10. Sınıf Fizik Prizmalar ve Renk
25
Soru
Zor
Zorluk
25
Dakika
1 / 25
⏱️
25:00
⌨️ Klavye Kısayolları: Şıkları
A, B, C, D veya 1, 2, 3, 4 ile seçebilir, sorular arasında ← ve → tuşlarıyla gezinebilirsiniz.
📱 Dokunmatik Jestler: Sorular arasında geçiş yapmak için soru alanını sağa veya sola kaydırabilirsiniz.Gün batımında güneşin ve çevresinin kırmızı/turuncu görünmesinin sebebi nedir?
Benzer Testleri Keşfet
Bu kategori için henüz başka test bulunmuyor.
Soru 1
Gün batımında güneşin ve çevresinin kırmızı/turuncu görünmesinin sebebi nedir?
- Akşamları dünyanın kırıcılık indisinin değişmesi.
- Güneşin sıcaklığının akşamları azalması.
- Ay'ın ışığının güneş ışığıyla karışması.
- Bulutların kırmızı ışığı daha iyi yansıtması.
- Işığın atmosferde aldığı yolun uzaması ve mavi tonların tamamen saçılıp geriye kırmızı tonların kalması. (Doğru Cevap)
Soru 2
Bir fotoğrafçı, stüdyosunda beyaz bir zemin üzerine kırmızı ve yeşil ışık kaynaklarını aynı anda düşürerek sarı bir bölge elde ediyor. Ancak fotoğrafçı, bu bölgenin boya karıştırma mantığındaki sarıdan farklı olduğunu fark ediyor. Işık renklerinin birleşimi ile ilgili bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- Boya renkleri ışığı yansıtarak renk oluşturur, ışık ise doğrudan kaynaktır.
- Sarı ışık, doğada sadece tek bir dalga boyuna sahiptir.
- Kırmızı ve yeşil ışık, beyaz ışığın tüm dalga boylarını içerir.
- Işık renklerinin birleşimi toplamsal (eklemeli) bir süreçtir. (Doğru Cevap)
- Işık renkleri prizmadan geçerken kırılmaya uğramaz.
Soru 3
Magenta renkli bir yüzeye, yeşil ışık altında bakan bir kişi bu yüzeyi hangi renkte görür?
- Kırmızı
- Yeşil (Doğru Cevap)
- Magenta
- Siyah
- Beyaz
Soru 4
Bir cam prizmaya gönderilen beyaz ışık demeti renklerine ayrıldığında, en az sapan rengin kırmızı, en çok sapan rengin ise mor olduğu gözlemleniyor. Bu gözlemden yola çıkarak hangi çıkarım yapılamaz?
- Beyaz ışık, farklı enerjiye sahip fotonların birleşimidir.
- Mor ışığın cam ortamındaki hızı, kırmızı ışığın hızından küçüktür.
- Kırmızı ışığın boşluktaki hızı, mor ışığın boşluktaki hızından büyüktür. (Doğru Cevap)
- Camın kırıcılık indisi renge göre değişmektedir.
- Işığın dalga boyu azaldıkça kırıcılık indisi artar.
Soru 5
Fiber optik kabloların çalışma prensibi, ışığın bir ortamdan diğerine geçerken belirli bir açıyla gelmesi sonucu içeri hapsolmasına dayanır. Bu prensip aşağıdakilerden hangisidir?
- Işığın tam yansıması (Doğru Cevap)
- Işığın soğurulması
- Işığın polarlanması
- Işığın saçılması
- Işığın kırılması
Soru 6
Bir ışık ışını, kırıcılık indisi n1 olan ortamdan n2 olan ortama geçerken (n1 > n2) gelme açısı sınır açısına eşitse, ışın nasıl bir yol izler?
- Normale yaklaşarak diğer ortama geçer.
- Hiç kırılmadan yoluna devam eder.
- Normalden uzaklaşarak diğer ortama geçer.
- Geldiği yoldan geri döner.
- İki ortamın ara yüzeyine paralel gider. (Doğru Cevap)
Soru 7
Bir elmasın çok parlak görünmesinin ve içinden ışık oyunları çıkmasının temel sebebi nedir?
