8. Sınıf Türkçe Fiilimsiler 1
Soru 1
'-dik / -dık' eki hem sıfat-fiil eki hem de 1. çoğul şahıs geçmiş zaman eki olabilir. Hangisinde sıfat-fiil olarak kullanılmıştır?
- Aradığımız kitabı sonunda bulduk.
- Bildik hikâyeleri anlatıp durma bize. (Doğru Cevap)
- Dün akşam hep beraber film izledik.
- Sahilde uzun uzun yürüdük.
Soru 2
I. Koşarak yanına gittim.
II. Koşmak en sevdiğim spordur.
III. Koşan çocuk yere düştü.
Numaralanmış cümlelerdeki fiilimsilerin türleri aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?
- Zarf-fiil / Sıfat-fiil / İsim-fiil
- İsim-fiil / Zarf-fiil / Sıfat-fiil
- Zarf-fiil / İsim-fiil / Sıfat-fiil (Doğru Cevap)
- Sıfat-fiil / İsim-fiil / Zarf-fiil
Soru 3
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil eki aldığı halde fiilimsi özelliğini yitirmiş bir sözcük vardır?
- Kitap okumayı alışkanlık haline getirdi.
- Şiir yazmak onun için bir tutkuydu.
- Elindeki çakmak ile oynaması tehlikeliydi. (Doğru Cevap)
- Her sabah yürüyüş yapmaya çalışıyor.
Soru 4
Bir teknoloji dergisinde şu başlık atılmıştır: 'Gelişen teknolojiyle beraber değişen alışkanlıklarımız...' Bu başlıktaki fiilimsilerin özdeşi aşağıdakilerin hangisinde vardır?
- Unutulmuş değerleri yeniden hatırlatmalıyız. (Doğru Cevap)
- Koşarak yanıma gelmesi beni şaşırttı.
- Güneş batınca eve döneriz.
- Gülmek ona çok yakışıyor.
Soru 5
Bir yemek tarifinde şu yönerge yer almaktadır: 'Soğanları pembeleşinceye kadar kavurup üzerine ince ince doğranmış biberleri ekleyin. Karışımı karıştırmayı bırakmadan suyu ilave edin.' Bu metindeki fiilimsilerin türce eşleşmesi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- Zarf-fiil, İsim-fiil, Sıfat-fiil, Zarf-fiil
- Zarf-fiil, Zarf-fiil, Sıfat-fiil, İsim-fiil (Doğru Cevap)
- İsim-fiil, Zarf-fiil, Sıfat-fiil, İsim-fiil
- Zarf-fiil, Zarf-fiil, Sıfat-fiil, Sıfat-fiil
Soru 6
Sıfat-fiiller, niteledikleri isim düştüğünde onun yerine geçerek 'adlaşmış sıfat-fiil' olurlar. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde buna bir örnek vardır?
- Gelen gideni aratır, derler büyüklerimiz. (Doğru Cevap)
- Tanıdık insanlarla karşılaşmak beni mutlu etti.
- Gelecek hafta sınav sonuçları açıklanacakmış.
- Kırılmış bardakları çöpe atmayı unutma.
Soru 7
Zarf-fiiller cümleye 'zaman' veya 'durum' anlamı katar. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil cümleye diğerlerinden farklı bir anlam katmıştır?
- Soruları dikkatlice okuyarak çözmelisin.
- Eve gider gitmez ödevlerimi yapmaya başladım. (Doğru Cevap)
- İçeriye çekinerek girdiğini hepimiz fark ettik.
- Arkadaşlarıyla güle oynaya parkta koşturuyordu.
Soru 8
Bir öğrenci, içinde sıfat-fiil bulunan cümleleri panoya asacaktır. Buna göre hangi cümleyi panoya asması hatalı olur?
- Koşar adımlarla yanımıza geldi.
- Akacak kan damarda durmaz.
- Akşam olunca kuşlar yuvalarına döner. (Doğru Cevap)
- Kırılan kalpleri onarmak zordur.
Soru 9
'-ma / -me' eki hem isim-fiil eki hem de olumsuzluk eki olarak kullanılabilir. Bu ayrımı yapmak için cümlenin anlamına bakılmalıdır. Buna göre hangisinde '-ma / -me' eki isim-fiil görevindedir?
- Onunla bir daha bu konuyu konuşma kararı aldık. (Doğru Cevap)
- Kitapların üzerine yazı yazma, onları temiz tut.
- Bu akşam dışarı çıkma, hava çok soğuk.
- Sakın yerdeki cam kırıklarına basma!
Soru 10
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiilin üçü de bir arada kullanılmıştır?
