10. Sınıf Kimya Karışımların Ayrılması

Soru 1

Laboratuvarda X, Y ve Z sıvılarından oluşan homojen bir karışım ayrımsal damıtma düzeneğine konuluyor. Isıtma işlemi sırasında toplama kabında ilk olarak Y, sonra X, en son ise Z sıvısı toplandığına göre; bu sıvıların aynı dış basınçtaki kaynama noktaları arasındaki ilişki nedir?
  • Y > X > Z
  • Z > X > Y (Doğru Cevap)
  • Z > Y > X
  • X > Y > Z
  • X > Z > Y

Doğru Cevap: C) Z > X > Y
Çözüm: Ayrımsal damıtmada kaynama noktası en düşük olan sıvı ilk olarak buharlaşır ve toplama kabında birikir. Sıralama Y, X, Z şeklinde olduğuna göre kaynama noktaları Y < X < Z şeklindedir.

Soru 2

Diyaliz makinelerinde kullanılan membran (zar) yapısı, hangi ayırma yöntemindeki süzgeç kağıdı ile benzer bir işlevi yerine getirir?
  • Flotasyon
  • Kristallendirme
  • Özütleme
  • Süzme (Doğru Cevap)
  • Damıtma

Doğru Cevap: B) Süzme
Çözüm: Diyaliz, mikroskobik düzeyde bir süzme işlemidir; tanecik boyutu farkına dayanır.

Soru 3

Aşağıdaki yöntemlerden hangisi 'yoğunluk farkı' prensibine dayanmaz?
  • Özütleme
  • Ayırma hunisi
  • Santrifüjleme
  • Dekantasyon (Doğru Cevap)
  • Flotasyon

Doğru Cevap: E) Özütleme
Çözüm: Özütleme (ekstraksiyon), çözünürlük farkı prensibine dayanır.

Soru 4

Mıknatıs ile ayırma yöntemi uygulanırken aşağıdaki metal çiftlerinden hangisinin toz halindeki karışımı mıknatısla ayrılamaz?
  • Demir - Nikel (Doğru Cevap)
  • Demir - Alüminyum
  • Demir - Altın
  • Nikel - Bakır
  • Kobalt - Gümüş

Doğru Cevap: D) Demir - Nikel
Çözüm: Mıknatıs; demir (Fe), nikel (Ni) ve kobalt (Co) metallerini çeker. Eğer karışımda bu üçünden ikisi varsa (Demir-Nikel gibi), mıknatıs her ikisini de çekeceği için ayırma yapılamaz.

Soru 5

Aşağıdaki karışım ve ayırma yöntemi eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
  • Mazot+Su - Ayırma hunisi
  • Demir+Bakır tozu - Mıknatıslama
  • Kumlu su - Süzme
  • Kan - Santrifüjleme
  • Naftalin+Şeker - Ayrımsal kristallendirme (Doğru Cevap)

Doğru Cevap: C) Naftalin+Şeker - Ayrımsal kristallendirme
Çözüm: Naftalin suda çözünmez, şeker çözünür. Bu yüzden bu karışım 'Suda çözme ve süzme' yöntemiyle çok daha kolay ayrılır. Ayrımsal kristallendirme her ikisi de çözünen katılar için kullanılır.

Soru 6

X ve Y maddelerinden oluşan bir karışım suya atılıp karıştırılıyor. Karışım süzüldüğünde süzgeç kağıdında X maddesi kalırken, süzüntü ısıtılıp suyu buharlaştırıldığında kapta Y katısı kalıyor. Buna göre X ve Y için hangisi kesinlikle doğrudur?
  • X ve Y her ikisi de metaldir.
  • Y sıvıdır.
  • X ve Y karışımı homojendir.
  • X'in yoğunluğu sudan küçüktür.
  • X suda çözünmeyen bir katıdır. (Doğru Cevap)

Doğru Cevap: B) X suda çözünmeyen bir katıdır.
Çözüm: Süzgeç kağıdında kaldığına göre X suda çözünmeyen bir katıdır. Y ise suda çözündüğü için süzüntüye geçmiş ve buharlaştırma ile geri kazanılmıştır.

Soru 7

Bir karışımı bileşenlerine ayırırken maddelerin tanecik boyutu farkından yararlanılıyorsa, aşağıdaki yöntemlerden hangisi kullanılıyor olamaz?
  • Ayırma Hunisi (Doğru Cevap)
  • Diyaliz
  • Eleme
  • Süzme
  • Ayıklama

Doğru Cevap: D) Ayırma Hunisi
Çözüm: Ayırma hunisi tanecik boyutu değil, yoğunluk farkı (sıvı-sıvı heterojen) prensibiyle çalışır.

