10. Sınıf Coğrafya Nüfus Piramitleri ve Göç
Soru 1
Kenarları içbükey üçgen şeklindeki nüfus piramidi, aşağıdaki özelliklerden hangisine sahip bir ülkeye aittir?
- Nüfusun büyük kısmının yaşlı olduğu ülkeler
- Bebek ölüm oranlarının azalmaya başladığı gelişmekte olan ülkeler (Doğru Cevap)
- Dışarıdan nitelikli göç alan ülkeler
- Nüfus artış hızı sıfırın altında olan ülkeler
- Doğum oranlarının çok düşük olduğu gelişmiş ülkeler
Doğru Cevap: A) Bebek ölüm oranlarının azalmaya başladığı gelişmekte olan ülkeler
Çözüm: Kenarları içbükey piramit, 0-5 yaş arası bebek ölümlerinin azalmaya başladığı ancak doğumların hala yüksek olduğu ülkeleri temsil eder.
Soru 2
Nüfus piramitlerinde yaş grupları 0-14, 15-64 ve 65+ şeklinde ayrılır. 15-64 yaş grubu aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
- Çalışma çağındaki nüfusu (Doğru Cevap)
- İşsiz nüfusu
- Bağımlı çocuk nüfusu
- Okuryazar olmayan nüfusu
- Yaşlı bağımlı nüfusu
Doğru Cevap: B) Çalışma çağındaki nüfusu
Çözüm: 15-64 yaş arası grup 'aktif nüfus' veya 'çalışma çağındaki nüfus' olarak adlandırılır.
Soru 3
Tarımda makineleşmenin artması, kırsal alanlarda iş gücü fazlalığına yol açarak şehirlere göçü tetiklemiştir. Bu durum göçün hangi faktörü kapsamında değerlendirilir?
- Kültürel faktörler
- Psikolojik faktörler
- Çekici faktörler
- Siyasi faktörler
- İtici faktörler (Doğru Cevap)
Doğru Cevap: C) İtici faktörler
Çözüm: İnsanları yaşadıkları yerden ayrılmaya zorlayan olumsuzluklar (işsizlik, doğal afet, savaş vb.) itici faktörlerdir. Makineleşme sonucu işsiz kalmak itici bir faktördür.
Soru 4
Nüfus artış hızının, kalkınma hızından daha yüksek olduğu bir ülke için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- İhracat oranları ithalattan fazla olur.
- Demografik yatırımlara duyulan ihtiyaç azalır.
- İşsizlik oranlarında artış görülür. (Doğru Cevap)
- Kişi başına düşen milli gelir artar.
- Yaşam standartları hızla yükselir.
Doğru Cevap: C) İşsizlik oranlarında artış görülür.
Çözüm: Nüfus, ekonominin büyüme hızından daha fazla artarsa kaynaklar yetersiz kalır, işsizlik artar ve kalkınma yavaşlar.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi kırsal alandan kente göçü azaltmak için alınabilecek önlemlerden biri değildir?
- Tarımda makine kullanımını yasaklamak (Doğru Cevap)
- Eğitim ve sağlık hizmetlerini kırsalda iyileştirmek
- Besi ve ahır hayvancılığını desteklemek
- Modern tarım yöntemlerini (intensif) yaygınlaştırmak
- Kırsal alanlarda sanayi kollarını geliştirmek
Doğru Cevap: D) Tarımda makine kullanımını yasaklamak
Çözüm: Teknolojik gelişmeyi (makineleşme) yasaklamak bir çözüm değildir; bunun yerine işsiz kalan nüfusa kırsalda alternatif iş alanları (hayvancılık, el sanatları, küçük sanayi) yaratılmalıdır.
Soru 6
Aşağıdaki göç türlerinden hangisi 'mesafe' kriterine göre diğerlerinden ayrılır?
- Ülkeler arası göç (Doğru Cevap)
- Mevsimlik tarım göçü
- Şehirden şehre göç
- Köyden kente göç
- Bölge içi göç
Doğru Cevap: C) Ülkeler arası göç
Çözüm: Ülkeler arası göç 'Dış Göç' kategorisine girerken; diğerleri ülke sınırları içinde gerçekleşen 'İç Göç' türleridir.
Soru 7
Beyin göçü ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
- İyi eğitim almış, nitelikli iş gücünün yer değiştirmesidir.
- Bilim insanları, doktorlar ve mühendisler bu göçün ana grubudur.
- Göç veren ülkenin kalkınma hızını yavaşlatır.
- Sadece savaş ve doğal afetler nedeniyle gerçekleşir. (Doğru Cevap)
- Genellikle gelişmekte olan ülkelerden gelişmiş ülkelere doğrudur.
