudur?
Benzer Testleri Keşfet
Aşağıdaki tabloda bazı elementlerin katman elektron dizilimleri verilmiştir. Element | Katman Dizilimi ------- | --------------- X | 2, 8, 1 Y | 2, 8, 7 Z | 2, 8, 8 Bu tabloya göre hangi ifade doğrudur?
- Z elementi kararlı yapıdadır ve kimyasal tepkimelere girmeye isteksizdir.
- Y elementi periyodik tablonun 7. periyodundadır.
- X ve Y aynı gruptadır.
- Z elementinin atom numarası 10'dur.
- X elementi bir soygazdır.
Doğru Cevap: C) Z elementi kararlı yapıdadır ve kimyasal tepkimelere girmeye isteksizdir.
Çözüm: Z elementinin dizilimi 2, 8, 8 şeklindedir. Son katmanı tam dolu olduğu için bir soygazdır ve kararlıdır.
Aşağıdaki özelliklerden hangisi periyodik sistemdeki metaller için genel bir özellik değildir?
- Kendi aralarında kovalent bağlı bileşik oluştururlar.
- Oda koşullarında (cıva hariç) katı haldedirler.
- Elektron vererek katyon oluşturma eğilimindedirler.
- Isı ve elektriği iyi iletirler.
- Tel ve levha haline getirilebilirler.
Doğru Cevap: C) Kendi aralarında kovalent bağlı bileşik oluştururlar.
Çözüm: Metaller kendi aralarında bileşik oluşturmazlar, 'alaşım' adı verilen homojen karışımları oluştururlar.
Bir elementin periyodik tablodaki yerini belirlemek için sadece nötr atomunun hangi bilgisine sahip olmak yeterlidir?
- Kütle numarası
- Çekirdek yükü (Atom numarası)
- İzotoplarının yüzdesi
- Nötron sayısı
- Fiziksel hali
Doğru Cevap: C) Çekirdek yükü (Atom numarası)
Çözüm: Modern periyodik sistem atom numarasına (çekirdek yüküne) göre düzenlenmiştir.
Bir X atomunun 3. katmanında 3 elektronu bulunmaktadır. Bu atomun periyodik sistemdeki yeri ve sınıfı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- 2. periyot, 3A grubu, Metal
- 3. periyot, 13. grup, Ametal
- 3. periyot, 5A grubu, Ametal
- 3. periyot, 3B grubu, Geçiş metali
- 3. periyot, 3A grubu, Metal
Doğru Cevap: A) 3. periyot, 3A grubu, Metal
Çözüm: Dizilim: 2, 8, 3 şeklindedir. 3 katman olduğu için 3. periyot, son katmanda 3 elektron olduğu için 3A grubudur. Bu element Alüminyumdur ve bir metaldir.
Periyodik sistemde aynı grupta yukarıdan aşağıya doğru inildikçe genellikle aşağıdakilerden hangisi artmaz?
- Atom yarıçapı
- Metalik aktiflik
- Proton sayısı
- Katman sayısı
- İyonlaşma enerjisi
Doğru Cevap: D) İyonlaşma enerjisi
Çözüm: Aşağı doğru inildikçe atom çapı arttığı için elektron koparmak kolaylaşır, bu yüzden iyonlaşma enerjisi azalır.
Periyodik sistemdeki 'Halojenler' grubu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- Doğada diatomik (ikili atom) yapıda bulunabilirler (F₂, Cl₂ vb.).
- 7A grubunda bulunurlar.
- Hepsi oda koşullarında gaz halindedir.
- Hidrojenli bileşikleri asidik özellik gösterir.
- Tuz yapıcı anlamına gelirler.
Doğru Cevap: C) Hepsi oda koşullarında gaz halindedir.
Çözüm: Halojenlerden Flor ve Klor gaz, Brom sıvı, İyot ise katı haldedir. Hepsi gaz değildir.
Periyodik sistemde yerleri belirtilen X, Y ve Z elementleri için şu bilgiler veriliyor: - X: 2. periyot 2A grubu - Y: 3. periyot 2A grubu - Z: 3. periyot 7A grubu Buna göre elementlerin atom çaplarının karşılaştırılması hangisinde doğru verilmiştir?
- Z > Y > X
- X > Z > Y
- Y > Z > X
- Y > X > Z
- X > Y > Z
Doğru Cevap: C) Y > Z > X
Çözüm: Atom çapı aşağı doğru artar, sağa doğru azalır. Y ve Z 3. periyotta olduğu için X'ten (2. periyot) büyüktür. Y, Z'nin solunda olduğu için Y > Z'dir. Sonuç: Y > Z > X.