Soru 8

Aşağıdaki karışımlardan hangisinin ayrılmasında karşısında verilen özellik farkından yararlanılmaz?
  • Mazot - Su / Yoğunluk
  • Alkol - Su / Yoğunluk (Doğru Cevap)
  • Kum - Çakıl / Tanecik Boyutu
  • Petrol / Kaynama Noktası
  • Tuz - Su / Kaynama Noktası

Doğru Cevap: C) Alkol - Su / Yoğunluk
Çözüm: Alkol ve su homojen bir karışım oluşturur. Bu tür sıvı-sıvı homojen karışımlar yoğunluk farkıyla değil, kaynama noktası farkı (ayrımsal damıtma) ile ayrılır.

Soru 9

Endüstride metal cevherlerinin zenginleştirilmesi aşamasında, su sevmeyen (hidrofob) maden taneciklerinin hava kabarcıkları yardımıyla yüzeye taşınarak ayrılması işlemine ne ad verilir?
  • Savurma
  • Flotasyon (Yüzdürm (Doğru Cevap)
  • Eleme
  • Aktarma
  • Dekantasyon

Doğru Cevap: B) Flotasyon (Yüzdürme)
Çözüm: Özellikle sülfürlü cevherlerin ayrılmasında kullanılan, taneciklerin yüzdürülerek ayrılması yöntemine flotasyon denir.

Soru 10

Kışın yollara dökülen tuzun ve kumun kar eridikten sonra oluşturduğu çamurlu su karışımından tuzu saf olarak elde etmek isteyen bir öğrenci; I. Süzme, II. Buharlaştırma, III. Çözme işlemlerini hangi sırayla yapmalıdır?
  • I - III - II
  • III - I - II (Doğru Cevap)
  • I - II - III
  • III - II - I
  • II - I - III

Doğru Cevap: B) III - I - II
Çözüm: Önce karışım suya atılarak tuzun çözünmesi sağlanır (III). Sonra kum gibi çözünmeyen maddeler süzülerek ayrılır (I). En son tuzlu su buharlaştırılarak tuz kristal halde elde edilir (II).

Soru 11

X ve Y katılarından oluşan bir karışım suya atılıyor. X dibe çökerken Y yüzeyde kalıyor. Bu karışımı ayırmak için en uygun yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
  • Ayrımsal damıtma
  • Yüzdürme (Flotasyon) (Doğru Cevap)
  • Basit damıtma
  • Eleme
  • Mıknatıslama

Doğru Cevap: B) Yüzdürme (Flotasyon)
Çözüm: Sıvı içerisinde bir katının batması diğerinin yüzmesi durumu yoğunluk farkıdır ve bu işleme yüzdürme denir.

Soru 12

Ham petrolün rafinerilerde benzin, mazot, LPG gibi bileşenlerine ayrılması işleminde hangi yöntem kullanılır?
  • Ayrımsal damıtma (Doğru Cevap)
  • Özütleme
  • Basit damıtma
  • Santrifüjleme
  • Diyaliz

Doğru Cevap: B) Ayrımsal damıtma
Çözüm: Petrol, çok sayıda hidrokarbonun homojen karışımıdır. Kaynama noktaları birbirine yakın bu sıvıları ayırmak için ayrımsal damıtma (fraksiyonlu) kullanılır.

Soru 13

Zeytinyağı üretiminde ezilen zeytinlerin posasından yağın ayrılması için yüksek devirli dönme hareketi yapan makineler kullanılır. Bu sayede yoğunluk farkı ile yağ ve su/posa birbirinden ayrılır. Bu yöntemin adı nedir?
  • Santrifüjleme (Doğru Cevap)
  • Flotasyon
  • Dekantasyon
  • Süzme
  • Aktarma

Doğru Cevap: C) Santrifüjleme
Çözüm: Merkezkaç kuvveti yardımıyla heterojen karışımların bileşenlerine ayrılması işlemine santrifüjleme denir.

Soru 14

Bir öğrenci laboratuvarda yanlışlıkla etil alkol ve zeytinyağını karıştırıyor. Bu heterojen karışımı ayırmak için en uygun düzenek aşağıdakilerden hangisidir?
  • Baget
  • Süzgeç kağıdı
  • Fraksiyon kolonu
  • Ayırma hunisi (Doğru Cevap)
  • Mıknatıs

Doğru Cevap: A) Ayırma hunisi
Çözüm: Birbirine karışmayan (heterojen) ve yoğunlukları farklı olan sıvı-sıvı karışımları ayırma hunisi ile ayrılır.

