10. Sınıf Biyoloji Madde Döngüleri

Soru 1

Azot döngüsünün hangi basamağı sadece prokaryot hücre yapısına sahip canlılar tarafından gerçekleştirilebilir?
  • Hücre dışı sindirim
  • Nitrifikasyon (Doğru Cevap)
  • Amino asitlerin solunumda kullanılması
  • Protein sentezi
  • Organik maddelerin çürümesi

Doğru Cevap: C) Nitrifikasyon
Çözüm: Nitrifikasyon (amonyaktan nitrat oluşumu) sadece belirli bakteri ve arkeler (prokaryotlar) tarafından gerçekleştirilen özelleşmiş bir süreçtir.

Soru 2

Bir tarım arazisinde verimi artırmak için toprağa sürekli azotlu gübre eklenmesi, uzun vadede hangi döngüsel soruna yol açabilir?
  • Topraktaki suyun tamamen kuruması
  • Bitkilerin fotosentez yapamaması
  • Saprofit canlıların aşırı çoğalması
  • Havadaki oksijen miktarının tehlikeli düzeye çıkması
  • Yeraltı sularının kirlenmesi ve ötrofikasyon (Doğru Cevap)

Doğru Cevap: B) Yeraltı sularının kirlenmesi ve ötrofikasyon
Çözüm: Aşırı gübreleme, yağmur sularıyla azotun su kaynaklarına taşınmasına, burada alg patlamasına ve dolayısıyla su kirliliğine (ötrofikasyon) neden olur.

Soru 3

Karbon döngüsünde; I. Solunum, II. Yanma, III. Fotosentez olaylarından hangileri atmosferdeki CO2 miktarını artırıcı yönde etki yapar?
  • Yalnız I
  • I ve II (Doğru Cevap)
  • II ve III
  • Yalnız II
  • Yalnız III

Doğru Cevap: D) I ve II
Çözüm: Solunum ve yanma tepkimeleri sonucunda atmosfere CO2 salınırken, fotosentez atmosferdeki CO2'yi tüketir.

Soru 4

Denitrifikasyon bakterilerinin faaliyetleri sonucunda toprağın verimliliği nasıl etkilenir ve neden?
  • Azalır; çünkü topraktaki oksijeni tüketirler.
  • Artar; çünkü toprağa mineral eklerler.
  • Artar; çünkü su tutma kapasitesini artırırlar.
  • Azalır; çünkü bitkilerin kullanabileceği azotu gaz formuna dönüştürürler. (Doğru Cevap)
  • Değişmez; çünkü sadece atmosferi etkilerler.

Doğru Cevap: C) Azalır; çünkü bitkilerin kullanabileceği azotu gaz formuna dönüştürürler.
Çözüm: Denitrifikasyon, bitkilerin alabileceği nitratı (NO3) N2 gazına çevirip atmosfere gönderdiği için toprak azot bakımından fakirleşir.

Soru 5

Fosil yakıtların (kömür, petrol vb.) oluşumu karbon döngüsünün hangi aşamasıyla ilgilidir?
  • Karbonun kemosentezde kullanılması
  • Karbonun atmosferde birikmesi
  • Karbonun uzun süreliğine yer altında depolanması (Doğru Cevap)
  • Karbonun ozon tabakasını inceltmesi
  • Karbonun kireç taşlarına dönüşmesi

Doğru Cevap: B) Karbonun uzun süreliğine yer altında depolanması
Çözüm: Ölü organizmaların tam parçalanamadan toprak altında kalması sonucu karbon, milyonlarca yıl boyunca fosil yakıt olarak depolanır.

Soru 6

Topraktaki kullanılabilir azot miktarını azaltarak atmosferdeki serbest azot miktarını artıran biyolojik olay aşağıdakilerden hangisidir?
  • Azot fiksasyonu
  • Nitrifikasyon
  • Fotosentez
  • Denitrifikasyon (Doğru Cevap)
  • Pütrefikasyon

Doğru Cevap: B) Denitrifikasyon
Çözüm: Denitrifikasyon bakterileri, topraktaki nitratı serbest azota (N2) dönüştürerek atmosfere verirler.

Soru 7

Baklagillerin köklerinde yaşayan Rhizobium bakterileri ile bitki arasındaki ilişki azot döngüsü açısından neden önemlidir?
  • Topraktaki zararlı bakterileri yok ettiği için
  • Atmosferdeki serbest azotu bitkinin kullanabileceği forma dönüştürdüğü için (Doğru Cevap)
  • Bitkinin su ihtiyacını karşıladığı için
  • Organik atıkları parçaladığı için
  • Bitkinin fotosentez hızını artırdığı için

Doğru Cevap: B) Atmosferdeki serbest azotu bitkinin kullanabileceği forma dönüştürdüğü için
Çözüm: Rhizobium bakterileri biyolojik azot fiksasyonu yaparak havadaki N2'yi amonyum formuna çevirip bitkiye sunar.

