10. Sınıf Fizik Su Dalgaları Testi Çöz

Soru 1

Durgun bir göle atılan bir taşın oluşturduğu dairesel dalgalar kıyıya doğru ilerlemektedir. Bu dalgalar üzerinde bulunan bir mantar parçasının hareketi için ne söylenebilir?
  • Giderek hızlanarak gölün merkezine döner.
  • Dalganın tersi yönünde hareket eder.
  • Hareket etmeden sabit kalır.
  • Sadece olduğu yerde aşağı yukarı titreşim hareketi yapar. (Doğru Cevap)
  • Dalgalarla birlikte kıyıya sürüklenir.

Doğru Cevap: B) Sadece olduğu yerde aşağı yukarı titreşim hareketi yapar.
Çözüm: Mekanik dalgalarda taşınan madde değil, enerjidir. Su molekülleri ve üzerindeki cisimler dalga geçerken düşey doğrultuda titreşim yapar, ancak dalga ile birlikte yatayda ötelenmezler.

Soru 2

Su derinliğinin her yerde aynı olduğu bir dalga leğeninde, noktasal bir kaynağın oluşturduğu dairesel dalgaların merkezinden uzaklaştıkça genliğinin azalmasının temel nedeni nedir?
  • Dalgaların yansıması
  • Dalga enerjisinin daha geniş bir çevreye yayılması (Doğru Cevap)
  • Kaynağın frekansının azalması
  • Suyun derinliğinin azalması
  • Dalga boyunun artması

Doğru Cevap: C) Dalga enerjisinin daha geniş bir çevreye yayılması
Çözüm: Dairesel dalgalar yayıldıkça, kaynaktan çıkan toplam enerji daha büyük bir çemberin üzerine dağılır. Birim uzunluğa düşen enerji (ve dolayısıyla genlik) mesafe arttıkça azalır.

Soru 3

Bir dalga leğeninde derinlik sabit kalmak şartıyla kaynağın periyodu artırılırsa; I. Dalga boyu artar. II. Yayılma hızı azalır. III. Frekans azalır. yargılarından hangileri doğru olur?
  • II ve III
  • I ve II
  • I, II ve III
  • Yalnız I
  • I ve III (Doğru Cevap)

Doğru Cevap: C) I ve III
Çözüm: Derinlik sabitse hız (v) sabittir (II yanlış). Periyot (T) artarsa f = 1/T gereği frekans azalır (III doğru). v = λ/T denkleminde v sabitken T artarsa λ da artar (I doğru).

Soru 4

Bir gözlemci dalga leğenine üstten baktığında, dalga tepelerinin birbirine yaklaştığı bölgeleri görüyor. Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?
  • Dalgaların bir engele çarpması
  • Işığın kırılması
  • O bölgede suyun sığlaşması (Doğru Cevap)
  • O bölgede suyun derinleşmesi
  • Kaynağın genliğinin artması

Doğru Cevap: B) O bölgede suyun sığlaşması
Çözüm: Dalga tepeleri arasındaki mesafe dalga boyudur. Dalga boyunun küçülmesi (tepelerin yaklaşması), hızın azaldığı yani derinliğin azaldığı (sığlaştığı) bölgelerde gerçekleşir.

Soru 5

Su dalgalarının yansımasıyla ilgili; I. Gelme açısı yansıma açısına eşittir. II. Yansıyan dalganın hızı değişmez. III. Yansıyan dalganın dalga boyu değişir. yargılarından hangileri doğrudur?
  • Yalnız I
  • I ve II (Doğru Cevap)
  • I, II ve III
  • I ve III
  • II ve III

Doğru Cevap: B) I ve II
Çözüm: Yansıma olayında dalga aynı ortama geri döner. Derinlik değişmediği için hız ve dalga boyu değişmez (III yanlış). Yansıma kanunları gereği gelme açısı yansıma açısına eşittir (I ve II doğru).