- Elmasın kritik açısının çok küçük olması ve ışığın içerde çok sayıda tam yansıma yapması. (Doğru Cevap)
- Elmasın ışığı hiç kırmaması.
- Elmasın sadece beyaz ışığı yansıtması.
- Elmasın yüzeyinin pürüzlü olması.
- Elmasın ışığı soğurma özelliğinin çok yüksek olması.
Soru 8
Karanlık bir odada bulunan mavi renkli bir kitaba, sadece kırmızı ışık yayan bir el feneri ile bakıldığında kitap hangi renkte görünür?
- Magenta
- Mavi (Doğru Cevap)
- Kırmızı
- Siyah
- Beyaz
Soru 9
Bir sanatçı, paletinde sarı (yellow) ve siyan (cyan) boyaları karıştırdığında yeşil renk elde ediyor. Bu olayla ilgili olarak hangisi doğrudur?
- Sarı ve siyan karışımı beyaz ışığı oluşturur.
- Sarı ve siyan ışığın ana renkleridir.
- Sarı boya kırmızı ve yeşili yansıtır, siyan boya ise yeşil ve maviyi yansıtır; ortak yansıyan yeşildir. (Doğru Cevap)
- Boya karışımlarında renkler birbirini güçlendirerek parlaklığı artırır.
- Boyada yeşil renk elde edilmesi eklemeli renk karışımıdır.
Soru 10
Hava ortamından cam bir prizmaya gönderilen tek renkli bir ışık ışını için; I. Gelme açısı artarsa sapma açısı değişir. II. Işığın rengi değişirse kırılma açısı değişir. III. Prizmanın tepe açısı artarsa sapma miktarı artar. yargılarından hangileri doğrudur?
- I ve II
- I, II ve III
- Yalnız I (Doğru Cevap)
- I ve III
- II ve III
Soru 11
Prizmaların ışığı renklerine ayırması olayı 'Dispersiyon' (Renk ayrışması) olarak adlandırılır. Bu olay aşağıdakilerden hangisinin bir kanıtıdır?
- Işığın doğrusal yolla yayıldığının.
- Işığın sadece bir enerji türü olduğunun.
- Prizmaların ışığı soğurduğunun.
- Farklı renklerdeki ışığın saydam ortamlardaki hızlarının farklı olduğunun. (Doğru Cevap)
- Camın saydam bir madde olduğunun.
Soru 12
Aşağıdaki renk çiftlerinden hangisi 'Tamamlayıcı Renkler' (birleştiğinde beyaz ışık oluşturanlar) sınıfına girmez?
- Yeşil - Magenta
- Hepsi tamamlayıcıdır.
- Kırmızı - Siyan
- Sarı - Siyan (Doğru Cevap)
- Mavi - Sarı
Soru 13
Hava ortamında bulunan cam bir prizmaya gönderilen yeşil renkli ışın, prizmadan çıkarken şekildeki gibi (varsayımsal) bir sapma gösteriyor. Yeşil yerine mor ışık kullanılırsa sapma açısı nasıl değişir?
- Değişmez, çünkü prizma aynı prizmadır.
- Önce artar sonra azalır.
- Artar, çünkü mor ışık daha çok kırılır. (Doğru Cevap)
- Azalır, çünkü mor ışık daha hızlıdır.
- Mor ışık prizmadan geçemez, tam yansıma yapar.
Soru 14
Işığın ana renkleri (Kırmızı, Yeşil, Mavi) ve ara renkleri (Siyan, Magenta, Sarı) arasındaki ilişki düşünüldüğünde, hangi iki renk birleşirse 'Beyaz' ışık elde edilemez?
- Kırmızı + Yeşil (Doğru Cevap)
- Yeşil + Magenta
- Kırmızı + Yeşil + Mavi
- Kırmızı + Siyan
- Mavi + Sarı
Soru 15
Işığın prizmada kırılması sırasında, ışığın frekansı ile kırılma miktarı arasındaki ilişki nasıldır?
- Frekans ile kırılma miktarı arasında bir ilişki yoktur.