- Durmaksızın çalışarak istediği üniversiteyi kazanmayı hedefliyordu. (Doğru Cevap)
- Koşan çocukların arasından geçip okula doğru yürüdü.
- Kitap okumayı seven insanlar, dünyayı daha iyi anlarlar.
- Beklenen gün gelince herkes büyük bir heyecanla toplandı.
Soru 11
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi, cümlenin öznesi görevindedir?
- Okumak, ufkumuzu genişleten bir eylemdir. (Doğru Cevap)
- Yarın gidilecek yerleri belirledik.
- Eve gelince hemen uyumuş.
- Konuşarak sorunlarımızı çözebiliriz.
Soru 12
Bazı sözcükler fiilimsi eklerini alarak kalıplaşır ve bir varlığın veya kavramın adı olur. Bunlara 'kalıcı isim' denir. Buna göre aşağıdakilerin hangisinde altı çizili sözcük fiilimsi değil, kalıcı isimdir?
- Bahçedeki otları kazma işini bana verdiler.
- Okunacak kitapları masanın üzerine bıraktım.
- Yarın erkenden yola çıkmak için hazırlandık.
- Annem akşam yemeği için çok güzel bir dolma yapmış. (Doğru Cevap)
Soru 13
Bir yazarın şu cümlesini inceleyelim: 'Yazmak, insanın iç dünyasını dışarıya yansıtan en etkili yoldur.' Bu cümledeki fiilimsilerin türleri sırasıyla nedir?
- Zarf-fiil, Sıfat-fiil
- Sıfat-fiil, İsim-fiil
- İsim-fiil, Sıfat-fiil (Doğru Cevap)
- İsim-fiil, Zarf-fiil
Soru 14
'Hava kararmadan eve dönmelisin.' cümlesindeki zarf-fiilin kattığı anlam, aşağıdakilerin hangisinde vardır?
- Gülerek yanımıza kadar geldi.
- Soruyu okumadan cevap verme.
- Akşam olmadan işleri bitirmeliyiz. (Doğru Cevap)
- Yağmur yağınca toprak mis gibi kokar.
Soru 15
Sıfat-fiil ekleri (-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş) bazen haber kipleriyle karıştırılabilir. Eğer sözcük yüklemdeyse ve zaman bildiriyorsa fiil; bir ismi niteliyorsa fiilimsidir. Buna göre hangisinde '-ecek / -acak' eki alan sözcük fiilimsidir?
- Tren birazdan istasyona varacak.
- O, bu sınavı mutlaka kazanacak.
- Gelecek günler bize mutluluk getirecek. (Doğru Cevap)
- Bu ödevler yarına kadar bitecek.
Soru 16
Zarf-fiil eklerinden '-r...-mez' ikileme kurarak zaman anlamı katar. Aşağıdakilerin hangisinde bu kurala uygun bir kullanım vardır?
- Soruyu görür görmez cevabı yapıştırdı. (Doğru Cevap)
- Gezer tozar ama hiç yorulmazdı.
- İster istemez bu duruma alışacaksın.
- Bilir bilmez konuşup insanları yanıltma.
Soru 17
Aşağıdaki dizelerin hangisinde fiilimsi kullanılmamıştır?
- Gün doğmadan deniz daha bembeyazken çıkacaksın yola.
- Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden. (Doğru Cevap)
- Görünmez kazalar gelip bulur bizi.
- Yaşamak bir ağaç gibi tek ve hür.
Soru 18
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat-fiil bir ismi niteleme göreviyle kullanılmamıştır?
- Tanıdık bir yüz aradım kalabalıkta.
- Gelecek yıl LGS'ye gireceğim.
- Kırılan camları yerden topladık.
- Bildiklerini bize tek tek anlattı. (Doğru Cevap)
Soru 19
Aşağıdaki atasözlerinin hangisinde fiilimsi kullanılmamıştır?
- Sütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yer.
- Damlaya damlaya göl olur.
- Sakla samanı gelir zamanı. (Doğru Cevap)
- İşleyen demir ışıldar.
Soru 20
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil öbeği 'neden-sonuç' ilişkisi kurmuştur?
- Sınavı kazandığını duyunca dünyalar onun oldu.
- Kitabı bitirip kütüphaneye teslim etti.
- Dereyi görmeden paçaları sıvama.
