10. Sınıf Coğrafya Ekonomik Faaliyetler

Doğal çevrenin ekonomik faaliyetler üzerindeki etkisi düşünüldüğünde, aşağıdaki bölgelerin hangisinde birincil ekonomik faaliyetlerin iklim koşullarından en az etkilenmesi beklenir?

Çözüm: Modern seracılıkta ısıtma ve sulama kontrol altında olduğu için dış iklim koşullarının etkisi minimize edilir.

Gelişmiş ülkelerde çalışan nüfusun sektörel dağılımını gösteren bir grafik incelendiğinde, aşağıdakilerden hangisinin payının en küçük olması beklenir?

Çözüm: Gelişmiş ülkelerde tarım (birincil faaliyet) sektörü çalışan oranı genellikle %2-5 gibi çok düşük seviyelerdedir.

Büyük bir teknoloji şirketinin CEO'su, uluslararası bir zirvede küresel ekonomi politikalarını belirlemek üzere diğer liderlerle bir araya gelmiştir. Bu kişinin yürüttüğü faaliyet türü aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Çözüm: Üst düzey karar vericiler, CEO'lar ve hükümet liderlerinin yürüttüğü faaliyetler beşincil (quinary) faaliyetler olarak adlandırılır.

Bir ülkenin milli gelirinin %70'ini hizmetler, %25'ini sanayi ve %5'ini tarım sektörü oluşturmaktadır. Bu ülke ile ilgili yapılabilecek en doğru yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Hizmet sektörünün (üçüncül) baskın olduğu ve tarımın payının düşük olduğu ülkeler gelişmiş ülkelerdir. Tarımın payının düşük olması üretimin az olduğu değil, diğer sektörlerin çok daha değerli olduğu anlamına gelir.

Bir yazılım firmasında veri analisti olarak çalışan Elif, gün boyu büyük veri setlerini inceleyerek şirketlerin pazar stratejileri için raporlar hazırlamaktadır. Elif'in yaptığı iş hangi ekonomik faaliyet grubuna girer?

Çözüm: Veri analizi, yazılım, Ar-Ge ve bilgi teknolojileri dördüncül ekonomik faaliyetlerin temelini oluşturur.

Tarihsel süreçte insanların ekonomik faaliyetleri 'Avcılık ve Toplayıcılık'tan 'Tarım'a, oradan da 'Sanayi'ye evrilmiştir. Bu evrimin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Teknolojik ilerlemeler (sabanın icadı, buhar makinesi vb.) insanların üretim biçimlerini ve ekonomik faaliyetlerini kökten değiştirmiştir.

Geçmişten günümüze ekonomik faaliyetlerin değişimi düşünüldüğünde, Sanayi Devrimi ile birlikte hangi sektörün önemi en çok artmıştır?

Çözüm: Sanayi Devrimi, buhar gücünün kullanımıyla fabrika sistemine geçişi sağlamış ve ikincil faaliyetlerin (sanayi) patlama yapmasına neden olmuştur.

Sanayi tesislerinin yoğun olduğu bir şehirde, aşağıdakilerden hangisinin gelişmesi 'Üçüncül Ekonomik Faaliyetler'e örnek gösterilemez?

Çözüm: Rafineri bir sanayi tesisidir ve ikincil ekonomik faaliyet grubuna girer. Diğerleri hizmet (inşaat, ulaşım, finans, eğitim) sektörüdür.

Bir ülkenin kalkınma stratejisinde 'Ar-Ge yatırımlarını artırmak ve yazılım ihracatına odaklanmak' varsa, bu ülke hangi ekonomik faaliyet kolunu güçlendirmeyi hedeflemektedir?

Çözüm: Ar-Ge (Araştırma-Geliştirme) ve yazılım dördüncül ekonomik faaliyetlerin kalbidir.

Aşağıdakilerden hangisi, dördüncül ekonomik faaliyetlerin (bilgi işlem, Ar-Ge, yazılım) yaygınlaşmasının doğrudan bir sonucudur?

Çözüm: Dördüncül faaliyetler bilgi temellidir. Bu sektörün gelişmesi verinin işlenmesini ve bilgi teknolojilerinin yaygınlaşmasını sağlar.

Hammadde kaynakları bakımından zengin ancak teknolojik açıdan geri kalmış bir ülkede aşağıdaki durumlardan hangisinin görülmesi beklenir?

Çözüm: Teknolojisi yetersiz ülkeler kendi hammaddelerini işleyemedikleri için bunları ucuz fiyata ihraç eder, pahalıya işlenmiş ürün (sanayi ürünü) ithal ederler.

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde dördüncül ve beşincil ekonomik faaliyetlerin ülke ekonomisindeki ağırlığının diğerlerine göre daha fazla olması beklenir?

Çözüm: Dördüncül (bilgi/Ar-Ge) ve beşincil (üst düzey yönetim) faaliyetler yüksek teknoloji ve gelişmiş ekonomiye sahip ülkelerde (Japonya gibi) daha yaygındır.

