10. Sınıf Kimya Hayatımızdaki Asit ve Bazlar

Soru 1

Arı sokmalarında acıyı dindirmek için halk arasında farklı yöntemler uygulanır. Bal arısının iğnesi asidik, eşek arısının iğnesi ise bazik bir salgı bırakır. Buna göre, hangi müdahale kimyasal olarak yanlıştır?
  • Eşek arısı sokmasına karşı sirke sürmek.
  • Eşek arısı sokmasına karşı sabunlu su sürmek. (Doğru Cevap)
  • Bal arısı sokmasına karşı amonyak sürmek.
  • Bal arısı sokmasına karşı sabunlu su sürmek.
  • Bal arısı sokmasına karşı karbonatlı su sürmek.

Soru 2

Mutfaklarda kullanılan lavabo açıcıların (kostik) saç, tüy ve yağ gibi organik maddeleri çözme yeteneği yüksektir. Ancak bu maddelerin aşırı kullanımı tesisata zarar verebilir. Lavabo açıcılarla ilgili hangisi yanlıştır?
  • Genellikle NaOH (Sodyum hidroksit) içerirler.
  • Plastik (PVC) borularla tepkimeye girerek boruyu eritirler. (Doğru Cevap)
  • Protein yapıdaki maddeleri parçalarlar.
  • Tepkime sırasında ısı açığa çıkarırlar (ekzotermik).
  • Ciltle temasında kayganlık hissi verir ve yakıcıdırlar.

Soru 3

Ev hanımı Ayşe Hanım, mutfak tezgahındaki kireç lekelerini temizlemek için kireç çözücü, lavaboyu açmak için ise lavabo açıcı kullanmaktadır. Bu temizlik malzemeleri ile ilgili yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?
  • Mermer tezgah üzerinde kireç çözücü kullanmak yüzeye zarar vermez.
  • Kireç çözücüler genellikle bazik karakterlidir.
  • Kireç çözücü olarak sirke veya limon tuzu kullanılabilir. (Doğru Cevap)
  • Her iki madde de metal borularla hiçbir şekilde tepkimeye girmez.
  • Lavabo açıcılar (NaOH veya KOH) asidik karakterlidir.

Soru 4

Bir temizlik sırasında çamaşır suyu (NaClO) ile tuz ruhunun (HCl) karıştırılması sonucu zehirli bir gaz açığa çıkar ve bu durum hayati tehlike oluşturur. Açığa çıkan bu zehirli gaz aşağıdakilerden hangisidir?
  • Klor (Cl2) (Doğru Cevap)
  • Azot (N2)
  • Karbondioksit (CO2)
  • Oksijen (O2)
  • Hidrojen (H2)

Soru 5

Laboratuvarda üzerinde 'Tahriş Edici' ve 'Aşındırıcı' güvenlik sembolleri bulunan bir şişe gören öğrenci, bu şişede aşağıdaki maddelerden hangisinin olabileceğini tahmin etmelidir?
  • Saf su
  • Kezzap (Derişik HNO3) (Doğru Cevap)
  • Sofra tuzu çözeltisi
  • Etil alkol
  • Şekerli su

Soru 6

Fosil yakıtların yanması sonucu atmosfere yayılan SO2, NO2 ve CO2 gazları su buharı ile tepkimeye girerek asit yağmurlarını oluşturur. Asit yağmurları ile ilgili aşağıda verilen yargılardan hangisi yanlıştır?
  • Tarihi eserlerin (mermer ve kalsit içeren) aşınmasına neden olur. (Doğru Cevap)
  • Toprağın pH değerini düşürerek bitki örtüsüne zarar verir.
  • Göl sularının asitliğini artırarak su ekosistemini bozar.
  • Sadece fosil yakıtların yakıldığı bölgede etkili olur, rüzgarla taşınmaz.
  • Metal yüzeylerin korozyona uğramasını hızlandırır.

Soru 7

Kireçli suların ısıtıldığı elektrikli ev aletlerinde (su ısıtıcısı gibi) zamanla kireç tabakası oluşur. Bu tabakayı temizlemek için en uygun madde hangisidir?
  • Sud kostik
  • Sabunlu su
  • Yemek tuzu
  • Limon tuzu çözeltisi (Doğru Cevap)
  • Çamaşır suyu

Soru 8

Gıdalarda kullanılan katkı maddelerinden biri olan E210 (Benzoik asit), gıdaların raf ömrünü uzatmak için kullanılır. Benzoik asit ile ilgili;
  • İnsan sağlığına hiçbir yan etkisi olmayan doğal bir mineraldir.
  • Tadı çok şekerli olduğu için tatlandırıcı olarak kullanılır.
  • Sadece bazik gıdalarda kullanılır.
  • pH değerini 10'un üzerine çıkarmak için eklenir.
  • Mikroorganizmaların üremesini engelleyen asidik bir koruyucudur. (Doğru Cevap)