- Frekans arttıkça ışığın hızı artar, bu yüzden az kırılır.
- Frekans arttıkça kırılma miktarı artar. (Doğru Cevap)
- Frekans arttıkça kırılma miktarı azalır.
- Sadece düşük frekanslı ışıklar kırılır.
Soru 16
Tam yansımalı prizmalar (dik kesiti ikizkenar dik üçgen olan prizmalar) optik araçların hangisinde görüntünün yönünü değiştirmek veya ışığı 90/180 derece saptırmak için kullanılmaz?
- Mikroskoplar
- Güneş panelleri
- Projeksiyon cihazları
- Periskoplar
- Dürbünler (Doğru Cevap)
Soru 17
Bir kutunun içinde sadece kırmızı ve mavi bilyeler vardır. Kutuya yeşil bir ışık altında bakıldığında bilyeler nasıl görünür?
- Kırmızılar sarı, maviler siyan
- Kırmızılar siyah, maviler siyah (Doğru Cevap)
- Hepsi beyaz
- Kırmızılar kırmızı, maviler mavi
- Hepsi yeşil
Soru 18
Karanlık bir odada, beyaz bir perde üzerine aynı noktaya odaklanmış kırmızı, yeşil ve mavi spot lambaları yakılıyor. Bu üç rengin kesiştiği bölgenin rengi ne olur?
- Beyaz (Doğru Cevap)
- Kahverengi
- Siyah
- Sarı
- Gri
Soru 19
Sarı bir ışık kaynağına 'Siyan' renkli bir filtrenin arkasından bakılırsa hangi renk görülür? (Not: Sarı ışık, kırmızı ve yeşil karışımıdır.)
- Kırmızı
- Yeşil (Doğru Cevap)
- Sarı
- Siyan
- Mavi
Soru 20
Güneşli bir havada gökyüzünün mavi görünmesinin temel fiziksel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- Denizlerden yansıyan ışığın atmosferi boyaması.
- Güneş ışığının atmosferde tam yansımaya uğraması.
- Kısa dalga boylu ışığın (mavi-mor) atmosferdeki moleküller tarafından daha çok saçılması. (Doğru Cevap)
- Uzay boşluğunun siyah olmasının bir yansıması.
- Ozon tabakasının mavi renkte olması.
Soru 21
Bir cismin güneş ışığı altında 'Beyaz' görünmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- Üzerine gelen tüm ışığı soğurması.
- Sadece beyaz dalga boyunu yansıtması.
- Üzerine gelen ışığın frekansını değiştirmesi.
- Işığı içinden hiç kırmadan geçirmesi.
- Üzerine gelen tüm renkleri aynı oranda yansıtması. (Doğru Cevap)
Soru 22
Trafik lambalarında 'Dur' işaretinin kırmızı olmasının fiziksel nedenlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
- Kırmızı ışığın dalga boyunun büyük olması nedeniyle sisli ve tozlu havalarda daha az saçılıp uzaklara ulaşabilmesi. (Doğru Cevap)
- Kırmızı ışığın atmosferde en çok saçılan renk olması.
- Kırmızı ışığın en yüksek enerjiye sahip olması.
- İnsan gözünün sadece kırmızı rengi gece fark edebilmesi.
- Kırmızı ışığın prizmalarda en çok kırılan renk olması.
Soru 23
Bir gözlemci, beyaz bir kağıt üzerine 'FİZİK' kelimesini mavi harflerle yazıyor. Kağıda sarı bir filtrenin arkasından baktığında harfleri ve kağıdı nasıl görür?
- Kağıt sarı, harfler siyah (Doğru Cevap)
- Her yer siyah
- Kağıt sarı, harfler yeşil
- Kağıt beyaz, harfler mavi
- Kağıt siyah, harfler sarı
Soru 24
Bir optik prizmanın 'Kırıcılık İndisi' nelere bağlı değildir?
- Prizmaya gönderilen ışığın rengine (frekansına).
- Prizmanın yapıldığı maddenin cinsine.
- Ortamın sıcaklığına.
