10. Sınıf Coğrafya İç Kuvvetler Testi Çöz

Soru 1

Ege Bölgesi'nde yer alan Aydın Dağları ve Büyük Menderes Ovası'nın oluşum mekanizması düşünüldüğünde, bu yer şekillerinin oluşumunda etkili olan temel süreç aşağıdakilerden hangisidir?
  • Kimyasal çözünme
  • Sert tabakaların kırılması (Doğru Cevap)
  • Esnek tabakaların kıvrılması
  • Buzul aşındırması
  • Akarsu biriktirmesi

Doğru Cevap: C) Sert tabakaların kırılması
Çözüm: Ege Bölgesi'ndeki dağlar (horst) ve ovalar (graben) sertleşmiş tabakaların yan basınçlarla kırılması sonucu oluşmuştur.

Soru 2

Magmanın yerin derinliklerinde soğuyarak katılaşması sonucu oluşan 'batolit', 'lakolit', 'sill' ve 'dik' gibi şekillere ne ad verilir?
  • Krater gölü
  • Derinlik volkanizması (Doğru Cevap)
  • Yüzey volkanizması
  • Tektonik çöküntü
  • Maar oluşumu

Doğru Cevap: B) Derinlik volkanizması
Çözüm: Magmanın yüzeye çıkamadan yerin altında soğumasıyla oluşan şekiller derinlik volkanizması (intruzyon) olarak adlandırılır.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi bir bölgede meydana gelebilecek depremin yıkıcı etkisini artıran doğal faktörlerden biri değildir?
  • Binaların yapımında kullanılan malzemenin kalitesizliği (Doğru Cevap)
  • Odak noktasının yüzeye yakın olması
  • Fay hattının yerleşim merkezinden geçmesi
  • Depremin büyüklüğünün (magnitüd) fazla olması
  • Zeminin alüvyal (gevşek) yapıda olması

Doğru Cevap: D) Binaların yapımında kullanılan malzemenin kalitesizliği
Çözüm: Bina malzemesi beşeri (insan kaynaklı) bir faktördür, doğal faktör değildir.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi deprem anında yapılması gereken doğru davranışlardan biridir?
  • Asansöre binerek hızlıca binayı terk etmek
  • Pencere kenarında durup dışarıyı izlemek
  • Balkondan aşağı atlamak
  • Sağlam bir eşyanın yanında 'Çök-Kapan-Tutun' pozisyonu almak (Doğru Cevap)
  • Merdivenlere doğru koşmak

Doğru Cevap: D) Sağlam bir eşyanın yanında 'Çök-Kapan-Tutun' pozisyonu almak
Çözüm: Deprem anında en güvenli yöntem yaşam üçgeni oluşturacak sağlam bir nesnenin yanında Çök-Kapan-Tutun yapmaktır.

Soru 5

Yer kabuğunu oluşturan levhaların manto üzerindeki dengesine 'izostatik denge' denir. Aşağıdakilerden hangisi bu dengenin bozulmasına neden olan faktörlerden biri değildir?
  • Akarsuların deniz tabanlarında tortulanma yapması
  • Karaların dış kuvvetlerle aşınarak hafiflemesi
  • Geniş alanlı buzullaşmaların meydana gelmesi (Doğru Cevap)
  • Günlük sıcaklık farklarına bağlı fiziksel ufalanma
  • Dağ oluşumu süreçleri

Doğru Cevap: E) Günlük sıcaklık farklarına bağlı fiziksel ufalanma
Çözüm: Fiziksel ufalanma yerel bir olaydır ve yer kabuğunun bütünü üzerindeki ağırlık dengesini (izostatik denge) değiştirecek ölçekte değildir.

Soru 6

Orojenez sırasında esnekliğini yitirmiş sert tabakaların yan basınçlara uğramasıyla kırılmalar meydana gelir. Bu kırılma hattı boyunca yükselen kütleye ne ad verilir?
  • Batolit
  • Mağara
  • Senklinal
  • Graben
  • Horst (Doğru Cevap)

Doğru Cevap: C) Horst
Çözüm: Kırılma sonucu yükselen bloklara 'horst', alçalan bloklara 'graben' denir.