Soru 6

Okyanusun derinliklerinde meydana gelen bir deprem sonucu oluşan tsunami dalgaları kıyıya yaklaştıkça devasa boyutlara ulaşır. Kıyıya yaklaşan bir tsunami dalgası için; I. Hızı azalır. II. Dalga boyu kısalır. III. Genliği artar. yargılarından hangileri doğrudur?
  • I ve III
  • Yalnız I (Doğru Cevap)
  • I, II ve III
  • I ve II
  • II ve III

Doğru Cevap: E) I, II ve III
Çözüm: Kıyıya yaklaşan dalga sığlaşan ortama girer. Bu yüzden hızı (I) ve dalga boyu (II) azalır. Enerjinin korunumu gereği, hızı azalan dalganın enerjisi dikey yönde birikir ve genliği (III) artar.

Soru 7

Bir dalga leğeninde K ortamından L ortamına geçen dalgaların dalga boyu küçülmektedir. Buna göre; I. K ortamı L'den daha derindir. II. L ortamındaki dalga hızı daha küçüktür. III. Dalgaların K'daki frekansı L'dekinden büyüktür. yargılarından hangileri doğrudur?
  • II ve III
  • Yalnız I
  • I ve II (Doğru Cevap)
  • I, II ve III
  • Yalnız II

Doğru Cevap: C) I ve II
Çözüm: Frekans değişmediği için v = λ.f gereği dalga boyunun küçülmesi hızın azaldığını gösterir (II doğru). Hızın azalması ortamın sığlaştığı anlamına gelir, yani K derindir (I doğru). Frekans değişmez (III yanlış).

Soru 8

Su dalgalarında kırınım olayını gözlemlemek isteyen bir öğrenci, dalga boyu λ olan dalgaları genişliği w olan bir yarıktan geçiriyor ancak kırınım gözleyemiyor. Öğrencinin kırınımı gözleyebilmesi için aşağıdakilerden hangisini yapması uygun olmaz?
  • Yarığı daraltmak
  • Kaynağın periyodunu artırmak
  • Leğene su ilave etmek
  • Kaynağın frekansını azaltmak
  • Kaynağın genliğini artırmak (Doğru Cevap)

Doğru Cevap: D) Kaynağın genliğini artırmak
Çözüm: Kırınım için λ/w ≥ 1 şartı aranır. Genlik (D) dalga boyunu veya yarık genişliğini etkilemediği için kırınım üzerinde bir etkisi yoktur.

Soru 9

Bir dalga leğeninde oluşturulan doğrusal su dalgaları, derinliği farklı bir ortama geçerken doğrultu değiştiriyorsa bu olay 'kırılma' olarak adlandırılır. Bir öğrenci, dalgaların sığ ortamdan derin ortama geçerken normalden uzaklaşarak kırıldığını fark ediyor. Bu öğrencinin yaptığı aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?
  • Dalgaların periyodu derin ortamda azalmıştır. (Doğru Cevap)
  • Derin ortamdaki dalga hızı sığ ortamdan büyüktür.
  • Dalgaların frekansı her iki ortamda da aynıdır.
  • Gelme açısı kırılma açısından küçüktür.
  • Derin ortamdaki dalga boyu daha büyüktür.

Doğru Cevap: D) Dalgaların periyodu derin ortamda azalmıştır.
Çözüm: Dalganın periyodu ve frekansı sadece dalga kaynağına bağlıdır. Ortam değiştiren dalganın frekansı veya periyodu değişmez.

Soru 10

Dalga leğeninde oluşturulan periyodik su dalgalarının hızı; I. Suyun derinliği. II. Kaynağın frekansı. III. Kaynağın genliği. niceliklerinden hangilerine bağlıdır?
  • II ve III
  • I ve II
  • I ve III
  • Yalnız I (Doğru Cevap)
  • I, II ve III

Doğru Cevap: A) Yalnız I
Çözüm: Mekanik dalgalarda (su dalgaları dahil) yayılma hızı sadece ortamın özelliklerine bağlıdır. Su dalgaları için bu özellik derinliktir. Frekans ve genlik hızı etkilemez.

Soru 11

Dalga leğeninde oluşturulan periyodik dalgaların hızı 12 cm/s, dalga boyu 4 cm'dir. Bu leğende 4 yarıklı bir stroboskopla dalgalara bakıldığında dalgalar duruyor göründüğüne göre stroboskopun frekansı kaç Hz olabilir?
  • 3
  • 1,5
  • 6
  • 12
  • 0,75 (Doğru Cevap)

Doğru Cevap: A) 0,75
Çözüm: Önce dalga frekansını bulalım: v = λ.f => 12 = 4.f => f_dalga = 3 Hz. Stroboskop formülü: f_dalga = n * f_stroboskop => 3 = 4 * f_s => f_s = 3/4 = 0,75 Hz.