X²⁺ iyonunun elektron dizilimi 2, 8 şeklindedir. Buna göre nötr X atomunun periyodik sistemdeki yeri aşağıdakilerden hangisidir?
- 3. Periyot, 8A Grubu
- 2. Periyot, 2A Grubu
- 2. Periyot, 8A Grubu
- 3. Periyot, 2A Grubu
- 4. Periyot, 2A Grubu
Doğru Cevap: B) 3. Periyot, 2A Grubu
Çözüm: X²⁺ iyonunun 10 elektronu varsa, nötr X atomunun 12 protonu vardır. 12X dizilimi: 2, 8, 2 şeklindedir. Bu da 3. periyot 2A grubuna karşılık gelir.
Aşağıda verilen gruplardan hangisinin özel adı yanlış belirtilmiştir?
- 8A: Kalkojenler
- 7A: Halojenler
- 1A: Alkali Metaller
- 3A: Toprak Metalleri
- 2A: Toprak Alkali Metaller
Doğru Cevap: E) 8A: Kalkojenler
Çözüm: 8A grubunun özel adı Soygazlar (Asil Gazlar)dır. Kalkojenler 6A grubunun özel adıdır.
Bir X elementinin nötr atomu ile ilgili şu bilgiler veriliyor: - 3. enerji düzeyinde bulunmaktadır. - Son katmanında 6 elektron bulundurmaktadır. Buna göre X elementi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- Periyodik sistemin 3. periyodunda yer alır.
- 6A grubu elementidir.
- Bir ametaldir.
- IUPAC sistemine göre 16. gruptadır.
- Elektron vermeye yatkındır ve bileşiklerinde daima pozitif değerlik alır.
Doğru Cevap: E) Elektron vermeye yatkındır ve bileşiklerinde daima pozitif değerlik alır.
Çözüm: 3. periyot 6A grubunda bulunan element (Kükürt - S) bir ametaldir. Ametaller elektron almaya yatkındır ve bileşiklerinde negatif değerlik alabilirler.
Helyum (He) elementi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi onu diğer soygazlardan ayıran istisnai bir durumdur?
- Değerlik elektron sayısının 2 olması
- 8A grubunda yer alması
- Kararlı yapıda olması
- Renksiz ve kokusuz olması
- Oda koşullarında gaz olması
Doğru Cevap: B) Değerlik elektron sayısının 2 olması
Çözüm: 8A grubundaki diğer tüm elementlerin değerlik elektron sayısı 8 iken, Helyum'un sadece 2 elektronu vardır.
Aşağıdaki element çiftlerinden hangisi benzer kimyasal özellikler gösterir?
- ₂He ve ₁₀Ne
- ₆C ve ₁₄Si
- ₈O ve ₉F
- ₃Li ve ₁₁Na
- A, B ve D seçeneklerindeki tüm çiftler
Doğru Cevap: E) A, B ve D seçeneklerindeki tüm çiftler
Çözüm: Aynı grupta bulunan elementler benzer kimyasal özellik gösterir. Li-Na (1A), He-Ne (8A), C-Si (4A) gruplarındadır.
Modern periyodik sistemle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- B grupları 4. periyottan itibaren başlar.
- 7 tane periyot bulunur.
- Aynı gruptaki elementlerin kimyasal özellikleri genellikle benzerdir.
- İlk periyotta 8 tane element bulunur.
- 18 tane grup bulunur (IUPAC sistemine göre).
Doğru Cevap: D) İlk periyotta 8 tane element bulunur.
Çözüm: İlk periyotta sadece Hidrojen (H) ve Helyum (He) olmak üzere 2 element bulunur.
X: 1s² 2s² 2p⁶ 3s¹ (veya 2, 8, 1) Y: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁵ (veya 2, 8, 7) Yukarıda elektron dizilimleri verilen X ve Y elementleri arasında oluşacak bileşiğin türü ve formülü nedir?
- Kovalent, XY
- Metalik, XY
- İyonik, X₂Y
- Kovalent, XY₂
- İyonik, XY
Doğru Cevap: A) İyonik, XY
Çözüm: X bir metal (1A), Y bir ametaldir (7A). Metal ve ametal arasında elektron alışverişi ile iyonik bağlı XY bileşiği oluşur.