- Prizmanın üzerine düşen ışığın şiddetine (foton sayısına). (Doğru Cevap)
- Işığın yayıldığı dış ortama.
Soru 25
Yağmurlu bir günün ardından güneşin açmasıyla oluşan gökkuşağı olayında, güneş ışığı su damlacıklarına girdiğinde renklerine ayrılır. Bu olayla ilgili; I. Su damlacıkları prizma görevi görür. II. Kırmızı ışık, mor ışığa göre daha fazla kırılır. III. Tam yansıma olayı gerçekleşir. yargılarından hangileri doğrudur?
- Yalnız I
- I ve II
- I ve III (Doğru Cevap)
- Yalnız II
- I, II ve III
Rapor Hazırla
Bu test üzerinde bir sorun mu fark ettiniz? Aşağıdaki formu doldurarak bize bildirin.
Gün batımında güneşin ve çevresinin kırmızı/turuncu görünmesinin sebebi nedir?
- Akşamları dünyanın kırıcılık indisinin değişmesi.
- Güneşin sıcaklığının akşamları azalması.
- Ay'ın ışığının güneş ışığıyla karışması.
- Bulutların kırmızı ışığı daha iyi yansıtması.
- Işığın atmosferde aldığı yolun uzaması ve mavi tonların tamamen saçılıp geriye kırmızı tonların kalması.
Doğru Cevap: B) Işığın atmosferde aldığı yolun uzaması ve mavi tonların tamamen saçılıp geriye kırmızı tonların kalması.
Çözüm: Güneş ufka yakınken ışınlar atmosferde daha uzun yol kat eder. Bu uzun yol boyunca mavi ve mor ışıklar saçılmaktan dolayı elenir, gözümüze ulaşabilenler ise saçılmaya en dirençli olan kırmızı ve turuncu tonlardır.
Bir fotoğrafçı, stüdyosunda beyaz bir zemin üzerine kırmızı ve yeşil ışık kaynaklarını aynı anda düşürerek sarı bir bölge elde ediyor. Ancak fotoğrafçı, bu bölgenin boya karıştırma mantığındaki sarıdan farklı olduğunu fark ediyor. Işık renklerinin birleşimi ile ilgili bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- Boya renkleri ışığı yansıtarak renk oluşturur, ışık ise doğrudan kaynaktır.
- Sarı ışık, doğada sadece tek bir dalga boyuna sahiptir.
- Kırmızı ve yeşil ışık, beyaz ışığın tüm dalga boylarını içerir.
- Işık renklerinin birleşimi toplamsal (eklemeli) bir süreçtir.
- Işık renkleri prizmadan geçerken kırılmaya uğramaz.
Doğru Cevap: A) Işık renklerinin birleşimi toplamsal (eklemeli) bir süreçtir.
Çözüm: Işık renklerinin birleşimi 'toplamsal renk karışımı' (additive color mixing) olarak adlandırılır. Kırmızı, yeşil ve mavi ana renklerin birleşimi beyazı oluştururken; kırmızı ve yeşil birleşerek sarı algısını yaratır. Boya renklerinde ise 'çıkarımsal' süreç işler.
Magenta renkli bir yüzeye, yeşil ışık altında bakan bir kişi bu yüzeyi hangi renkte görür?
- Kırmızı
- Yeşil
- Magenta
- Siyah
- Beyaz
Doğru Cevap: E) Siyah
Çözüm: Magenta, kırmızı ve mavi ışığın birleşimidir. Yeşil ışığı soğurur. Üzerine sadece yeşil ışık düşerse hiçbir ışığı yansıtmaz ve siyah görünür.
Bir cam prizmaya gönderilen beyaz ışık demeti renklerine ayrıldığında, en az sapan rengin kırmızı, en çok sapan rengin ise mor olduğu gözlemleniyor. Bu gözlemden yola çıkarak hangi çıkarım yapılamaz?
- Beyaz ışık, farklı enerjiye sahip fotonların birleşimidir.
- Mor ışığın cam ortamındaki hızı, kırmızı ışığın hızından küçüktür.