Soru 12

6 yarıklı bir stroboskop saniyede 2 devir yaparak döndürülürken, dalga leğenindeki dalgalar ilk kez duruyor gibi görünmektedir. Buna göre dalgaların frekansı kaç Hz'dir?
  • 6
  • 12 (Doğru Cevap)
  • 24
  • 3
  • 18

Doğru Cevap: C) 12
Çözüm: Stroboskop formülü: fd = n * fs. Burada n yarık sayısı (6), fs stroboskopun frekansıdır (2 devir/saniye). fd = 6 * 2 = 12 Hz bulunur.

Soru 13

Aşağıdaki durumlardan hangisinde dalgaların yayılma doğrultusu kesinlikle değişmez?
  • Dalgalar düz bir engele açıyla çarptığında
  • Dalgalar derin ortamdan sığ ortama açıyla geçtiğinde
  • Dalgalar iki ortamı ayıran yüzeye dik (normal üzerinden) geldiğinde (Doğru Cevap)
  • Dalgalar odak noktasından dairesel olarak yayıldığında
  • Dalgalar çukur bir engelden yansıdığında

Doğru Cevap: D) Dalgalar iki ortamı ayıran yüzeye dik (normal üzerinden) geldiğinde
Çözüm: Kırılma olayında, eğer dalga cephesi ortamları ayıran yüzeye paralel (yani ilerleme doğrultusu yüzeye dik) gelirse, hızı değişse bile doğrultusu değişmeden yoluna devam eder.

Soru 14

Bir dalga leğeninde derin ortamdan sığ ortama geçen doğrusal dalgalar için aşağıdakilerden hangisi değişmez?
  • Genlik
  • Frekans (Doğru Cevap)
  • Doğrultu (Dik gelmiyors
  • Dalga boyu
  • Yayılma hızı

Doğru Cevap: C) Frekans
Çözüm: Frekans ve periyodik özellikler sadece kaynağa bağlıdır. Ortamın derinliğinin değişmesi hızı ve dalga boyunu değiştirir ancak frekans sabit kalır.

Soru 15

Bir gölde oluşan dalgaların hızı 2 m/s ve ardışık iki dalga çukuru arası mesafe 0,5 metredir. Bu dalgaların frekansı kaç s⁻¹'dir?
  • 8
  • 2
  • 4 (Doğru Cevap)
  • 10
  • 1

Doğru Cevap: C) 4
Çözüm: Ardışık iki çukur arası mesafe bir dalga boyudur (λ = 0,5 m). v = λ.f formülünden 2 = 0,5 * f => f = 4 s⁻¹ bulunur.

Soru 16

Aşağıdaki olaylardan hangisi su dalgalarının hem enerji taşıdığının hem de yansıma yapabildiğinin bir kanıtıdır?
  • Dalga boyunun frekansla ters orantılı olması
  • Stroboskopla dalgaların durdurulması
  • Deniz kıyısındaki kayaları zamanla aşındırması ve geri dönmesi (Doğru Cevap)
  • Dalgaların bir yarıktan geçerken bükülmesi
  • Dalgaların derin ortamda daha hızlı gitmesi

Doğru Cevap: B) Deniz kıyısındaki kayaları zamanla aşındırması ve geri dönmesi
Çözüm: Kayaları aşındırması iş yapabildiğini (enerji taşıdığını), kayaya çarpıp geri dönmesi ise yansıma özelliğini gösterir.

Soru 17

Doğrusal su dalgalarının odak noktası F olan bir çukur engelden yansıdıktan sonra daireselleşerek F noktasında toplandığı biliniyor. Eğer aynı dalgalar odak uzaklığı daha büyük olan başka bir çukur engele gönderilirse ne değişir?
  • Dalgaların toplandığı noktanın engele uzaklığı artar. (Doğru Cevap)
  • Dalgaların hızı artar.
  • Dalgaların frekansı azalır.
  • Dalgalar yansıdıktan sonra doğrusal kalır.
  • Dalga boyu büyür.