Dimitri Mendeleev, periyodik tabloyu oluştururken elementleri kütle numaralarına göre sıralamış, ancak bazı elementlerin kimyasal özelliklerinin uyuşmadığını fark ederek boşluklar bırakmıştır. Günümüzde ise periyodik sistem atom numaralarına göre düzenlenmiştir. Buna göre, periyodik sistemin tarihsel gelişimi ve modern yapısı hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- Mendeleev'in tablosunda henüz keşfedilmemiş elementler için öngörüde bulunulmuştur.
- Modern periyodik sistem, Henry Moseley'in X-ışınları deneyi sonuçlarına dayanır.
- Periyodik sistemde elementler artan kütle numaralarına göre sıralandığında tüm özellikler mükemmel şekilde uyuşur.
- Modern periyodik kanun, elementlerin özelliklerinin atom numaralarının periyodik bir fonksiyonu olduğunu belirtir.
- Glenn Seaborg, periyodik tablonun altına lantanit ve aktinitleri ekleyerek tabloya son halini vermiştir.
Doğru Cevap: C) Periyodik sistemde elementler artan kütle numaralarına göre sıralandığında tüm özellikler mükemmel şekilde uyuşur.
Çözüm: Mendeleev kütle numarasına göre sıralama yapmıştı ancak bu durum bazı elementlerin (örneğin Argon ve Potasyum) yanlış gruplara düşmesine neden oluyordu. Modern sistem atom numarasına göre dizilir.
Periyodik sistemde yer alan elementlerin %80'inden fazlası metaldir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi metallerin genel bir özelliği olan 'parlaklık' ile doğrudan ilişkilidir?
- Tel ve levha haline gelmeleri
- Serbest elektronların ışığı yansıtması
- Isıyı hızlı iletmeleri
- Erime noktalarının yüksek olması
- Kristal yapıda olmaları
Doğru Cevap: A) Serbest elektronların ışığı yansıtması
Çözüm: Metallerin yüzeyindeki serbest elektron denizi, üzerlerine düşen ışığı yansıtarak metalik parlaklığın oluşmasını sağlar.
Periyodik tabloda aynı periyotta soldan sağa doğru gidildikçe genellikle hangi özellik azalır?
- Değerlik elektron sayısı
- Atom yarıçapı
- İyonlaşma enerjisi
- Atom numarası
- Elektronegatiflik
Doğru Cevap: D) Atom yarıçapı
Çözüm: Aynı periyotta sağa doğru proton sayısı arttıkça çekirdeğin çekim gücü artar ve elektron bulutu büzülerek atom yarıçapı küçülür.
Laboratuvarda yapılan bir deneyde, bir elementin su ile şiddetli tepkimeye girerek hidrojen gazı açığa çıkardığı ve bulunduğu kabın yüzeyinin kayganlaştığı (bazik özellik) gözlenmiştir. Bu element periyodik sistemin hangi grubunda yer alıyor olabilir?
- 8A (Soygazlar)
- B Grubu (Geçiş Metalleri)
- 1A (Alkali Metaller)
- 2A (Toprak Alkali Metaller)
- 7A (Halojenler)
Doğru Cevap: A) 1A (Alkali Metaller)
Çözüm: 1A grubu alkali metaller (Lityum, Sodyum, Potasyum vb.) su ile çok şiddetli tepkime verir ve bazik çözeltiler oluştururlar.
Periyodik sistemin 2. periyot 8A grubunda bulunan bir element için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- Bileşik oluşturmaya çok isteklidir.
- Kararlı bir yapıdadır.
- Değerlik elektron sayısı 8'dir.
- Tek atomlu gaz halindedir.
- Atom numarası 10'dur.
Doğru Cevap: D) Bileşik oluşturmaya çok isteklidir.
Çözüm: 8A grubu soygazlardır. Soygazlar kararlı oldukları için kimyasal tepkimelere girmeye ve bileşik oluşturmaya istekli değillerdir.
İnternet işlemcilerinde ve güneş panellerinde kullanılan Silisyum (Si) elementi, hem metallerin hem de ametallerin bazı fiziksel ve kimyasal özelliklerini taşır. Bu bilgilere göre Silisyum hangi sınıfta yer alır?
- Aktinit
- Ametal
- Yarı metal
- Soygaz
- Metal
Doğru Cevap: D) Yarı metal
Çözüm: Metallerle ametaller arasında özellik gösteren elementlere yarı metal denir. Silisyum ve Germanyum en bilinen örnekleridir.