Gelişmiş ülkelerde tarım sektöründe çalışan nüfus oranı çok düşük olmasına rağmen, tarımsal üretim miktarı ve kalitesi oldukça yüksektir. Bu çelişkili durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Modern (intensif) tarım yöntemleri sayesinde az sayıda insanla, teknoloji ve bilimsel yöntemler kullanılarak çok yüksek verim alınabilir.

Aşağıdakilerden hangisi doğrudan üçüncül ekonomik faaliyetler kapsamında değerlendirilemez?

Çözüm: Fabrikada üretim yapmak ikincil (sanayi) ekonomik faaliyettir. Diğerleri ise hizmet (üçüncül) faaliyetidir.

Bir araştırmacı, gittiği bölgede insanların geçimlerini ormancılık, balıkçılık ve maden işçiliği ile sağladığını rapor etmiştir. Bu bölgedeki hakim ekonomik faaliyet türü aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Doğadan doğrudan ürün elde etme (ekstraksiyon) süreçleri birincil ekonomik faaliyetlerdir.

Modern tarım yöntemlerinin (intensif tarım) uygulandığı bir bölgede, birincil ekonomik faaliyetlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Çözüm: Modern tarımda üretim genellikle ticari amaçlıdır ve sadece yerel tüketim için değil, ulusal veya uluslararası pazarlar için yapılır.

Birleşmiş Milletler raporuna göre, bir ülkenin kalkınmışlık düzeyi arttıkça çalışan nüfusun sektörel dağılımında belirgin değişimler yaşanmaktadır. Buna göre, gelişmiş bir ülke için aşağıdakilerden hangisi beklenen bir durumdur?

Çözüm: Gelişmiş ülkelerde eğitim, sağlık, bankacılık gibi hizmet (üçüncül) sektörü çalışan oranı genellikle %60-70'lerin üzerindedir.

İnternet ve e-ticaretin gelişmesiyle birlikte aşağıdaki ekonomik faaliyet türlerinden hangisinin kapsamı ve önemi en çok genişlemiştir?

Çözüm: E-ticaret bir hizmet faaliyetidir ve ticaret, ulaşım, pazarlama gibi üçüncül sektör bileşenlerini doğrudan büyütmüştür.

Gelişmekte olan bir ülkede sanayileşme hız kazandıkça, nüfusun sektörel dağılımında nasıl bir değişim beklenmez?

Çözüm: Sanayileşen bir ülkede hammadde dışarı satılmaz, aksine içeride işlenir. Bu nedenle hammadde ihracatının payının azalması, mamul madde ihracatının artması beklenir.

Bir ülkede çalışan nüfusun büyük bir bölümünün birincil ekonomik faaliyetlerden (tarım, hayvancılık, madencilik) elde edilen ürünleri işleyerek yeni ürünlere dönüştüren sektörde çalıştığı gözlemlenmiştir. Bu ülkenin ekonomik yapısı hakkında aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?

Çözüm: Hammaddelerin işlenerek yeni ürünlere dönüştürülmesi (sanayi, inşaat vb.) ikincil ekonomik faaliyetler kapsamına girer. Paragrafta bu sektörün ağırlıklı olduğu belirtilmiştir.

Ekonomik faaliyetler zamanla birbirini tetikler. Örneğin; bir bölgede zengin kömür yataklarının bulunması (I), burada bir demir-çelik fabrikasının kurulmasına (II), üretilen ürünlerin pazarlanması için liman ve demiryolu inşasına (III) yol açar. Bu süreçteki faaliyetlerin türleri sırasıyla hangisidir?

Çözüm: Kömür çıkarma birincildir. Fabrikada üretim ikincildir. Ulaşım ve pazarlama üçüncül (hizmet) faaliyetidir.

Aşağıdakilerden hangisi birincil ekonomik faaliyetlerin temel özelliğidir?

Çözüm: Birincil faaliyetler doğadan hammadde toplama (tarım, hayvancılık, maden çıkarma vb.) işidir.

Aşağıdaki durumlardan hangisi beşincil ekonomik faaliyetlerin kapsamında yer alır?

Çözüm: Beşincil faaliyetler, en üst düzey karar verme mercilerini (CEO, hükümet liderleri vb.) kapsar.

Küresel ısınma ve çevre kirliliği gibi sorunlar, gelecekte ekonomik faaliyetlerde 'Sürdürülebilirlik' kavramını zorunlu kılmıştır. Bu bağlamda, hangi faaliyetin dönüşümü çevre üzerinde en büyük olumlu etkiyi yaratır?

Çözüm: İkincil faaliyetlerin (sanayi) enerji kaynağını temiz enerjiye dönüştürmek, karbon salınımını ve çevre kirliliğini en radikal şekilde azaltan unsurdur.

Aşağıdaki meslek ve ekonomik faaliyet eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Çözüm: Balıkçılık, doğadan doğrudan kaynak temini olduğu için birincil ekonomik faaliyet grubuna girer.