Doğru Cevap: C) Dalgaların toplandığı noktanın engele uzaklığı artar.
Çözüm: Doğrusal dalgalar çukur engelin odağında toplanır. Odak uzaklığı (F) daha büyük bir engel kullanılırsa, dalgaların toplandığı noktanın engele olan mesafesi de artmış olur.

Soru 18

Bir dalga leğeninde sabit frekanslı bir kaynağın oluşturduğu dalgaların dalga boyunu artırmak isteyen bir araştırmacı; I. Leğene su ilave etmeli. II. Kaynağın frekansını artırmalı. III. Kaynağın genliğini artırmalı. işlemlerinden hangilerini tek başına yapabilir?
  • II ve III
  • Yalnız I (Doğru Cevap)
  • Yalnız II
  • I ve II
  • I ve III

Doğru Cevap: A) Yalnız I
Çözüm: v = λ.f denklemine göre; λ = v/f olur. Dalga boyunu artırmak için ya hız (v) artırılmalı ya da frekans (f) azaltılmalıdır. Su ilave etmek derinliği artırır, bu da hızı artırır (I doğru). Frekansı artırmak dalga boyunu küçültür (II yanlış). Genlik dalga boyunu etkilemez (III yanlış).

Soru 19

Odak noktası F olan çukur bir engele doğru gönderilen doğrusal su dalgaları, engelden yansıdıktan sonra nasıl bir davranış sergiler?
  • Engelin arkasındaki bir noktadan geliyormuş gibi daireselleşir.
  • Merkez noktasından geliyormuş gibi dağılır.
  • Doğrusal olarak geri yansır.
  • Odak noktasında toplanacak şekilde daireselleşir. (Doğru Cevap)
  • Kırılmaya uğrayarak doğrultu değiştirir.

Doğru Cevap: B) Odak noktasında toplanacak şekilde daireselleşir.
Çözüm: Optikteki paralel ışınların çukur aynada odakta toplanması kuralı su dalgaları için de geçerlidir. Doğrusal dalgalar çukur engele çarptığında odak noktasında (F) odaklanacak şekilde dairesel dalgalara dönüşür.

Soru 20

Bir havuzun tabanına yerleştirilen bir engel nedeniyle suyun bir kısmı sığ, bir kısmı derindir. Derin ortamdan gelen bir dalganın sığ ortama geçerken izlediği yol incelendiğinde; I. Dalganın hızı azalmıştır. II. Dalganın frekansı artmıştır. III. Dalganın ilerleme doğrultusu değişmiştir. ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur? (Dalga ara yüzeye dik gelmemektedir.)
  • Yalnız I
  • I ve III (Doğru Cevap)
  • I ve II
  • II ve III
  • I, II ve III

Doğru Cevap: C) I ve III
Çözüm: Derinden sığa geçen dalga yavaşlar (I kesin). Dik gelmediği belirtildiği için kırılmaya uğrar ve doğrultusu değişir (III kesin). Frekans asla değişmez (II yanlış).

Soru 21

Frekansı 4 Hz olan bir dalga kaynağının ürettiği dalgaların ardışık 5 dalga tepesi arası uzaklık 20 cm olarak ölçülüyor. Bu dalgaların yayılma hızı kaç cm/s'dir?
  • 80
  • 10
  • 16 (Doğru Cevap)
  • 20
  • 5

Doğru Cevap: C) 16
Çözüm: Ardışık 5 dalga tepesi arası 4 dalga boyu (4λ) demektir. 4λ = 20 cm ise λ = 5 cm'dir. Hız formülü v = λ.f olduğundan v = 5 * 4 = 20 cm/s değil, işlem hatası yapılmamalı: v = 5 * 4 = 20. Seçeneklerde 20 var. (Düzeltme: 5 dalga tepesi 4 aralıktır, 20/4=5, 5*4=20).