Soru 9

Bir X maddesinin sulu çözeltisi mermeri aşındırıyor, aktif metallerle H2 gazı açığa çıkarıyor ve fenolftalein indikatörü ile renk vermiyor. Bu X maddesi aşağıdakilerden hangisi olabilir?
  • NaOH
  • NH3
  • HCl (Doğru Cevap)
  • KOH
  • Ca(OH)2

Soru 10

Asit yağmurlarının önlenmesi için alınabilecek tedbirler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
  • Fosil yakıt kullanımı azaltılmalı. (Doğru Cevap)
  • Bireysel araç yerine toplu taşıma tercih edilmeli.
  • Fabrika bacalarına filtre takılmalı.
  • Yeşil alanlar artırılmalı.
  • Isınma için yüksek kükürtlü kömürler tercih edilmeli.

Soru 11

Sülfürik asit (H2SO4) nem çekici özelliğe sahip çok kuvvetli bir asittir. Derişik sülfürik asit şeker (C12H22O11) üzerine döküldüğünde şekeri kömürleştirir. Bu olayla ilgili;
  • Sülfürik asit bu olayda katalizör görevi görür.
  • Sülfürik asit şekerdeki su elementlerini (H ve O) çekerek karbonu açığa çıkarır. (Doğru Cevap)
  • Fiziksel bir değişimdir.
  • Şeker bazik olduğu için nötrleşme gerçekleşmiştir.
  • Şekerin yapısı değişmez, sadece rengi koyulaşır.

Soru 12

Laboratuvarda asitlerle çalışırken dikkat edilmesi gereken kurallar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
  • Asidin üzerine su dökmek yerine, suyun üzerine yavaşça asit eklemek. (Doğru Cevap)
  • Derişik asitleri çıplak elle taşımamak.
  • Asit buharlarını doğrudan solumaktan kaçınmak.
  • Koruyucu gözlük ve önlük kullanmak.
  • Asitleri her zaman metal kaplarda muhafaza etmek.

Soru 13

Diş macunlarının tadı genellikle hafif acımsıdır ve pH değerleri 7'den büyüktür. Ağız sağlığı için diş macunlarının bazik olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
  • Diş minesini aşındırarak beyazlatmak.
  • Tükürük sıvısının bazik karakterini asidike çevirmek.
  • Ağızda yemek artıkları sonucu oluşan asitleri nötralize etmek. (Doğru Cevap)
  • Diş etlerinin asidik ortamda daha sağlıklı olmasını sağlamak.
  • Ağızdaki bakterilerin asidik ortamda çoğalmasını desteklemek.

Soru 14

İnsan kanının pH değeri yaklaşık 7,4'tür. Bu değerin 7,0'a düşmesi veya 7,8'in üzerine çıkması hayati tehlike oluşturur. Kanın pH değerini sabit tutan sistemlere ne ad verilir?
  • İndikatör sistemler
  • Tampon çözeltiler (Doğru Cevap)
  • Hidroliz sistemleri
  • Elektroliz sistemleri
  • Nötralizasyon sistemleri

Soru 15

Şampuanlar genellikle hafif asidik veya nötr (pH 5.5 civarı) üretilirken, sabunlar bazik (pH 9-10) karakterlidir. Saç yıkandıktan sonra sabun kalıntılarının saçın mat görünmesine neden olduğu bilinir. Bu durumu gidermek için durulama suyuna bir miktar sirke eklenmesi tavsiye edilir. Bunun temel nedeni nedir?
  • Sabunun pH değerini daha da yükseltmek.
  • Sirkenin bazik sabun kalıntılarını nötralize ederek saçtan uzaklaştırması. (Doğru Cevap)
  • Sirkenin saçı boyaması.
  • Sirkenin sabunu daha çok köpürtmesi.
  • Sirkenin saç derisindeki baz miktarını artırması.

Soru 16

Günlük hayatta karşılaştığımız bazı olaylar ve ilgili asit/baz açıklamaları verilmiştir. Hangisi yanlıştır?
  • Kabartma tozunun hamuru kabartması - CO2 gazı çıkışıyla ilgilidir.
  • Meyvelerin ekşi tadı - İçerdikleri bazlardan kaynaklanır. (Doğru Cevap)
  • Akü sıvısı olarak sülfürik asit kullanılması - İletkenlik sağlar.
  • Zeytinyağı üretiminde asitlik derecesinin ayarlanması - Kalite kontrolüdür.
  • Çaydanlıktaki kirecin sirke ile temizlenmesi - Nötrleşme tepkimesidir.

