10. Sinif Cografya Konulari: Dogal Sistemler
Bu sayfada 10. sinif Cografya dersinin dogal ve beseri sistemler konularina ait kazanim testleri yer alir. Testler; ic ve dis kuvvetler, levha tektonigi, jeolojik zamanlar, su-toprak-bitki varligi ile nufus, goc ve ekonomik faaliyetleri kapsar.
Dunyanin Ic Yapisi ve Levha Tektonigi
Yer kure; yer kabugu, manto ve cekirdek olmak uzere uc ana katmandan olusur. Levha tektonigi kuramina gore yer kabugu, manto uzerinde hareket eden buyuk levhalara ayrilmistir. Bu levhalarin birbirine yaklasmasi, uzaklasmasi veya surtunmesi depremlerin, volkanik olaylarin ve dag olusumlarinin temel nedenidir.
Ic ve Dis Kuvvetler
Yeryuzu sekilleri, birbirine zit yonde calisan ic ve dis kuvvetlerle bicimlenir:
| Kuvvet | Enerji Kaynagi | Baslica Olaylar |
|---|---|---|
| Ic Kuvvetler | Yer’in ic enerjisi (magma) | Volkanizma, deprem, orojenez (dag olusumu), epirojenez |
| Dis Kuvvetler | Gunes enerjisi | Akarsu, ruzgar, buzul ve dalgalarin asindirma-biriktirme etkisi |
Jeolojik Zamanlar
Dunya’nin olumsundan bugune kadar gecen sure jeolojik zamanlara ayrilir. Bu zamanlarda kitalarin olusumu, dag kusaklarinin yukselmesi, komur ve petrol yataklarinin tesekkulu ile canlilarin ortaya cikisi gibi olaylar gerceklesmistir. Jeolojik zamanlarin ozellikleri, tektonik olaylarla iliskilendirilerek incelenir.
Su, Toprak ve Bitki Varligi
Dogal sistemlerin bir parcasi olarak yer alti ve yer ustu su kaynaklari, topragin olusumu ve toprak turleri ile iklime bagli olarak gelisen bitki topluluklari (orman, cali, ot formasyonlari) bu bolumde ele alinir. Bu ogeler birbiriyle ve iklimle surekli etkilesim halindedir.
Beseri Cografya: Nufus, Goc ve Ekonomik Faaliyetler
Nufusun dagilisi, nufus piramitleri ve Turkiye’de nufus ile yerlesme ozellikleri; gocun nedenleri ve sonuclari; tarim, hayvancilik, sanayi ve hizmet gibi ekonomik faaliyetler beseri cografyanin temel konularidir. Bu konular, harita ve grafik yorumlama gerektiren sorularla olculur.
10. Sinif Cografya ve TYT Iliskisi
TYT Sosyal Bilimler testinde cografyadan 5 soru gelir. Ic-dis kuvvetler, nufus piramidi yorumlama ve ekonomik faaliyetler TYT’de her yil cikan 10. sinif konularidir. Harita ve grafik okuma becerisi bu sorularin cogunda belirleyicidir.
Bir onceki seviyenin konulariyla temelinizi pekistirmek icin 9. Sinif Cografya testleri sayfasindan sorulari cozebilirsiniz. Dogal sistemlerin fiziksel temelini anlamak icin 10. Sinif Fizik testleri de faydalidir.