Soru 8

Karbon döngüsünde kireç taşlarının (kalsiyum karbonat) aşınması atmosfere hangi gazın salınmasına neden olur?
  • Oksijen
  • Karbondioksit (Doğru Cevap)
  • Azot
  • Metan
  • Kükürt dioksit

Doğru Cevap: D) Karbondioksit
Çözüm: Kireç taşlarının hava ve suyla teması sonucu aşınmasıyla yapısındaki karbon, CO2 gazı şeklinde atmosfere karışır.

Soru 9

Bir ekosistemde ayrıştırıcı organizmaların sayısının hızla azalması durumunda, azot döngüsünde gerçekleşen hangi olay ilk olarak olumsuz etkilenir?
  • Atmosferdeki serbest azotun toprağa bağlanması
  • Topraktaki organik atıkların amonyağa dönüştürülmesi (Doğru Cevap)
  • Denitrifikasyon bakterilerinin faaliyetlerinin artması
  • Bitkilerin topraktan nitrat tuzlarını alması
  • Nitritin nitrata dönüştürülmesi (nitrifikasyon)

Doğru Cevap: C) Topraktaki organik atıkların amonyağa dönüştürülmesi
Çözüm: Ayrıştırıcılar (saprofitler), ölü organizma ve atıklardaki proteinleri parçalayarak amonyak (NH3) oluşturur. Bu sürecin aksaması döngünün sonraki basamaklarını da durdurur.

Soru 10

Küresel ısınmanın temel nedenlerinden biri olan atmosferdeki CO2 artışını engellemek amacıyla hazırlanan bir projede, aşağıdaki uygulamalardan hangisinin yapılması döngüye doğrudan ve olumlu bir katkı sağlar?
  • Hayvancılık faaliyetlerinin kontrolsüzce genişletilmesi
  • Fosil yakıt kullanımının teşvik edilmesi
  • Fotosentez yapan organizmaların popülasyonunun artırılması (Doğru Cevap)
  • Sanayi tesislerinin bacalarına filtre takılmaması
  • Ormanlık alanların tarım arazisine dönüştürülmesi

Doğru Cevap: C) Fotosentez yapan organizmaların popülasyonunun artırılması
Çözüm: Fotosentez, atmosferdeki CO2'yi kullanarak organik besin üretir ve atmosferdeki karbon miktarını azaltan en önemli biyolojik olaydır.

Soru 11

Su döngüsü sürecinde gerçekleşen; I. Terleme, II. Buharlaşma, III. Yoğunlaşma olaylarından hangileri suyun sıvı halden gaz haline geçmesini sağlar?
  • I, II ve III
  • II ve III
  • Yalnız II
  • I ve II (Doğru Cevap)
  • Yalnız I

Doğru Cevap: C) I ve II
Çözüm: Terleme (bitkiler yoluyla) ve buharlaşma (yüzey sularından) suyun atmosfere gaz (su buharı) olarak dönmesini sağlar. Yoğunlaşma ise gazdan sıvıya geçiştir.

Soru 12

Atmosferdeki serbest azotun (N2) doğrudan bitkiler tarafından kullanılamamasının temel sebebi nedir?
  • Azot atomları arasındaki üçlü bağın çok güçlü olması (Doğru Cevap)
  • Azotun suda çözünmemesi
  • Azotun ozon tabakasına zarar vermesi
  • Azotun atmosferde çok az bulunması
  • Azot gazının zehirli olması

Doğru Cevap: B) Azot atomları arasındaki üçlü bağın çok güçlü olması
Çözüm: N2 molekülündeki üçlü kovalent bağı koparmak yüksek enerji gerektirir; bu yüzden sadece özel enzimlere sahip mikroorganizmalar bunu kırabilir.

Soru 13

Havadaki karbondioksit oranının mevsimsel değişimi incelendiğinde, kuzey yarım kürede yaz aylarında CO2 miktarının azaldığı görülür. Bu durumun temel sebebi nedir?
  • Okyanus sularının buharlaşmasının azalması
  • Rüzgarların CO2'yi kutuplara taşıması
  • Hayvanların kış uykusuna yatması
  • Isınma amaçlı yakıt tüketiminin azalması
  • Bitkisel faaliyetlerin (fotosentez) artması (Doğru Cevap)

Doğru Cevap: B) Bitkisel faaliyetlerin (fotosentez) artması
Çözüm: Yaz aylarında artan sıcaklık ve ışıkla birlikte fotosentez hızı artar, bu da atmosferden daha fazla CO2 çekilmesine neden olur.