Soru 7

Büyük Okyanus kıyıları boyunca uzanan ve dünyadaki aktif volkanların %75'inden fazlasını barındıran bölgeye ne ad verilir?
  • Alp-Himalaya Kuşağı
  • Pasifik Ateş Çemberi (Doğru Cevap)
  • İskandinav Kalkanı
  • Atlas Okyanusu Sırtı
  • Doğu Afrika Grabeni

Doğru Cevap: B) Pasifik Ateş Çemberi
Çözüm: Pasifik Ateş Çemberi, levha sınırlarının yoğunlaştığı ve volkanik faaliyetlerin en sık görüldüğü kuşaktır.

Soru 8

Volkan konisinin tepesinin şiddetli bir patlama veya çökme sonucu genişlemesiyle oluşan dev çukurluğa ne ad verilir?
  • Dik
  • Sill
  • Lakolit
  • Kaldera (Doğru Cevap)
  • Antiklinal

Doğru Cevap: A) Kaldera
Çözüm: Kraterin daha büyüğüne kaldera denir (Örn: Nemrut Kalderası).

Soru 9

Levha tektoniği teorisine göre, levhaların birbirine yaklaştığı alanlarda aşağıdakilerden hangisinin oluşması beklenmez?
  • Volkanik ada yayları
  • Okyanus ortası sırtlar (Doğru Cevap)
  • Derin deniz hendekleri
  • Kıvrım dağları
  • Şiddetli depremler

Doğru Cevap: D) Okyanus ortası sırtlar
Çözüm: Okyanus ortası sırtlar levhaların birbirinden uzaklaştığı (ayrıldığı) bölgelerde magmanın çıkmasıyla oluşur.

Soru 10

Bir bölgede deniz kıyısında 'taraça' (seki) adı verilen basamaklı yapıların bulunması, o bölgede aşağıdaki süreçlerden hangisinin yaşandığının kanıtıdır?
  • Epirojenez (Kıta yükselmesi) (Doğru Cevap)
  • Akarsu debisinin artması
  • Rüzgar erozyonu
  • Volkanik tüf birikmesi
  • Karstik aşınma

Doğru Cevap: B) Epirojenez (Kıta yükselmesi)
Çözüm: Deniz kıyısındaki taraçalar, karanın epirojenezle yükselmesi veya deniz seviyesinin çekilmesi sonucu oluşur.

Soru 11

Levha sınırları ile aşağıdakilerden hangisi arasında coğrafi dağılış açısından bir paralellik görülmez?
  • Sıcak su kaynakları ve jeotermal alanlar
  • Tektonik deprem kuşakları
  • Genç kıvrım dağ kuşakları
  • Aktif volkanik bölgeler
  • Masif (yaşlı ve sert) arazi blokları (Doğru Cevap)

Doğru Cevap: D) Masif (yaşlı ve sert) arazi blokları
Çözüm: Masif araziler yaşlı ve durağan kütlelerdir; levha sınırları ise hareketli ve genç oluşumlu bölgelerdir.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi bir bölgede epirojenik hareketlerin gerçekleştiğine kanıt olarak gösterilemez?
  • İskandinavya gibi bölgelerin her yıl birkaç milimetre yükselmesi
  • Akarsu yataklarında mendereslerin oluşması (Doğru Cevap)
  • Deniz tabanlarındaki tortul tabakaların deniz yüzeyine çıkması
  • Deniz kıyılarında eski kumsalların yüksekte kalması
  • Bazı eski liman kentlerinin bugün denizden kilometrelerce içeride kalması

Doğru Cevap: B) Akarsu yataklarında mendereslerin oluşması
Çözüm: Menderes oluşumu yer şekillerinin eğimiyle ilgili bir dış kuvvet olayıdır. Epirojenezle doğrudan kanıtlanamaz.

Soru 13

Okyanus tabanlarında meydana gelen şiddetli depremlerin deniz suyunda oluşturduğu dev dalgalara 'tsunami' denir. Tsunami riskinin aşağıdaki ülkelerin hangisinde daha düşük olması beklenir?
  • Macaristan (Doğru Cevap)
  • Japonya
  • Filipinler
  • Şili
  • Endonezya

Doğru Cevap: D) Macaristan
Çözüm: Tsunami deniz veya okyanus kıyılarında görülür. Macaristan'ın denize kıyısı yoktur (iç kara ülkesidir).