- Çok çalıştığından gözleri kanlanmıştı. (Doğru Cevap)
1 / 20
20:00
Klavye Kısayolları: Şıkları
A, B, C, D veya 1, 2, 3, 4 ile seçebilir, sorular arasında ← ve → tuşlarıyla gezinebilirsiniz. Dokunmatik Jestler: Sorular arasında geçiş yapmak için soru alanını sağa veya sola kaydırabilirsiniz.'-dik / -dık' eki hem sıfat-fiil eki hem de 1. çoğul şahıs geçmiş zaman eki olabilir. Hangisinde sıfat-fiil olarak kullanılmıştır?
'-dik / -dık' eki hem sıfat-fiil eki hem de 1. çoğul şahıs geçmiş zaman eki olabilir. Hangisinde sıfat-fiil olarak kullanılmıştır?
- Aradığımız kitabı sonunda bulduk.
- Bildik hikâyeleri anlatıp durma bize.
- Dün akşam hep beraber film izledik.
- Sahilde uzun uzun yürüdük.
Doğru Cevap: B) Bildik hikâyeleri anlatıp durma bize.
Çözüm: B seçeneğinde 'bildik' sözcüğü 'hikâye' ismini niteleyen bir sıfat-fiildir. Diğerlerinde eylemi yapan 'biz' anlamı katan kişi ekidir.
I. Koşarak yanına gittim. II. Koşmak en sevdiğim spordur. III. Koşan çocuk yere düştü. Numaralanmış cümlelerdeki fiilimsilerin türleri aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?
- Zarf-fiil / Sıfat-fiil / İsim-fiil
- İsim-fiil / Zarf-fiil / Sıfat-fiil
- Zarf-fiil / İsim-fiil / Sıfat-fiil
- Sıfat-fiil / İsim-fiil / Zarf-fiil
Doğru Cevap: A) Zarf-fiil / İsim-fiil / Sıfat-fiil
Çözüm: I. -arak (zarf-fiil), II. -mak (isim-fiil), III. -an (sıfat-fiil).
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil eki aldığı halde fiilimsi özelliğini yitirmiş bir sözcük vardır?
- Kitap okumayı alışkanlık haline getirdi.
- Şiir yazmak onun için bir tutkuydu.
- Elindeki çakmak ile oynaması tehlikeliydi.
- Her sabah yürüyüş yapmaya çalışıyor.
Doğru Cevap: A) Elindeki çakmak ile oynaması tehlikeliydi.
Çözüm: 'Çakmak' sözcüğü bir nesnenin adı olduğu için artık kalıcı isimdir.
Bir teknoloji dergisinde şu başlık atılmıştır: 'Gelişen teknolojiyle beraber değişen alışkanlıklarımız...' Bu başlıktaki fiilimsilerin özdeşi aşağıdakilerin hangisinde vardır?
- Unutulmuş değerleri yeniden hatırlatmalıyız.
- Koşarak yanıma gelmesi beni şaşırttı.
- Güneş batınca eve döneriz.
- Gülmek ona çok yakışıyor.
Doğru Cevap: C) Unutulmuş değerleri yeniden hatırlatmalıyız.
Çözüm: Başlıktaki 'gelişen' ve 'değişen' sıfat-fiildir. C seçeneğindeki 'unutulmuş' da sıfat-fiildir.
Bir yemek tarifinde şu yönerge yer almaktadır: 'Soğanları pembeleşinceye kadar kavurup üzerine ince ince doğranmış biberleri ekleyin. Karışımı karıştırmayı bırakmadan suyu ilave edin.' Bu metindeki fiilimsilerin türce eşleşmesi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- Zarf-fiil, İsim-fiil, Sıfat-fiil, Zarf-fiil
- Zarf-fiil, Zarf-fiil, Sıfat-fiil, İsim-fiil
- İsim-fiil, Zarf-fiil, Sıfat-fiil, İsim-fiil
- Zarf-fiil, Zarf-fiil, Sıfat-fiil, Sıfat-fiil
Doğru Cevap: A) Zarf-fiil, Zarf-fiil, Sıfat-fiil, İsim-fiil
Çözüm: 'pembeleşinceye' (-ince) ve 'kavurup' (-up) zarf-fiil, 'doğranmış' (-mış) sıfat-fiil, 'karıştırmayı' (-ma) isim-fiildir.
Sıfat-fiiller, niteledikleri isim düştüğünde onun yerine geçerek 'adlaşmış sıfat-fiil' olurlar. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde buna bir örnek vardır?
- Gelen gideni aratır, derler büyüklerimiz.
- Tanıdık insanlarla karşılaşmak beni mutlu etti.
- Gelecek hafta sınav sonuçları açıklanacakmış.
- Kırılmış bardakları çöpe atmayı unutma.
Doğru Cevap: C) Gelen gideni aratır, derler büyüklerimiz.