Soru 14

Atmosferdeki su buharının yeryüzüne yağış olarak dönmesinde etkili olan temel fiziksel olay hangisidir?
  • Buharlaşma
  • Erime
  • Difüzyon
  • Süblimleşme
  • Yoğunlaşma (Doğru Cevap)

Doğru Cevap: C) Yoğunlaşma
Çözüm: Su buharı soğuk hava katmanlarına rastladığında yoğunlaşarak sıvı veya katı halde yeryüzüne iner.

Soru 15

Bir göl ekosistemine aşırı miktarda azotlu ve fosforlu gübre sızması sonucu oluşan 'ötrofikasyon' olayı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
  • Suyun ışık geçirgenliği azalır.
  • Balık ölümleri görülmeye başlar.
  • Alglerin kontrolsüz çoğalmasına neden olur.
  • Çürükçül faaliyetleri hızlanır.
  • Gölün alt katmanlarında oksijen miktarı artar. (Doğru Cevap)

Doğru Cevap: C) Gölün alt katmanlarında oksijen miktarı artar.
Çözüm: Ötrofikasyonda yüzeydeki alg tabakası ışığı ve oksijen geçişini engeller; alt katmanlarda oksijen tükenir ve canlılık azalır.

Soru 16

Nitrifikasyon sürecinde görev alan bir canlı için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenemez?
  • Prokaryot hücre yapısına sahiptir.
  • Karbondioksit özümlemesi yapar.
  • Işık enerjisini kullanarak ATP sentezler. (Doğru Cevap)
  • Tek hücrelidir.
  • İnorganik maddeyi oksitler.

Doğru Cevap: D) Işık enerjisini kullanarak ATP sentezler.
Çözüm: Nitrifikasyon bakterileri kemosentetiktir, ışık enerjisi yerine kimyasal enerji kullanırlar.

Soru 17

Küresel su krizi ile ilgili yapılan bir araştırmada, yeraltı sularının yenilenme hızının çekilme hızından düşük olduğu saptanmıştır. Bu durum su döngüsünün hangi aşamasının yetersiz kaldığını gösterir?
  • Buharlaşma
  • Yüzey akışı
  • Süzülme (İnfiltrasyon) (Doğru Cevap)
  • Yoğunlaşma
  • Terleme

Doğru Cevap: C) Süzülme (İnfiltrasyon)
Çözüm: Yağış sularının topraktan süzülerek yeraltı su depolarına ulaşması sürecine süzülme denir. Betonlaşma ve aşırı kullanım bu süreci bozar.

Soru 18

Aşağıdaki canlılardan hangisi azot döngüsünde amonyağı (NH3) nitrit ve nitrata dönüştürerek toprağı zenginleştirir?
  • Mantarlar
  • Siyanobakteriler
  • Yeşil bitkiler
  • Nitrifikasyon bakterileri (Doğru Cevap)
  • Otçul memeliler

Doğru Cevap: C) Nitrifikasyon bakterileri
Çözüm: Nitrifikasyon bakterileri amonyağı önce nitrite, sonra nitrata çevirerek bitkilerin alabileceği forma getirir.

Soru 19

Su döngüsü ile ilgili; I. Suyun saflaşmasını sağlar, II. İklimlerin düzenlenmesinde rol oynar, III. Sadece biyotik faktörler tarafından gerçekleştirilir. ifadelerinden hangileri doğrudur?
  • I ve II (Doğru Cevap)
  • I, II ve III
  • Yalnız I
  • Yalnız II
  • II ve III

Doğru Cevap: C) I ve II
Çözüm: Su döngüsü buharlaşma sayesinde suyu kirleticilerden ayırır ve ısı transferiyle iklimi etkiler. Ancak hem biyotik (terleme) hem abiyotik (buharlaşma) süreçleri içerir.

Soru 20

Azot döngüsünde görev alan Nitrosomonas ve Nitrobacter bakterileri ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
  • Oksijensiz solunum yaparak enerji üretirler.
  • Kemosentez yaparak kendi besinlerini üretirler. (Doğru Cevap)
  • Organik atıkları inorganik maddelere parçalarlar.
  • Atmosfer azotunu doğrudan bağlayabilirler.
  • Heterotrof beslenme biçimine sahiptirler.

