10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Haber Metni ve Özellikleri

Soru 1

Haber değerini belirleyen unsurlardan biri olan 'çatışma' (conflict) aşağıdakilerden hangisini kapsar?
  • Haber metnindeki yazım yanlışlarını.
  • Muhabir ile editör arasındaki tartışmayı.
  • Haberin çok hızlı bir şekilde yayılmasını.
  • Sadece iki ülkenin savaşa girmesini.
  • Fikir ayrılıklarını, rekabeti veya fiziksel mücadeleleri. (Doğru Cevap)

Soru 2

'Dün gece saat 22.00 sularında İstanbul-İzmir otoyolunda meydana gelen zincirleme kazada 3 kişi hafif yaralandı. Yoğun sis nedeniyle görüş mesafesinin düşmesinin kazaya sebebiyet verdiği bildirildi.' Bu metinde 5N1K sorularından hangisinin cevabı yoktur?
  • Nerede?
  • Ne?
  • Kim? (Doğru Cevap)
  • Ne zaman?
  • Nasıl?

Soru 3

Haber metinlerinde 'nesnellik' ilkesini korumak isteyen bir yazar aşağıdakilerden hangisinden kaçınmalıdır?
  • Resmi kurumların açıklamalarını alıntılamaktan.
  • Olayın meydana geldiği yeri tam olarak belirtmekten.
  • 'Bence, bana göre' gibi ifadelerle kendi görüşünü belirtmekten. (Doğru Cevap)
  • Olayla ilgili sayısal veriler kullanmaktan.
  • Görgü tanıklarının ifadelerine yer vermekten.

Soru 4

Haber metinlerinde kullanılan dil ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
  • Açık, yalın ve anlaşılır bir dil kullanılır.
  • Söz sanatlarına ve imgelere geniş yer verilir. (Doğru Cevap)
  • Üçüncü kişili anlatım (o, onlar) tercih edilir.
  • Cümleler genellikle kısa ve özlüdür.
  • Terim kullanılıyorsa halkın anlayacağı şekilde açıklanır.

Soru 5

İnternet haberciliğinde, bir haberin en altında yer alan ve okuyucuyu benzer haberlere yönlendiren kelimelere ne ad verilir?
  • Başlık
  • Etiket (Tag) (Doğru Cevap)
  • Manşet
  • Kaynakça
  • Spot

Soru 6

Haber yazılarında kullanılan 'anlatıcı' türü aşağıdakilerden hangisidir?
  • Birinci tekil şahıs anlatıcı
  • Duygusal anlatıcı
  • Gözlemci/İlahi bakış açısıyla nesnel anlatıcı (Doğru Cevap)
  • Kahraman anlatıcı
  • Masalsı anlatıcı

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi 'resmi' bir haber kaynağı olabilir?
  • Bir arkadaşın anlattığı hikaye.
  • Sosyal medyadaki bir anonim hesap.
  • Valilik basın açıklaması. (Doğru Cevap)
  • Mahalle kahvesindeki bir söylenti.
  • Bir kişinin rüyasında gördükleri.

Soru 8

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'Neden' sorusunun cevabı vardır?
  • Yeni kütüphane binası şehrin merkezine inşa ediliyor.
  • Bakanlık, konuyla ilgili yazılı bir açıklama yayımladı.
  • Şiddetli fırtına nedeniyle vapur seferleri iptal edildi. (Doğru Cevap)
  • Genç sporcu, madalyasını kürsüde gözyaşları içinde aldı.
  • Toplantı yarın sabah saat 09.00'da yapılacak.

Soru 9

Aşağıdaki haberlerden hangisi 'olağanüstülük' (sıra dışılık) değeri taşıdığı için haberleştirilmiştir?
  • Bir futbol maçının berabere bitmesi.
  • Yarın okulların açılacak olması.
  • Belediye başkanının esnaf ziyareti yapması.
  • Bir kedinin ağaçta mahsur kalması.
  • 100 yaşındaki bir kadının üniversite sınavını kazanması. (Doğru Cevap)

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi bir haber metninin giriş (spot) bölümünün özelliklerinden biri değildir?
  • Haberin en can alıcı noktasını özetler.
  • Olayın tüm ayrıntılarını ve teknik verilerini içerir. (Doğru Cevap)
  • 5N1K sorularının çoğuna cevap verir.
  • Okuyucunun haberi okumaya devam etmesini sağlar.
  • Genellikle birkaç cümleden oluşur.

Soru 11

Bir gazetenin birinci sayfasında, gazetenin adının üstünde kullanılan ve çok önemli haberleri duyuran büyük puntolu başlığa ne ad verilir?
  • Asparagas
  • Spot
  • Manşet
  • İktibas
  • Sürmanşet (Doğru Cevap)

Soru 12

Haber yazılarında '5N1K' formülündeki 'K' harfi neyi temsil eder?
  • Kapsam
  • Konu
  • Kaynak
  • Kim (Doğru Cevap)
  • Kanıt

Soru 13

Gerçek dışı, uydurma haberlere basın literatüründe ne ad verilir?
  • Tekzip
  • Deklare
  • Muhabir
  • Asparagas (Doğru Cevap)
  • Ajans

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi haberin 'güncellik' özelliğini en iyi açıklar?
  • Haberin geçmişteki benzer olaylarla karşılaştırılması.
  • Haberin çok uzun bir süreci anlatması.
  • Olayın meydana gelmesi ile yayınlanması arasındaki zamanın kısa olması. (Doğru Cevap)
  • Haberin üzerinden yıllar geçse de okunabilmesi.
  • Haberin sadece yaşlı insanları ilgilendirmesi.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi haber metinlerinin yapı taşlarından biri olan 'gövde' kısmının işlevidir?
  • Haberin sadece başlığını tekrar etmek.
  • Olayın ayrıntılarını, nedenlerini ve gelişimini anlatmak. (Doğru Cevap)
  • Gazetenin reklamlarını yerleştirmek.
  • Okuyucunun yorumlarını yayınlamak.
  • Sadece haberi yazan kişinin adını belirtmek.