Soru 17

Kalsiyum karbonat (CaCO3) içeren mermer bir yüzeye limon suyu döküldüğünde kabarcıklar çıktığı gözlenir. Bu kabarcıkların nedeni hangi gazın çıkışıdır?
  • Azot (N2)
  • Karbondioksit (CO2) (Doğru Cevap)
  • Oksijen (O2)
  • Klor (Cl2)
  • Hidrojen (H2)

Soru 18

Toprak pH'ı tarımsal verimlilik için kritiktir. Çok asidik topraklarda verim düşer. Çiftçiler toprağın asitliğini düşürmek (pH'ı artırmak) için toprağa hangi maddeyi eklemelidir?
  • Amonyum sülfat gübresi
  • Sirke
  • Zaç yağı
  • Tuz ruhu
  • Kireç (CaO veya Ca(OH)2) (Doğru Cevap)

Soru 19

Ortanca (Hydrangea) bitkisi, yetiştiği toprağın pH değerine göre farklı renklerde çiçek açar. Toprak asidik ise (pH < 7) çiçekler mavi, toprak bazik ise (pH > 7) çiçekler pembe renkli olur. Bu duruma göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
  • Toprağa sirke dökülmesi çiçeklerin pembe olmasını sağlar.
  • Çiçek rengi sadece bitkinin genetik yapısına bağlıdır.
  • Ortanca bitkisi doğal bir indikatördür. (Doğru Cevap)
  • Ortanca bitkisi her türlü toprakta aynı renk çiçek açar.
  • Toprağa kireç eklenmesi çiçeklerin mavi olmasını sağlar.

Soru 20

Mide özsuyu yaklaşık 1,5 - 3,5 pH değerine sahip olup oldukça asidiktir. Aşırı yemek yendiğinde veya stresli durumlarda mide asidi salgısı artarak yanma hissine (gastrit) neden olabilir. Bu durumu gidermek için 'antiasit' olarak adlandırılan ilaçlar kullanılır. Buna göre, antiasit ilaçların içeriğinde aşağıdaki maddelerden hangisinin bulunması beklenir?
  • Magnezyum hidroksit [Mg(OH)2] (Doğru Cevap)
  • Sirke (Asetik asit)
  • Kezzap (HNO3)
  • Tuz ruhu (HCl)
  • Limon suyu (Sitrik asit)

Soru 21

Endüstride kullanılan bazı asit ve bazların piyasa adları ile formülleri eşleştirilmiştir. Hangi eşleştirme yanlıştır?
  • Zaç Yağı - H2SO4
  • Sud Kostik - NaOH
  • Kezzap - HNO3
  • Sönmüş Kireç - CaCO3
  • Tuz Ruhu - HCl (Doğru Cevap)

Soru 22

Sindirim sistemimizde ağız, mide ve ince bağırsak farklı pH değerlerine sahiptir. Mide çok asidik iken, ince bağırsak pankreas salgılarıyla bazik hale getirilir. İnce bağırsağın bazik olmasının temel nedeni nedir?
  • Yağların sindirimini sağlayan enzimlerin bazik ortamda çalışması. (Doğru Cevap)
  • Mide asidini tamamen yok etmek.
  • Su emilimini durdurmak.
  • Bağırsak çeperini asitlerle eritmek.
  • Besinlerin tadını güzelleştirmek.

Soru 23

Aşağıdaki maddelerden hangisinin sulu çözeltisi mavi turnusol kağıdını kırmızıya çevirir?
  • Çamaşır suyu
  • Amonyaklı su
  • Sabunlu su
  • Elma suyu (Doğru Cevap)
  • Kalsiyum hidroksit çözeltisi

Soru 24

Çay, doğal bir indikatördür. İçerisine limon sıkıldığında rengi açılırken, karbonat eklendiğinde rengi koyulaşır. Bu durumla ilgili;
  • Çay, asidik ortamda açık renk, bazik ortamda koyu renk verir. (Doğru Cevap)
  • Çay sadece bazlarla tepkime verir.
  • Limonun çay üzerindeki etkisi fiziksel bir değişimdir.
  • Limon suyu bazik olduğu için rengi açar.
  • Karbonat asidik olduğu için rengi koyulaştırır.

Soru 25

Hidroflorik asit (HF), diğer asitlerden farklı olarak cam ve porselen yüzeyleri aşındırma özelliğine sahiptir. Bu nedenle HF asidi hangi kapta saklanmalıdır?
  • Cam kavanoz
  • Porselen kap
  • Cam şişe
  • Kristal vazo
  • Plastik (Polietilen) kap (Doğru Cevap)
1 / 25
25:00

Arı sokmalarında acıyı dindirmek için halk arasında farklı yöntemler uygulanır. Bal arısının iğnesi asidik, eşek arısının iğnesi ise bazik bir salgı bırakır. Buna göre, hangi müdahale kimyasal olarak yanlıştır?

0
5 (1)

Testi nasıl buldun? Puanla!

Pinterest Image Scroll back to top