Çözüm: 'Gelen kişi, giden kişiyi' anlamında kullanılmış; isimler düşmüş ve sıfat-fiiller adlaşmıştır.
Zarf-fiiller cümleye 'zaman' veya 'durum' anlamı katar. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil cümleye diğerlerinden farklı bir anlam katmıştır?
- Soruları dikkatlice okuyarak çözmelisin.
- Eve gider gitmez ödevlerimi yapmaya başladım.
- İçeriye çekinerek girdiğini hepimiz fark ettik.
- Arkadaşlarıyla güle oynaya parkta koşturuyordu.
Doğru Cevap: B) Eve gider gitmez ödevlerimi yapmaya başladım.
Çözüm: B seçeneğinde 'gider gitmez' zaman anlamı katarken; A, C ve D seçeneklerinde zarf-fiiller durum anlamı katmıştır.
Bir öğrenci, içinde sıfat-fiil bulunan cümleleri panoya asacaktır. Buna göre hangi cümleyi panoya asması hatalı olur?
- Koşar adımlarla yanımıza geldi.
- Akacak kan damarda durmaz.
- Akşam olunca kuşlar yuvalarına döner.
- Kırılan kalpleri onarmak zordur.
Doğru Cevap: D) Akşam olunca kuşlar yuvalarına döner.
Çözüm: D seçeneğinde 'olunca' zarf-fiildir, cümlede sıfat-fiil yoktur. Diğerlerinde 'kırılan', 'koşar' ve 'akacak' sıfat-fiildir.
'-ma / -me' eki hem isim-fiil eki hem de olumsuzluk eki olarak kullanılabilir. Bu ayrımı yapmak için cümlenin anlamına bakılmalıdır. Buna göre hangisinde '-ma / -me' eki isim-fiil görevindedir?
- Onunla bir daha bu konuyu konuşma kararı aldık.
- Kitapların üzerine yazı yazma, onları temiz tut.
- Bu akşam dışarı çıkma, hava çok soğuk.
- Sakın yerdeki cam kırıklarına basma!
Doğru Cevap: C) Onunla bir daha bu konuyu konuşma kararı aldık.
Çözüm: C seçeneğinde 'konuşma' bir eylemin adıdır. Diğerlerinde ise eylemin yapılmaması gerektiğini bildiren olumsuzluk ekidir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiilin üçü de bir arada kullanılmıştır?
- Durmaksızın çalışarak istediği üniversiteyi kazanmayı hedefliyordu.
- Koşan çocukların arasından geçip okula doğru yürüdü.
- Kitap okumayı seven insanlar, dünyayı daha iyi anlarlar.
- Beklenen gün gelince herkes büyük bir heyecanla toplandı.
Doğru Cevap: B) Durmaksızın çalışarak istediği üniversiteyi kazanmayı hedefliyordu.
Çözüm: 'Durmaksızın' (zarf-fiil), 'çalışarak' (zarf-fiil), 'istediği' (sıfat-fiil), 'kazanmayı' (isim-fiil) bir arada kullanılmıştır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi, cümlenin öznesi görevindedir?
- Okumak, ufkumuzu genişleten bir eylemdir.
- Yarın gidilecek yerleri belirledik.
- Eve gelince hemen uyumuş.
- Konuşarak sorunlarımızı çözebiliriz.
Doğru Cevap: A) Okumak, ufkumuzu genişleten bir eylemdir.
Çözüm: 'Ufkumuzu genişleten bir eylemdir' yüklem; 'okumak' ise öznedir ve isim-fiildir.
Bazı sözcükler fiilimsi eklerini alarak kalıplaşır ve bir varlığın veya kavramın adı olur. Bunlara 'kalıcı isim' denir. Buna göre aşağıdakilerin hangisinde altı çizili sözcük fiilimsi değil, kalıcı isimdir?
- Bahçedeki otları kazma işini bana verdiler.
- Okunacak kitapları masanın üzerine bıraktım.
- Yarın erkenden yola çıkmak için hazırlandık.
- Annem akşam yemeği için çok güzel bir dolma yapmış.
Doğru Cevap: B) Annem akşam yemeği için çok güzel bir dolma yapmış.
Çözüm: 'Dolma' sözcüğü burada bir yemeğin adı olduğu için kalıcı isimdir. Diğerleri eylem anlamını korumaktadır.
Bir yazarın şu cümlesini inceleyelim: 'Yazmak, insanın iç dünyasını dışarıya yansıtan en etkili yoldur.' Bu cümledeki fiilimsilerin türleri sırasıyla nedir?