Soru 14

Volkanik patlamalar sırasında çevreye yayılan toz ve küllerin tarım topraklarını verimli hale getirdiği bilinmektedir. Bu durum aşağıdakilerden hangisini açıklar?
  • Volkanik alanlarda hayvancılığın yapılamadığını
  • Tehlikeli olmasına rağmen volkanik yamaçlarda nüfusun yoğunlaştığını (Doğru Cevap)
  • Volkanik dağların ulaşımı engellediğini
  • Volkanik patlamaların iklimi yumuşattığını
  • Volkanik bölgelerde sanayinin geliştiğini

Doğru Cevap: B) Tehlikeli olmasına rağmen volkanik yamaçlarda nüfusun yoğunlaştığını
Çözüm: Volkanik topraklar mineral bakımından çok zengin ve verimli olduğu için tarih boyunca insanlar tehlikeye rağmen bu alanlara yerleşmiştir.

Soru 15

Kıvrımlı dağ sıralarında tabakaların kubbeleşen (yükselen) üst kısımlarına ----, çukurlaşan (alçalan) alt kısımlarına ise ---- denir. Boşluklara sırasıyla hangileri gelmelidir?
  • Antiklinal - Senklinal (Doğru Cevap)
  • Maar - Sill
  • Fay - Odak
  • Horst - Graben
  • Krater - Kaldera

Doğru Cevap: B) Antiklinal - Senklinal
Çözüm: Kıvrım dağlarında yüksekte kalan kısım antiklinal, alçakta kalan kısım senklinaldir.

Soru 16

Magmanın yeryüzüne çıktığı noktada biriken gazların patlamasıyla oluşan geniş çukurlara ne ad verilir?
  • Lakolit
  • Kaldera
  • Maar (Doğru Cevap)
  • Krater
  • Sill

Doğru Cevap: C) Maar
Çözüm: Gaz patlaması sonucu oluşan çukurluklara maar denir. Krater ve kaldera ise daha çok lav çıkışıyla ilgilidir.

Soru 17

Depremin şiddeti ile büyüklüğü (magnitüd) sıkça karıştırılan kavramlardır. Bir depremin şiddeti belirlenirken aşağıdakilerden hangisi temel ölçüt olarak kabul edilir?
  • Depremin yapılar ve insanlar üzerindeki etkisi (Doğru Cevap)
  • Deprem sırasında açığa çıkan enerji miktarı
  • Sismograf cihazının kaydettiği dalga boyu
  • Odak derinliğinin kilometre cinsinden değeri
  • Deprem dalgalarının yayılma hızı

Doğru Cevap: C) Depremin yapılar ve insanlar üzerindeki etkisi
Çözüm: Depremin büyüklüğü açığa çıkan enerjiyi (Richter ölçeği), şiddeti ise depremin yarattığı hasarı ve etkileri (Mercalli ölçeği) ifade eder.

Soru 18

Kıtaların yaylanma hareketi (epirojenez) sonucunda deniz seviyesinin yükselerek karaların içine doğru ilerlemesine ne ad verilir?
  • Kaldera
  • Transgresyon (Doğru Cevap)
  • Sismisite
  • Regresyon
  • Orojenez

Doğru Cevap: B) Transgresyon
Çözüm: Deniz ilerlemesine transgresyon denir. Karaların ağırlaşması ve çökmesi sonucu oluşur.

Soru 19

Aşağıdaki dağ sıralarından hangisi Alp-Himalaya kıvrım kuşağı içerisinde yer almaz?
  • Toros Dağları (Doğru Cevap)
  • Ural Dağları
  • Kuzey Anadolu Dağları
  • And Dağları
  • Kayalık Dağları

Doğru Cevap: E) Ural Dağları
Çözüm: Ural Dağları 1. jeolojik zamanda (Paleozoik) oluşmuş yaşlı dağlardır. Alp-Himalaya sistemi 3. zamanda oluşmuştur.

Soru 20

Lavların çok akışkan olduğu volkanlarda, lavlar geniş alanlara yayılarak kalkan biçimli volkan konilerini oluşturur. Buna göre aşağıdakilerden hangisi Türkiye'deki kalkan biçimli volkanlara örnektir?
  • Ağrı Dağı
  • Nemrut Dağı
  • Erciyes Dağı
  • Hasan Dağı
  • Karacadağ (Diyarbakır) (Doğru Cevap)

Doğru Cevap: C) Karacadağ (Diyarbakır)
Çözüm: Diyarbakır yakınlarındaki Karacadağ, çok akışkan bazaltik lavların yayılmasıyla oluşmuş, yayvan bir kalkan volkandır.