Soru 15

Hava kirliliğinin yoğun olduğu bölgelerde kullanılan maskeler veya otomobillerdeki hava filtreleri, katı tanecikleri havadan ayırmak için hangi yöntemi kullanır?
  • Çöktürme
  • Santrifüjleme
  • Savurma
  • Diyaliz
  • Süzme (Doğru Cevap)

Doğru Cevap: C) Süzme
Çözüm: Gaz-katı heterojen karışımların (tozlu hava) ayrılmasında gözenekli yapılar kullanılarak yapılan işlem süzmedir.

Soru 16

Zeytinyağı-su karışımını ayırma hunisine koyan bir öğrenci, musluğu açtığında toplama kabına ilk olarak hangi maddenin gelmesini bekler ve bunun sebebi nedir?
  • Zeytinyağı - Yoğunluğu daha büyük olduğu için
  • Zeytinyağı - Yoğunluğu daha küçük olduğu için
  • Su - Yoğunluğu daha küçük olduğu için
  • Su - Yoğunluğu daha büyük olduğu için (Doğru Cevap)
  • Karışım gelir - Homojen oldukları için

Doğru Cevap: B) Su - Yoğunluğu daha büyük olduğu için
Çözüm: Ayırma hunisinde yoğunluğu büyük olan sıvı (su) altta toplanır ve musluk açıldığında ilk o ayrılır.

Soru 17

Sıvı-sıvı homojen karışımların kaynama noktası farkı ile ayrılmasına 'Ayrımsal Damıtma' denir. Bu yöntemin verimli olabilmesi için bileşenlerin kaynama noktaları arasındaki fark hakkında ne söylenebilir?
  • Kaynama noktası farkı ayırmayı etkilemez.
  • Fark ne kadar fazla ise ayırma o kadar verimlidir. (Doğru Cevap)
  • Fark ne kadar az ise ayırma o kadar kolaydır.
  • Sadece sıvıların kütleleri önemlidir.
  • Kaynama noktaları eşit olmalıdır.

Doğru Cevap: B) Fark ne kadar fazla ise ayırma o kadar verimlidir.
Çözüm: Bileşenlerin kaynama noktaları arasındaki fark arttıkça, buhar fazındaki saflık artar ve ayırma işlemi daha verimli gerçekleşir.

Soru 18

Laboratuvar ortamında kum, iyot ve sodyum klorür (sofra tuzu) karışımını ayırmak isteyen bir grup öğrenci, iyodu karışımdan uzaklaştırmak için 'süblimleşme' özelliğini kullanıyor. Kalan karışımı ayırmak için hangi yöntemi devam ettirmelidirler?
  • Mıknatıslama
  • Diyaliz
  • Ayrımsal damıtma
  • Suda çözme ve süzme (Doğru Cevap)
  • Ayırma hunisi

Doğru Cevap: B) Suda çözme ve süzme
Çözüm: İyot süblimleşerek ayrıldıktan sonra geriye kum ve tuz kalır. Bu karışım suda çözülürse tuz çözünür, kum çözünmez. Süzme ile kum ayrılır.

Soru 19

Bir geri dönüşüm tesisinde demir tozları, odun talaşı ve yemek tuzu karışımını bileşenlerine ayırmak isteyen bir mühendis, sırasıyla hangi işlemleri uygulamalıdır?
  • Suda çözme - Mıknatıslama - Süzme - Buharlaştırma
  • Mıknatıslama - Suda çözme - Süzme - Buharlaştırma (Doğru Cevap)
  • Mıknatıslama - Savurma - Süzme - Ayrımsal damıtma
  • Süzme - Mıknatıslama - Kristallendirme - Buharlaştırma
  • Eleme - Mıknatıslama - Özütleme - Kristallendirme

Doğru Cevap: A) Mıknatıslama - Suda çözme - Süzme - Buharlaştırma
Çözüm: Önce mıknatıs ile demir tozları ayrılır. Kalan odun talaşı ve tuz karışımı suya atılır; tuz çözünürken talaş yüzer veya askıda kalır. Süzme ile talaş ayrılır. Son olarak tuzlu su buharlaştırılarak tuz elde edilir.