- Zarf-fiil, Sıfat-fiil
- Sıfat-fiil, İsim-fiil
- İsim-fiil, Sıfat-fiil
- İsim-fiil, Zarf-fiil
Doğru Cevap: A) İsim-fiil, Sıfat-fiil
Çözüm: 'Yazmak' isim-fiil, 'yansıtan' sıfat-fiildir.
'Hava kararmadan eve dönmelisin.' cümlesindeki zarf-fiilin kattığı anlam, aşağıdakilerin hangisinde vardır?
- Gülerek yanımıza kadar geldi.
- Soruyu okumadan cevap verme.
- Akşam olmadan işleri bitirmeliyiz.
- Yağmur yağınca toprak mis gibi kokar.
Doğru Cevap: C) Akşam olmadan işleri bitirmeliyiz.
Çözüm: Öncül cümlede 'kararmadan' zaman anlamı katmıştır. C seçeneğindeki 'olmadan' da zaman anlamı katmaktadır.
Sıfat-fiil ekleri (-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş) bazen haber kipleriyle karıştırılabilir. Eğer sözcük yüklemdeyse ve zaman bildiriyorsa fiil; bir ismi niteliyorsa fiilimsidir. Buna göre hangisinde '-ecek / -acak' eki alan sözcük fiilimsidir?
- Tren birazdan istasyona varacak.
- O, bu sınavı mutlaka kazanacak.
- Gelecek günler bize mutluluk getirecek.
- Bu ödevler yarına kadar bitecek.
Doğru Cevap: B) Gelecek günler bize mutluluk getirecek.
Çözüm: B seçeneğindeki ilk 'gelecek' sözcüğü 'günler' ismini niteleyen bir sıfat-fiildir. Diğerleri gelecek zaman kipiyle çekimlenmiş fiillerdir.
Zarf-fiil eklerinden '-r...-mez' ikileme kurarak zaman anlamı katar. Aşağıdakilerin hangisinde bu kurala uygun bir kullanım vardır?
- Soruyu görür görmez cevabı yapıştırdı.
- Gezer tozar ama hiç yorulmazdı.
- İster istemez bu duruma alışacaksın.
- Bilir bilmez konuşup insanları yanıltma.
Doğru Cevap: B) Soruyu görür görmez cevabı yapıştırdı.
Çözüm: B seçeneğinde 'görür görmez' eylemin ne zaman yapıldığını (zaman anlamı) belirtmektedir. A ve C'de durum anlamı baskındır.
Aşağıdaki dizelerin hangisinde fiilimsi kullanılmamıştır?
- Gün doğmadan deniz daha bembeyazken çıkacaksın yola.
- Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden.
- Görünmez kazalar gelip bulur bizi.
- Yaşamak bir ağaç gibi tek ve hür.
Doğru Cevap: A) Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden.
Çözüm: A seçeneğinde sadece çekimli fiil (çıkacaksın) vardır. B'de 'doğmadan', C'de 'yaşamak', D'de 'görünmez' ve 'gelip' fiilimsidir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat-fiil bir ismi niteleme göreviyle kullanılmamıştır?
- Tanıdık bir yüz aradım kalabalıkta.
- Gelecek yıl LGS'ye gireceğim.
- Kırılan camları yerden topladık.
- Bildiklerini bize tek tek anlattı.
Doğru Cevap: D) Bildiklerini bize tek tek anlattı.
Çözüm: D seçeneğinde 'bildiklerini' adlaşmış sıfat-fiildir, önünde nitelediği bir isim yoktur.
Aşağıdaki atasözlerinin hangisinde fiilimsi kullanılmamıştır?
- Sütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yer.
- Damlaya damlaya göl olur.
- Sakla samanı gelir zamanı.
- İşleyen demir ışıldar.
Doğru Cevap: D) Sakla samanı gelir zamanı.
Çözüm: D seçeneğinde 'sakla' ve 'gelir' çekimli fiillerdir. Diğerlerinde 'yanan/üfleyerek', 'işleyen', 'damlaya' fiilimsidir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil öbeği 'neden-sonuç' ilişkisi kurmuştur?
- Sınavı kazandığını duyunca dünyalar onun oldu.
- Kitabı bitirip kütüphaneye teslim etti.
- Dereyi görmeden paçaları sıvama.
- Çok çalıştığından gözleri kanlanmıştı.
Doğru Cevap: D) Çok çalıştığından gözleri kanlanmıştı.
Çözüm: '-dığından' eki zarf-fiil ekidir (dık+dan) ve gözlerinin kanlanma nedenini açıklamaktadır.