Soru 22

Dalga leğeninde yapılan bir deneyde, engeller arasındaki dar bir yarıktan geçen doğrusal dalgaların daireselleşerek yayılmasına 'kırınım' denir. Kırınım deseninin daha belirgin hale gelmesi için; I. Yarık genişliği (w) azaltılmalı. II. Dalga boyu (λ) artırılmalı. III. Leğendeki su derinliği artırılmalı. işlemlerinden hangileri yapılabilir?
  • Yalnız I (Doğru Cevap)
  • II ve III
  • I ve II
  • I, II ve III
  • I ve III

Doğru Cevap: E) I, II ve III
Çözüm: Kırınım şartı λ ≥ w olmasıdır. Yarık genişliğini küçültmek (I) veya dalga boyunu büyütmek (II) kırınımı artırır. Derinliği artırmak hızı ve dolayısıyla dalga boyunu artıracağı için (III) de kırınımı artırır.

Soru 23

Tümsek bir engele doğru gönderilen doğrusal su dalgaları, engelden yansıdıktan sonra nasıl bir görünüm alır?
  • Engelin arkasındaki bir noktadan (odak) geliyormuş gibi daireselleşir. (Doğru Cevap)
  • Engelin önündeki bir noktada odaklanacak şekilde daireselleşir.
  • Yine doğrusal olarak yansır.
  • Engelin şeklini alarak hızı artar.
  • Sönümlenerek yok olur.

Doğru Cevap: C) Engelin arkasındaki bir noktadan (odak) geliyormuş gibi daireselleşir.
Çözüm: Tümsek engel, üzerine gelen doğrusal dalgaları dağıtarak yansıtır. Bu yansıyan dairesel dalgaların merkezi engelin arkasındaki sanal odak noktasıdır.

Soru 24

Bir liman tasarımı yapan mühendis, açık denizden gelen dalgaların liman içine girerken hızının azaldığını ve dalga boyunun küçüldüğünü gözlemlemektedir. Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
  • Dalgaların yansımaya uğraması
  • Suyun derinliğinin azalması (Doğru Cevap)
  • Rüzgar hızının yön değiştirmesi
  • Dalgaların frekansının azalması
  • Dalgaların genliğinin artması

Doğru Cevap: B) Suyun derinliğinin azalması
Çözüm: Su dalgalarının hızı sadece ortamın derinliğine bağlıdır. Derinlik azaldıkça dalganın hızı azalır. v = λ.f formülüne göre frekans kaynağa bağlı olduğu için değişmez, dolayısıyla hız azaldığı için dalga boyu da azalır.

Soru 25

Derin bir ortamdan sığ ortama geçiş yapan su dalgaları için aşağıdakilerden hangisi 'gelme açısı' ile 'kırılma açısı' arasındaki ilişkiyi doğru açıklar?
  • Hız azaldığı için kırılma açısı gelme açısından daha küçüktür. (Doğru Cevap)
  • Frekans değişmediği için açılar da değişmez.
  • Gelme açısı her zaman kırılma açısına eşittir.
  • Açılar sadece dalga boyuna bağlıdır, derinliğe değil.
  • Derinlik azaldığı için kırılma açısı gelme açısından büyüktür.

Doğru Cevap: B) Hız azaldığı için kırılma açısı gelme açısından daha küçüktür.
Çözüm: Snell yasasına göre sin(i)/sin(r) = v1/v2. Derinden sığa geçen dalga yavaşlar (v2 < v1), bu yüzden sin(r) < sin(i) olur, yani kırılma açısı (r) gelme açısından (i) küçüktür.

1 / 25
25:00

Durgun bir göle atılan bir taşın oluşturduğu dairesel dalgalar kıyıya doğru ilerlemektedir. Bu dalgalar üzerinde bulunan bir mantar parçasının hareketi için ne söylenebilir?

Soru Hakkında Tartışmalar

Yorumlar yükleniyor...
Tartışmaya Katıl
0
5 (1)

Testi nasıl buldun? Puanla!

Benzer Testleri Keşfet

10. Sınıf Fizik Ses Dalgaları

10. Sınıf Fizik Deprem Dalgaları

10. Sınıf Fizik Aydınlatma ve Gölge

10. Sınıf Fizik Yansıma ve Düzlem Aynalar

10. Sınıf Fizik Küresel Aynalar

10. Sınıf Fizik Işığın Kırılması ve Mercekler

Pinterest Image Scroll back to top