Soru 20

Tuzlu su ve şekerli su karışımları için; I. Homojen olma, II. Ayrımsal kristallendirme ile ayrılma, III. Basit damıtma ile ayrılma özelliklerinden hangileri ortaktır?
  • I ve III (Doğru Cevap)
  • I ve II
  • Yalnız I
  • I, II ve III
  • II ve III

Doğru Cevap: C) I ve III
Çözüm: Her iki karışım da homojendir (I) ve suyun buharlaştırılıp geri kazanıldığı basit damıtma ile ayrılabilir (III). Ancak ayrımsal kristallendirme iki farklı katının bir çözücüdeki karışımı için kullanılır.

Soru 21

Şeker pancarından şeker eldesi, çayın demlenmesi veya bitkilerden parfüm hammaddesi eldesi gibi işlemlerde kullanılan temel ayırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
  • Ayrımsal Kristallendirme
  • Flotasyon
  • Özütleme (Ekstraksiyon) (Doğru Cevap)
  • Basit Damıtma
  • Diyaliz

Doğru Cevap: C) Özütleme (Ekstraksiyon)
Çözüm: Bir karışım içerisindeki bileşenin, uygun bir çözücü yardımıyla çözünerek ayrılmasına özütleme denir.

Soru 22

Laboratuvarda bir karışımı ayırmak için 'savurma' yöntemini kullanan bir çiftçi, bu işlemde maddelerin hangi özelliğinden yararlanmaktadır?
  • Tanecik boyutu
  • Yoğunluk (Doğru Cevap)
  • Manyetik özellik
  • Çözünürlük
  • Erime noktası

Doğru Cevap: C) Yoğunluk
Çözüm: Buğday ve saman gibi karışımların rüzgarda savrularak ayrılması, hafif olan samanın uçması (düşük yoğunluk) ve ağır olan buğdayın düşmesi (yüksek yoğunluk) prensibine dayanır.

Soru 23

Böbrek yetmezliği çeken hastaların kanındaki metabolik atıkların (üre vb.) temizlenmesi işleminde, yarı geçirgen bir zar yardımıyla küçük moleküllerin büyük moleküllerden ayrılması prensibi kullanılır. Bu yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
  • Diyaliz (Doğru Cevap)
  • Santrifüjleme
  • Kristallendirme
  • Süzme
  • Özütleme

Doğru Cevap: B) Diyaliz
Çözüm: Diyaliz, kolloidal karışımlardaki küçük moleküllerin yarı geçirgen zar yardımıyla tanecik boyutu farkından yararlanılarak ayrılması işlemidir.

Soru 24

Ayrımsal kristallendirme yöntemi ile iki katıyı birbirinden ayırmak için bu katıların hangi özelliğinin birbirinden farklı olması gerekir?
  • Manyetik özellikleri
  • Erime noktaları
  • Tanecik boyutları
  • Yoğunlukları
  • Çözünürlüklerinin sıcaklıkla değişimi (Doğru Cevap)

Doğru Cevap: D) Çözünürlüklerinin sıcaklıkla değişimi
Çözüm: Ayrımsal kristallendirme, iki katının aynı çözücüdeki çözünürlüklerinin sıcaklıkla farklı şekilde değişmesi prensibine dayanır.

Soru 25

Atık suların temizlenmesi sürecinde, suyun içindeki askıda kalan katı taneciklerin dibe çökmesini hızlandırmak için kimyasal maddeler eklenmesi işlemine ne ad verilir?
  • Damıtma
  • Koagülasyon (Pıhtılaştırm (Doğru Cevap)
  • Eleme
  • Ekstraksiyon
  • Diyaliz

Doğru Cevap: A) Koagülasyon (Pıhtılaştırma)
Çözüm: Atık su arıtımında küçük taneciklerin birleşip çökmesini sağlayan yönteme pıhtılaştırma veya koagülasyon denir.

1 / 25
25:00

Laboratuvarda X, Y ve Z sıvılarından oluşan homojen bir karışım ayrımsal damıtma düzeneğine konuluyor. Isıtma işlemi sırasında toplama kabında ilk olarak Y, sonra X, en son ise Z sıvısı toplandığına göre; bu sıvıların aynı dış basınçtaki kaynama noktaları arasındaki ilişki nedir?

Soru Hakkında Tartışmalar

Yorumlar yükleniyor...
Tartışmaya Katıl
0
5 (1)

Testi nasıl buldun? Puanla!

Benzer Testleri Keşfet

10. Sınıf Kimya Asit ve Bazların Tanınması

10. Sınıf Kimya Asit ve Bazların Tepkimeleri

10. Sınıf Kimya Hayatımızdaki Asit ve Bazlar

10. Sınıf Kimya Tuzlar ve Özellikleri

10. Sınıf Kimya Yaygın Polimerler

10. Sınıf Kimya Gıdalar ve Kimya

Pinterest Image Scroll back to top