10. Sınıf Kimya Çözünme Süreci ve Derişim

Kütlece %25'lik 200 gram tuz çözeltisinden çökelme olmadan 40 gram su buharlaştırılıyor. Kalan çözeltinin kütlece yüzde derişimi nedir?

Çözüm: Tuz kütlesi = 200 * 0,25 = 50 gr. Yeni toplam kütle = 200 - 40 = 160 gr. Yeni yüzde = (50 / 160) * 100 = 31,25.

Bir içme suyu analiz raporunda kalsiyum (Ca2+) iyonu derişimi 80 ppm olarak belirtilmiştir. Bu suyun 500 mL'sinde kaç miligram kalsiyum iyonu bulunur? (Suyun özkütlesini 1 g/mL alınız.)

Çözüm: 500 mL su = 0,5 kg sudur. ppm = mg / kg formülünden; 80 = x / 0,5 => x = 40 mg.

Aşağıdaki olaylardan hangisi çözünme ile ilgili değildir?

Çözüm: Naftalinin doğrudan gaz haline geçmesi bir hal değişimi olan 'süblimleşme'dir, çözünme değildir.

Bir yüzme havuzundaki klor seviyesinin 1,5 ppm olması istenmektedir. 1000 ton su kapasiteli bu havuzda istenen derişimi sağlamak için kaç gram klor (Cl2) eklenmelidir?

Çözüm: 1000 ton = 1.000.000 kg. ppm = mg / kg idi. 1,5 = x (mg) / 1.000.000 kg => x = 1.500.000 mg. 1.500.000 mg = 1500 gram.

24 ayar altın saf altındır. 18 ayar bir altın yüzükte ise kütlece %75 oranında altın, geri kalanında ise gümüş veya bakır bulunur. 20 gram ağırlığındaki 18 ayar bir yüzükte kaç gram altın bulunur?

Çözüm: 20 gramın %75'i altındır. 20 * 0,75 = 15 gram altın.

İyot (I2) katısı su içerisinde çok az çözünürken, karbon tetraklorür (CCl4) içerisinde çok iyi çözünür. Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: I2 ve CCl4 apolar moleküllerdir. 'Benzer benzeri çözer' ilkesine göre apolar maddeler apolar çözücülerde iyi çözünür. Su polardır, bu yüzden I2 suda iyi çözünmez.

Doymamış bir şekerli su çözeltisine aynı sıcaklıkta bir miktar daha şeker eklenip tamamen çözülüyor. Bu işlem sonucunda çözeltinin hangi özelliği azalır?

Çözüm: Çözeltinin derişimi arttıkça koligatif bir özellik olarak donma noktası daha da düşer (azalır).

Bir çözeltide çözünen madde miktarının, çözücü miktarına oranına ne denir?

Çözüm: Birim hacimdeki veya birim kütledeki çözünen madde miktarına derişim (konsantrasyon) denir.

Kütlece %10'luk 200 gram tuz çözeltisi ile kütlece %30'luk 300 gram tuz çözeltisi karıştırılıyor. Oluşan yeni karışımın kütlece yüzde derişimi nedir?

Çözüm: (200 * 10 + 300 * 30) = 500 * X_son => 2000 + 9000 = 500X => 11000 = 500X => X = 22.

Çözeltilerin koligatif özellikleri ile ilgili; I. Çözünen maddenin cinsine bağlıdır. II. Çözünen maddenin tanecik derişimine bağlıdır. III. Donma noktası alçalması ve kaynama noktası yükselmesi bu özelliklerdendir. yargılarından hangileri doğrudur?

Çözüm: Koligatif özellikler çözünen maddenin cinsine değil, çözeltideki toplam tanecik (molekül veya iyon) derişimine bağlı olan özelliklerdir.

Bir laboratuvar asistanı kütlece %40'lık 200 gram NaOH çözeltisini seyreltmek için üzerine 200 gram saf su ekliyor. Yeni çözeltinin kütlece yüzde derişimi kaçtır?

Çözüm: M1*V1 = M2*V2 (veya kütle üzerinden) mantığıyla; 40 * 200 = X * (200 + 200) => 8000 = 400X => X = 20.

Sirke, asetik asidin su ile oluşturduğu bir çözeltidir. Marketten alınan 500 mL'lik bir sirke şişesinin üzerinde 'Hacimce %5 asetik asit içerir' ibaresi yer almaktadır. Bu şişede kaç mL su vardır?

Çözüm: Asetik asit hacmi = 500 * 0,05 = 25 mL. Su hacmi = 500 - 25 = 475 mL.

Çevre mühendisleri bir göldeki ağır metal kirliliğini ölçmek için yaptıkları analizde, 2 ton göl suyunda 4 mg kurşun (Pb) iyonu tespit etmişlerdir. Bu göl suyundaki kurşun derişimi kaç ppm'dir?

Çözüm: ppm = (Çözünen kütlesi (mg) / Çözelti kütlesi (kg)) formülü ile hesaplanır. 2 ton = 2000 kg'dır. ppm = 4 mg / 2000 kg = 0,002 ppm bulunur.