Doğru Cevap: B) Kemosentez yaparak kendi besinlerini üretirler.
Çözüm: Nitrifikasyon bakterileri (Nitrosomonas ve Nitrobacter), inorganik maddeleri (amonyak ve nitrit) oksitleyerek elde ettikleri kimyasal enerjiyle besin sentezleyen kemosentetik ototroflardır.

Soru 21

Karbon döngüsünde 'karbon ayak izi' kavramı aşağıdakilerden hangisini ifade etmek için kullanılır?
  • İnsan faaliyetleri sonucu atmosfere salınan CO2 miktarını (Doğru Cevap)
  • Bitkilerin ürettiği oksijen miktarını
  • Bir canlının tükettiği besin miktarını
  • Bir ekosistemdeki tür çeşitliliğini
  • Toprakta biriken fosil yakıt rezervlerini

Doğru Cevap: C) İnsan faaliyetleri sonucu atmosfere salınan CO2 miktarını
Çözüm: Karbon ayak izi, birim karbondioksit cinsinden ölçülen, üretilen sera gazı miktarı açısından insan faaliyetlerinin çevreye verdiği zararın ölçüsüdür.

Soru 22

Azot döngüsünde görev alan; I. Saprofit mantar, II. Nitrifikasyon bakterisi, III. Denitrifikasyon bakterisi. Bu canlılardan hangileri heterotrof beslenir?
  • Yalnız I
  • I ve III (Doğru Cevap)
  • II ve III
  • I, II ve III
  • Yalnız II

Doğru Cevap: C) I ve III
Çözüm: Saprofitler ve denitrifikasyon bakterileri organik maddeden enerji sağlar (heterotroftur). Nitrifikasyon bakterileri ise inorganik maddeden besin üretir (ototroftur).

Soru 23

Aşağıdaki olaylardan hangisi atmosferdeki oksijen miktarını artırırken, karbondioksit miktarını azaltır?
  • Fermantasyon
  • Oksijenli solunum
  • Yanma tepkimeleri
  • Fotosentez (Doğru Cevap)
  • Kemosentez

Doğru Cevap: C) Fotosentez
Çözüm: Fotosentezde CO2 tüketilir ve yan ürün olarak O2 atmosfere verilir. Kemosentezde de CO2 tüketilir ancak atmosfere O2 verilmez (kendi içinde kullanılır).

Soru 24

Bir bölgede aşırı otlatma ve ormansızlaşma sonucu su döngüsünde ne gibi bir değişiklik beklenir?
  • Buharlaşma tamamen durur.
  • Yeraltı su seviyesi hızla yükselir.
  • Toprak erozyonu azalır.
  • Yağış miktarı sürekli artış gösterir.
  • Terleme ile atmosfere verilen su miktarı azalır. (Doğru Cevap)

Doğru Cevap: A) Terleme ile atmosfere verilen su miktarı azalır.
Çözüm: Bitki örtüsünün azalması, bitkiler tarafından gerçekleştirilen terleme (transpirasyon) olayının azalmasına ve döngünün yavaşlamasına neden olur.

Soru 25

Doğadaki azot döngüsünde şimşek ve yıldırım gibi doğa olaylarının rolü nedir?
  • Bitkilerin terleme hızını artırmak
  • Atmosferdeki serbest azotu suyla birleştirip toprağa nitrik asit şeklinde indirmek (Doğru Cevap)
  • Denitrifikasyon bakterilerini aktive etmek
  • Topraktaki nitratı parçalamak
  • Organik atıkların ayrışmasını hızlandırmak

Doğru Cevap: B) Atmosferdeki serbest azotu suyla birleştirip toprağa nitrik asit şeklinde indirmek
Çözüm: Abiyotik azot fiksasyonu olan yıldırım ve şimşek olayları, havadaki azotun oksijen ve suyla tepkimeye girerek toprağa bağlanmasını sağlar.

1 / 25
25:00

Azot döngüsünün hangi basamağı sadece prokaryot hücre yapısına sahip canlılar tarafından gerçekleştirilebilir?

Soru Hakkında Tartışmalar

Yorumlar yükleniyor...
Tartışmaya Katıl
0
5 (1)

Testi nasıl buldun? Puanla!

Benzer Testleri Keşfet

10. Sınıf Biyoloji Soyağaçları ve Genetik Varyasyonlar

10. Sınıf Biyoloji Ekosistemin Yapısı

10. Sınıf Biyoloji Madde ve Enerji Akışı

1 Çözülme

10. Sınıf Biyoloji Güncel Çevre Sorunları

10. Sınıf Biyoloji Biyoçeşitlilik

Pinterest Image Scroll back to top