- Kırmızı ışığın boşluktaki hızı, mor ışığın boşluktaki hızından büyüktür.
- Camın kırıcılık indisi renge göre değişmektedir.
- Işığın dalga boyu azaldıkça kırıcılık indisi artar.
Doğru Cevap: D) Kırmızı ışığın boşluktaki hızı, mor ışığın boşluktaki hızından büyüktür.
Çözüm: Tüm elektromanyetik dalgalar (ve görünür ışık renkleri) boşlukta aynı hızla (ışık hızı - c) yayılırlar. Hız farkı sadece madde ortamlarında (cam, su vb.) ortaya çıkar.
Fiber optik kabloların çalışma prensibi, ışığın bir ortamdan diğerine geçerken belirli bir açıyla gelmesi sonucu içeri hapsolmasına dayanır. Bu prensip aşağıdakilerden hangisidir?
- Işığın tam yansıması
- Işığın soğurulması
- Işığın polarlanması
- Işığın saçılması
- Işığın kırılması
Doğru Cevap: B) Işığın tam yansıması
Çözüm: Fiber optik kablolarda ışık, kırıcılık indisi yüksek olan çekirdekten düşük olan kılıfa geçmeye çalışırken sınır açısından büyük açıyla geldiği için tam yansımaya uğrar ve kablo içinde ilerler.
Bir ışık ışını, kırıcılık indisi n1 olan ortamdan n2 olan ortama geçerken (n1 > n2) gelme açısı sınır açısına eşitse, ışın nasıl bir yol izler?
- Normale yaklaşarak diğer ortama geçer.
- Hiç kırılmadan yoluna devam eder.
- Normalden uzaklaşarak diğer ortama geçer.
- Geldiği yoldan geri döner.
- İki ortamın ara yüzeyine paralel gider.
Doğru Cevap: B) İki ortamın ara yüzeyine paralel gider.
Çözüm: Sınır açısı ile gelen ışın, kırıcılık indisi küçük olan ortama geçemez ancak yüzey üzerinden 90 derecelik kırılma açısıyla yoluna devam eder.
Bir elmasın çok parlak görünmesinin ve içinden ışık oyunları çıkmasının temel sebebi nedir?
- Elmasın kritik açısının çok küçük olması ve ışığın içerde çok sayıda tam yansıma yapması.
- Elmasın ışığı hiç kırmaması.
- Elmasın sadece beyaz ışığı yansıtması.
- Elmasın yüzeyinin pürüzlü olması.
- Elmasın ışığı soğurma özelliğinin çok yüksek olması.
Doğru Cevap: B) Elmasın kritik açısının çok küçük olması ve ışığın içerde çok sayıda tam yansıma yapması.
Çözüm: Elmasın kırıcılık indisi çok yüksektir, bu da kritik açısını küçültür. İçeri giren ışık dışarı çıkmadan önce birçok kez tam yansıma yapar ve bu da parlamaya neden olur.
Karanlık bir odada bulunan mavi renkli bir kitaba, sadece kırmızı ışık yayan bir el feneri ile bakıldığında kitap hangi renkte görünür?
- Magenta
- Mavi
- Kırmızı
- Siyah
- Beyaz
Doğru Cevap: E) Siyah
Çözüm: Mavi bir cisim sadece mavi dalga boyundaki ışığı yansıtır. Üzerine gelen kırmızı ışığı soğuracağı (absorbe edeceği) için göze yansıyan ışık gelmez ve cisim siyah görünür.
Bir sanatçı, paletinde sarı (yellow) ve siyan (cyan) boyaları karıştırdığında yeşil renk elde ediyor. Bu olayla ilgili olarak hangisi doğrudur?
- Sarı ve siyan karışımı beyaz ışığı oluşturur.
- Sarı ve siyan ışığın ana renkleridir.
- Sarı boya kırmızı ve yeşili yansıtır, siyan boya ise yeşil ve maviyi yansıtır; ortak yansıyan yeşildir.
- Boya karışımlarında renkler birbirini güçlendirerek parlaklığı artırır.
- Boyada yeşil renk elde edilmesi eklemeli renk karışımıdır.