Soru 21

Bir bölgede aktif volkanların bulunması, o bölgenin aşağıdaki özelliklerinden hangisine sahip olduğunun kesin bir kanıtıdır?
  • Akarsu ağının yoğun olduğu
  • Yer kabuğunun hareketli ve zayıf yapıda olduğu (Doğru Cevap)
  • Bitki örtüsünün gür olduğu
  • Karstik şekillerin yaygın olduğu
  • İklimin sıcak ve nemli olduğu

Doğru Cevap: B) Yer kabuğunun hareketli ve zayıf yapıda olduğu
Çözüm: Volkanizma, yerin derinliklerindeki magmanın zayıf direnç alanlarından yüzeye çıkmasıdır. Bu durum levha sınırları ve fay hatlarıyla doğrudan ilişkilidir.

Soru 22

İskandinav Yarımadası'nda buzulların erimesiyle birlikte karanın hafifleyerek yükselmesi, buna karşılık deniz seviyesinin çekilmesi olayı aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
  • Deprem dalgaları
  • Transgresyon (Deniz ilerlemesi)
  • Volkanik patlama
  • Orojenez (Dağ oluşumu)
  • Regresyon (Deniz gerilemesi) (Doğru Cevap)

Doğru Cevap: B) Regresyon (Deniz gerilemesi)
Çözüm: Epirojenez sürecinde karaların üzerindeki yükün azalması (buzul erimesi gibi) karanın yükselmesine, bu da deniz seviyesinin çekilmesine yani regresyona neden olur.

Soru 23

İç kuvvetlerin temel enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
  • Yerin içindeki (manto) konveksiyonel akımlar (Doğru Cevap)
  • Okyanus akıntıları
  • Ay'ın çekim gücü
  • Atmosfer basıncı
  • Güneş enerjisi

Doğru Cevap: C) Yerin içindeki (manto) konveksiyonel akımlar
Çözüm: İç kuvvetler enerjisini yerin derinliklerindeki ısıdan ve buna bağlı oluşan konveksiyonel akımlardan alır.

Soru 24

Yerin derinliklerinde, deprem dalgalarının oluştuğu ilk noktaya ----, bu noktanın yeryüzündeki en kısa izdüşümüne ise ---- denir. Boşluklara ne gelmelidir?
  • Fay hattı - Sismograf
  • Odak noktası (Hiposantr) - Dış merkez (Episantr) (Doğru Cevap)
  • Magma - Lav
  • Horst - Graben
  • Krater - Maar

Doğru Cevap: A) Odak noktası (Hiposantr) - Dış merkez (Episantr)
Çözüm: Depremin başladığı yer hiposantr (iç merkez), tam üzerindeki yüzey noktası episantr (dış merkez)dir.

Soru 25

Türkiye'nin jeolojik yapısı düşünüldüğünde, büyük bir kısmının 3. ve 4. jeolojik zamanda oluşmuş olması aşağıdakilerden hangisini doğrudan etkilemiştir?
  • Karasal iklimin hakim olmasını
  • Yer altı sularının yetersiz olmasını
  • Orman varlığının kıyılarda toplanmasını
  • Ortalama yükseltinin fazla ve deprem riskinin yüksek olmasını (Doğru Cevap)
  • Akarsu rejimlerinin düzenli olmasını

Doğru Cevap: A) Ortalama yükseltinin fazla ve deprem riskinin yüksek olmasını
Çözüm: Türkiye genç oluşumlu bir ülke olduğu için yüksek, engebeli ve aktif fay hatlarına sahiptir.

1 / 25
25:00

Ege Bölgesi'nde yer alan Aydın Dağları ve Büyük Menderes Ovası'nın oluşum mekanizması düşünüldüğünde, bu yer şekillerinin oluşumunda etkili olan temel süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Soru Hakkında Tartışmalar

Yorumlar yükleniyor...
Tartışmaya Katıl
1
5 (1)

Testi nasıl buldun? Puanla!

Benzer Testleri Keşfet

10. Sınıf Coğrafya Dış Kuvvetler

10. Sınıf Coğrafya Toprak Oluşumu ve Türleri

10. Sınıf Coğrafya Su Kaynakları

10. Sınıf Coğrafya Türkiye'nin Yer Şekilleri

10. Sınıf Coğrafya Bitki Toplulukları

10. Sınıf Coğrafya Nüfus Piramitleri ve Göç

Pinterest Image Scroll back to top