80 derecelik bir limon kolonyası üretmek isteyen bir üretici, hacimce %80 oranında etil alkol içeren bir karışım hazırlamalıdır. Buna göre, 400 mL etil alkol kullanılarak en fazla kaç mL kolonya üretilebilir?

Çözüm: Hacimce yüzde = (Çözünen hacmi / Toplam hacim) * 100. 80 = (400 / V_toplam) * 100 => 80 * V_toplam = 40000 => V_toplam = 500 mL.

Bir hastanede serum fizyolojik hazırlamak isteyen bir hemşire, kütlece %0,9'luk NaCl (sofra tuzu) çözeltisi hazırlamalıdır. Hemşirenin elinde 500 gram saf su bulunduğuna göre, bu suyu kütlece %0,9'luk bir çözelti haline getirmek için yaklaşık kaç gram NaCl eklemesi gerekir?

Çözüm: Kütlece yüzde = (Çözünen kütlesi / Çözelti kütlesi) * 100 formülünden; 0,9 = (x / (500 + x)) * 100. Buradan 0,009(500 + x) = x => 4,5 + 0,009x = x => 4,5 = 0,991x => x ≈ 4,53 gram bulunur.

Aşağıdaki kaplardan hangisinde çözünme hızı en yüksektir? (Bütün kaplarda 100 mL su ve 10 gram şeker bulunmaktadır.)

Çözüm: Sıcaklık artışı, temas yüzeyi artışı (pudra şekeri) ve karıştırma işlemi çözünme hızını artırır.

Kış aylarında yollara tuz dökülmesinin temel kimyasal nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Çözeltilerin donma noktası saf çözücülerinkinden daha düşüktür (koligatif özellik). Yollara tuz dökülerek suyun donma noktası 0 derecenin altına çekilir ve buzlanma engellenir.

Bir kimya laboratuvarında 'benzer benzeri çözer' ilkesini test etmek isteyen bir öğrenci; su (polar), karbon tetraklorür (apolar) ve etil alkol (polar) sıvılarını kullanarak çeşitli karışımlar hazırlıyor. Buna göre, öğrencinin hazırladığı aşağıdaki karışımlardan hangisinin homojen bir çözelti oluşturması beklenmez?

Çözüm: Çözünme sürecinde 'benzer benzeri çözer' kuralı geçerlidir. Su polar, karbon tetraklorür ise apolar bir moleküldür. Polar ve apolar maddeler birbiri içinde çözünmez, heterojen bir karışım oluştururlar.

Kütlece %20'lik 300 gram şeker çözeltisine, aynı sıcaklıkta 100 gram saf su ve 100 gram şeker ekleniyor. Yeni oluşan çözeltinin kütlece yüzde derişimi ne olur?

Çözüm: Başlangıçta: 300 * 0,20 = 60 gr şeker var. Eklenen şeker: 100 gr. Toplam şeker = 160 gr. Toplam kütle = 300 (başlangıç) + 100 (su) + 100 (şeker) = 500 gr. Yeni yüzde = (160 / 500) * 100 = %32.

Aynı dış basınç altında bulunan aşağıdaki sulu çözeltilerden hangisinin kaynamaya başlama sıcaklığının en yüksek olması beklenir?

Çözüm: Bir çözeltide uçucu olmayan çözünenin derişimi arttıkça kaynama noktası yükselir. Seçenekler arasında en yüksek derişime sahip olan %30'luk şeker çözeltisinin kaynama noktası en yüksektir.

Aşağıdaki maddelerden hangisinin su (H2O) içerisinde çözünmesi sırasında iyon-dipol etkileşimleri baskındır?

Çözüm: KCl iyonik bir bileşiktir. Su ise polar bir moleküldür (dipol). İyonik bir katı suda çözündüğünde iyon-dipol etkileşimleri oluşur.

Çözünme olayı sırasında gerçekleşen etkileşimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Çözüm: Benzer benzeri çözer kuralına göre polar maddeler polar çözücülerde, apolar maddeler apolar çözücülerde iyi çözünür. Apolar bir maddenin polar bir çözücüde iyi çözünmesi beklenmez.

Aşağıdaki molekül çiftlerinden hangisi arasında baskın etkileşim türü 'Hidrojen Bağı'dır?

Çözüm: Hidrojen bağı; hidrojenin F, O veya N atomlarına doğrudan bağlı olduğu moleküller arasında görülür. Hem H2O hem de NH3 bu kurala uyar.

Deniz seviyesinde bir miktar saf suyun içerisine sofra tuzu atılıp tamamen çözülmesi sağlanıyor. Oluşan bu çözelti ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Çözüm: Saf bir sıvıya uçucu olmayan bir katı eklendiğinde oluşan çözeltinin buhar basıncı, aynı sıcaklıktaki saf sıvının buhar basıncından daha düşüktür.

Hacimce %25'lik 400 mL alkol-su karışımında kaç mL su bulunur?

Çözüm: Alkol hacmi = 400 * 0,25 = 100 mL. Su hacmi = Toplam hacim - Alkol hacmi = 400 - 100 = 300 mL.