Doğru Cevap: C) Sarı boya kırmızı ve yeşili yansıtır, siyan boya ise yeşil ve maviyi yansıtır; ortak yansıyan yeşildir.
Çözüm: Boya renkleri çıkarımsal (subtractive) modeldir. Sarı boya mavi ışığı soğurur, siyan boya kırmızı ışığı soğurur. İkisi karıştığında sadece ikisinin de yansıtabildiği yeşil ışık dışarı verilir.
Hava ortamından cam bir prizmaya gönderilen tek renkli bir ışık ışını için; I. Gelme açısı artarsa sapma açısı değişir. II. Işığın rengi değişirse kırılma açısı değişir. III. Prizmanın tepe açısı artarsa sapma miktarı artar. yargılarından hangileri doğrudur?
- I ve II
- I, II ve III
- Yalnız I
- I ve III
- II ve III
Doğru Cevap: E) I, II ve III
Çözüm: Prizmalarda sapma açısı; ışığın gelme açısına, prizmanın kırıcılık indisine (dolayısıyla ışığın rengine) ve prizmanın tepe açısına bağlıdır.
Prizmaların ışığı renklerine ayırması olayı 'Dispersiyon' (Renk ayrışması) olarak adlandırılır. Bu olay aşağıdakilerden hangisinin bir kanıtıdır?
- Işığın doğrusal yolla yayıldığının.
- Işığın sadece bir enerji türü olduğunun.
- Prizmaların ışığı soğurduğunun.
- Farklı renklerdeki ışığın saydam ortamlardaki hızlarının farklı olduğunun.
- Camın saydam bir madde olduğunun.
Doğru Cevap: C) Farklı renklerdeki ışığın saydam ortamlardaki hızlarının farklı olduğunun.
Çözüm: Eğer her renk camda aynı hızla ilerleseydi, kırıcılık indisi her renk için aynı olurdu ve ışık renklerine ayrışmadan tek bir demet halinde kırılırdı.
Aşağıdaki renk çiftlerinden hangisi 'Tamamlayıcı Renkler' (birleştiğinde beyaz ışık oluşturanlar) sınıfına girmez?
- Yeşil - Magenta
- Hepsi tamamlayıcıdır.
- Kırmızı - Siyan
- Sarı - Siyan
- Mavi - Sarı
Doğru Cevap: D) Sarı - Siyan
Çözüm: Sarı (K+Y) ve Siyan (Y+M) birleştiğinde Beyaz (K+Y+M) oluşmaz, çünkü içinde iki birim yeşil vardır ve ana renklerin tam dengesi sağlanmaz. Tamamlayıcı renkler bir ana renk ile o ana rengin içinde bulunmadığı diğer iki ana rengin karışımı olan ara renktir.
Hava ortamında bulunan cam bir prizmaya gönderilen yeşil renkli ışın, prizmadan çıkarken şekildeki gibi (varsayımsal) bir sapma gösteriyor. Yeşil yerine mor ışık kullanılırsa sapma açısı nasıl değişir?
- Değişmez, çünkü prizma aynı prizmadır.
- Önce artar sonra azalır.
- Artar, çünkü mor ışık daha çok kırılır.
- Azalır, çünkü mor ışık daha hızlıdır.
- Mor ışık prizmadan geçemez, tam yansıma yapar.
Doğru Cevap: B) Artar, çünkü mor ışık daha çok kırılır.
Çözüm: Görünür ışık spektrumunda mordan kırmızıya gidildikçe dalga boyu artar, kırılma azalır. Mor en küçük dalga boyuna sahip olduğu için en çok kırılan ve dolayısıyla en çok sapan renktir.
Işığın ana renkleri (Kırmızı, Yeşil, Mavi) ve ara renkleri (Siyan, Magenta, Sarı) arasındaki ilişki düşünüldüğünde, hangi iki renk birleşirse 'Beyaz' ışık elde edilemez?