Soru 16

Haber yazma tekniklerinden 'Ters Piramit' tekniğinde bilgilerin önem sırası nasıldır?
  • Olayın başlangıcından sonucuna doğru kronolojik bir sıra izlenir.
  • Önce ayrıntılar verilir, en sonda can alıcı bilgi paylaşılır.
  • Sadece sonuç bölümü vurgulanır, diğer kısımlar atlanır.
  • En önemli bilgilerden başlayarak daha az önemliye doğru gidilir. (Doğru Cevap)
  • Okuyucunun yorum yapması için bilgiler karışık verilir.

Soru 17

Aşağıdaki haber başlıklarından hangisi okuyucuda merak uyandırma amacı güderken 'etik ilkeleri' en çok zorlayan örnektir?
  • Milli Takım Yarın Sahaya Çıkıyor
  • Yerel Seçimler İçin Geri Sayım Başladı
  • Okulların Tatil Olup Olmayacağı Belli Oldu
  • Bilim İnsanlarından Yeni Bir Keşif Daha
  • Ünlü Sanatçı Hakkında Şok İddia: Herkes Onu Konuşuyor! (Doğru Cevap)

Soru 18

Bir haberin başlığı 'Son Dakika: Altın Fiyatları Rekor Kırdı' şeklindeyse, bu haberin en önemli niteliği hangisidir?
  • Sadece uzmanları ilgilendirmesi
  • Yerel bir olay olması
  • Geçmişe yönelik olması
  • Güncellik ve önemlilik (Doğru Cevap)
  • Kurmaca olması

Soru 19

Haber toplama ve yayma işini yapan kuruluşlara genel olarak ne ad verilir?
  • Yayınevi
  • Kütüphane
  • Matbaa
  • Ajans (Doğru Cevap)
  • Arşiv

Soru 20

Bir muhabir, şehirdeki hava kirliliği ile ilgili hazırladığı haberde 'Belediyenin yetersiz çalışmaları sonucunda halk nefes alamaz hale geldi.' ifadesini kullanmıştır. Bu haber metni ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
  • Toplumun geniş kesimlerini ilgilendirmemektedir.
  • 5N1K kuralına tam olarak uyulmuştur.
  • Haber, ters piramit tekniği ile yazılmıştır.
  • Nesnellik ilkesi ihlal edilmiştir. (Doğru Cevap)
  • Güncellik değeri taşımamaktadır.

Soru 21

Bir haberin 'yakınlık' (proximity) değeri taşıması ne anlama gelir?
  • Haberin okuyucunun yaşadığı bölgeyi veya ilgi alanını ilgilendirmesi. (Doğru Cevap)
  • Haberin olaydan hemen sonra yayınlanması.
  • Haberin ünlü kişilerle ilgili olması.
  • Haberin çok kısa ve öz bir şekilde yazılması.
  • Haberin birden fazla kaynaktan doğrulanması.

Soru 22

Bir haberin yayınlanmasından sonra, haberde adı geçen kişinin veya kurumun yanlış bilgileri düzeltmek amacıyla gönderdiği metne ne denir?
  • Manşet
  • Köşe Yazısı
  • Röportaj
  • Tekzip (Düzeltme ve Cevap) (Doğru Cevap)
  • Haber Bülteni

Soru 23

Bir ekonomi haberinde 'Enflasyon rakamları beklentilerin üzerinde gerçekleşti.' denilmesi, haberin hangi özelliğini ön plana çıkarır?
  • Toplumsal ilgi ve önem (Doğru Cevap)
  • Öznellik
  • Magazinel olması
  • Yerellik
  • Mizah

Soru 24

Bir haber metninde 'Dün sabah saatlerinde Ankara'da yoğun kar yağışı etkili oldu.' cümlesinde hangi sorunun cevabı yoktur?
  • Neden? (Doğru Cevap)
  • Nasıl?
  • Ne zaman?
  • Ne?
  • Nerede?

Soru 25

Bir internet haber sitesinde 'Müjde! Emekli maaşlarına dev zam geliyor!' başlığıyla verilen bir haberin içeriğinde sadece zam ihtimallerinden bahsedilmesi, haberciliğin hangi ilkesine aykırıdır?
  • Önemlilik
  • Doğruluk ve dürüstlük (Doğru Cevap)
  • Anlaşılırlık
  • İlginçlik
  • Güncellik
1 / 25
25:00

Haber değerini belirleyen unsurlardan biri olan 'çatışma' (conflict) aşağıdakilerden hangisini kapsar?

0
5 (1)

Testi nasıl buldun? Puanla!

Benzer Testleri Keşfet

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Anı

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Gezi Yazısı

Pinterest Image Scroll back to top