- Kırmızı + Yeşil
- Yeşil + Magenta
- Kırmızı + Yeşil + Mavi
- Kırmızı + Siyan
- Mavi + Sarı
Doğru Cevap: D) Kırmızı + Yeşil
Çözüm: Kırmızı ve yeşil birleştiğinde sarı ışık oluşur. Diğer seçeneklerdeki ikililer birbirinin tamamlayıcı renkleridir ve birleşince beyazı oluştururlar.
Işığın prizmada kırılması sırasında, ışığın frekansı ile kırılma miktarı arasındaki ilişki nasıldır?
- Frekans ile kırılma miktarı arasında bir ilişki yoktur.
- Frekans arttıkça ışığın hızı artar, bu yüzden az kırılır.
- Frekans arttıkça kırılma miktarı artar.
- Frekans arttıkça kırılma miktarı azalır.
- Sadece düşük frekanslı ışıklar kırılır.
Doğru Cevap: A) Frekans arttıkça kırılma miktarı artar.
Çözüm: Yüksek frekanslı (düşük dalga boylu) ışıklar, örneğin mor, cam gibi ortamlarda daha fazla engelle karşılaşır (etkin kırıcılık indisi artar) ve daha çok kırılır.
Tam yansımalı prizmalar (dik kesiti ikizkenar dik üçgen olan prizmalar) optik araçların hangisinde görüntünün yönünü değiştirmek veya ışığı 90/180 derece saptırmak için kullanılmaz?
- Mikroskoplar
- Güneş panelleri
- Projeksiyon cihazları
- Periskoplar
- Dürbünler
Doğru Cevap: E) Güneş panelleri
Çözüm: Güneş panelleri ışığı toplamak ve elektrik enerjisine dönüştürmek içindir; ışığın yönünü prizmalarla saptırmak temel çalışma prensibi değildir.
Bir kutunun içinde sadece kırmızı ve mavi bilyeler vardır. Kutuya yeşil bir ışık altında bakıldığında bilyeler nasıl görünür?
- Kırmızılar sarı, maviler siyan
- Kırmızılar siyah, maviler siyah
- Hepsi beyaz
- Kırmızılar kırmızı, maviler mavi
- Hepsi yeşil
Doğru Cevap: B) Kırmızılar siyah, maviler siyah
Çözüm: Kırmızı ve mavi bilyeler yeşil ışığı yansıtmaz, soğurur. Bu yüzden her iki bilye türü de karanlık/siyah görünür.
Karanlık bir odada, beyaz bir perde üzerine aynı noktaya odaklanmış kırmızı, yeşil ve mavi spot lambaları yakılıyor. Bu üç rengin kesiştiği bölgenin rengi ne olur?
- Beyaz
- Kahverengi
- Siyah
- Sarı
- Gri
Doğru Cevap: C) Beyaz
Çözüm: Işığın üç ana rengi (Kırmızı, Yeşil, Mavi) eşit oranda birleştiğinde beyaz ışık oluşur.
Sarı bir ışık kaynağına 'Siyan' renkli bir filtrenin arkasından bakılırsa hangi renk görülür? (Not: Sarı ışık, kırmızı ve yeşil karışımıdır.)
- Kırmızı
- Yeşil
- Sarı
- Siyan
- Mavi
Doğru Cevap: C) Yeşil
Çözüm: Sarı ışıkta kırmızı ve yeşil vardır. Siyan filtre ise yeşil ve maviyi geçirme özelliğine sahiptir. Her ikisinde ortak olan renk yeşil olduğu için filtre arkasından yeşil ışık geçer.
Güneşli bir havada gökyüzünün mavi görünmesinin temel fiziksel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- Denizlerden yansıyan ışığın atmosferi boyaması.
- Güneş ışığının atmosferde tam yansımaya uğraması.
- Kısa dalga boylu ışığın (mavi-mor) atmosferdeki moleküller tarafından daha çok saçılması.
- Uzay boşluğunun siyah olmasının bir yansıması.
- Ozon tabakasının mavi renkte olması.
Doğru Cevap: C) Kısa dalga boylu ışığın (mavi-mor) atmosferdeki moleküller tarafından daha çok saçılması.
Çözüm: Rayleigh saçılmasına göre, ışığın dalga boyu küçüldükçe saçılma miktarı artar. Mavi ışık kırmızıya göre çok daha fazla saçıldığı için gökyüzü mavi görünür.
Bir cismin güneş ışığı altında 'Beyaz' görünmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- Üzerine gelen tüm ışığı soğurması.
- Sadece beyaz dalga boyunu yansıtması.
- Üzerine gelen ışığın frekansını değiştirmesi.
- Işığı içinden hiç kırmadan geçirmesi.
- Üzerine gelen tüm renkleri aynı oranda yansıtması.
Doğru Cevap: B) Üzerine gelen tüm renkleri aynı oranda yansıtması.
Çözüm: Bir cisim görünür bölgedeki tüm dalga boylarını (renkleri) yansıtırsa gözümüz onu beyaz olarak algılar.
Trafik lambalarında 'Dur' işaretinin kırmızı olmasının fiziksel nedenlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
- Kırmızı ışığın dalga boyunun büyük olması nedeniyle sisli ve tozlu havalarda daha az saçılıp uzaklara ulaşabilmesi.
- Kırmızı ışığın atmosferde en çok saçılan renk olması.
- Kırmızı ışığın en yüksek enerjiye sahip olması.
- İnsan gözünün sadece kırmızı rengi gece fark edebilmesi.
- Kırmızı ışığın prizmalarda en çok kırılan renk olması.
Doğru Cevap: C) Kırmızı ışığın dalga boyunun büyük olması nedeniyle sisli ve tozlu havalarda daha az saçılıp uzaklara ulaşabilmesi.
Çözüm: Kırmızı ışık uzun dalga boyuna sahiptir ve Rayleigh saçılmasına daha az uğrar. Bu sayede kötü hava koşullarında bile diğer renklerden daha uzak mesafeden fark edilebilir.
Bir gözlemci, beyaz bir kağıt üzerine 'FİZİK' kelimesini mavi harflerle yazıyor. Kağıda sarı bir filtrenin arkasından baktığında harfleri ve kağıdı nasıl görür?
- Kağıt sarı, harfler siyah
- Her yer siyah
- Kağıt sarı, harfler yeşil
- Kağıt beyaz, harfler mavi
- Kağıt siyah, harfler sarı
Doğru Cevap: A) Kağıt sarı, harfler siyah
Çözüm: Beyaz kağıt sarı ışığı (kırmızı+yeşil) yansıtır, filtre de sarı olduğu için kağıt sarı görünür. Mavi harfler sarı ışığı soğuracağı için yansıma yapmaz ve siyah görünür.
Bir optik prizmanın 'Kırıcılık İndisi' nelere bağlı değildir?
- Prizmaya gönderilen ışığın rengine (frekansına).
- Prizmanın yapıldığı maddenin cinsine.
- Ortamın sıcaklığına.
- Prizmanın üzerine düşen ışığın şiddetine (foton sayısına).
- Işığın yayıldığı dış ortama.
Doğru Cevap: D) Prizmanın üzerine düşen ışığın şiddetine (foton sayısına).
Çözüm: Işığın şiddeti (parlaklığı) sadece birim zamandaki foton sayısını etkiler; ışığın hızı, kırılma açısı veya kırıcılık indisi üzerinde bir etkisi yoktur.
Yağmurlu bir günün ardından güneşin açmasıyla oluşan gökkuşağı olayında, güneş ışığı su damlacıklarına girdiğinde renklerine ayrılır. Bu olayla ilgili; I. Su damlacıkları prizma görevi görür. II. Kırmızı ışık, mor ışığa göre daha fazla kırılır. III. Tam yansıma olayı gerçekleşir. yargılarından hangileri doğrudur?
- Yalnız I
- I ve II
- I ve III
- Yalnız II
- I, II ve III
Doğru Cevap: D) I ve III
Çözüm: Gökkuşağı oluşumunda su damlacıkları prizma gibi davranarak ışığı kırar ve yansıtır. Ancak mor ışık, frekansı daha yüksek olduğu için kırmızı ışığa göre daha fazla kırılır. Damla içinde tam yansıma da gerçekleşir.
Yorum Ekle