Doğru Cevap: D) Sadece savaş ve doğal afetler nedeniyle gerçekleşir.
Çözüm: Beyin göçü genellikle daha iyi çalışma koşulları, yüksek gelir ve akademik imkanlar için yapılır; sadece zorunlu nedenlere bağlı değildir.
Soru 8
Bir ülkenin nüfus piramidinin tabanının daralmaya başlaması, o ülkede aşağıdakilerden hangisinin değiştiğinin en kesin kanıtıdır?
- Okuryazar oranının düştüğünün
- Doğum oranlarının düşmeye başladığının (Doğru Cevap)
- Dış göçlerin arttığının
- Yaşlı nüfus oranının azaldığının
- Toplam nüfus miktarının azaldığının
Doğru Cevap: B) Doğum oranlarının düşmeye başladığının
Çözüm: Nüfus piramidinin tabanı 0-4 yaş grubunu temsil eder. Tabanın daralması, yeni doğan çocuk sayısının azaldığını, yani doğum oranlarının düştüğünü gösterir.
Soru 9
1923 yılında Türkiye ile Yunanistan arasında gerçekleşen 'Nüfus Mübadelesi' hangi göç türüne örnektir?
- Zorunlu Göç (Doğru Cevap)
- Gönüllü Göç
- Beyin Göçü
- İşçi Göçü
- Mevsimlik Göç
Doğru Cevap: B) Zorunlu Göç
Çözüm: Mübadele, devletler arası yapılan anlaşmalarla nüfusun karşılıklı olarak yer değiştirmesidir ve bireylerin isteğine bırakılmadığı için zorunlu göçtür.
Soru 10
Göç alan bir şehirde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?
- Tarımsal alanların yerleşime açılması
- Kültürel çeşitliliğin artması (Doğru Cevap)
- Konut ihtiyacının artması
- Bağımlı yaşlı nüfus oranının hızla artması
- Belediye hizmetlerinde aksamalar yaşanması
Doğru Cevap: E) Bağımlı yaşlı nüfus oranının hızla artması
Çözüm: Göç alan yerlerde genellikle genç ve dinamik nüfus arttığı için yaşlı nüfus oranı değil, çalışan (aktif) nüfus oranı artar.
Soru 11
Sanayi Devrimi sonrası Avrupa'da yaşanan büyük göç dalgalarının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Fabrikalarda duyulan iş gücü ihtiyacı (Doğru Cevap)
- Siyasi rejim değişiklikleri
- Yeni kıtaların keşfedilmesi
- Kuraklık ve kıtlık
- Dini inanç özgürlüğü arayışı
Doğru Cevap: C) Fabrikalarda duyulan iş gücü ihtiyacı
Çözüm: Sanayi Devrimi ile kurulan fabrikalar büyük iş gücüne ihtiyaç duymuş, bu da kırsaldan kentlere yoğun işçi göçlerini başlatmıştır.
Soru 12
Çan şeklindeki nüfus piramidi, uzun bir düşük doğum oranından sonra doğum oranlarını artırmaya başlayan ülkeleri temsil eder. Bu piramit tipi aşağıdaki ülkelerden hangisine daha uygundur?
- Rusya ve İrlanda (Doğru Cevap)
- Somali ve Sudan
- Hindistan ve Pakistan
- Brezilya ve Arjantin
- Mısır ve Cezayir
Doğru Cevap: A) Rusya ve İrlanda
Çözüm: Çan şekli, nüfusu azalan gelişmiş ülkelerin nüfus artırıcı politikalar uygulayarak tabanı tekrar genişletmeye başladığı durumlarda (Örn: Rusya, İrlanda, ABD) görülür.
Soru 13
Doğal afetler (deprem, sel, kuraklık) sonucu gerçekleşen göçler hangi kategoriye girer?
- Siyasi göç
- Ekonomik göç
- Gönüllü göç
- Sosyal göç
- Zorunlu göç (Doğru Cevap)
Doğru Cevap: B) Zorunlu göç
Çözüm: Yaşamı tehdit eden doğal olaylar insanları yer değiştirmeye mecbur bıraktığı için zorunlu göçtür.
Soru 14
Nüfus piramidinde 65 yaş ve üzeri grubun toplam nüfus içindeki payının artması, o ülke için aşağıdakilerden hangisini zorunlu kılmaz?
- Bakımevi ve huzurevi sayısının artırılmasını
- Okul öncesi eğitim kurumlarının sayısının artırılmasını (Doğru Cevap)
- İş gücü açığını kapatmak için önlemler alınmasını
- Sağlık harcamalarının artırılmasını
- Emeklilik sisteminin gözden geçirilmesini
Doğru Cevap: D) Okul öncesi eğitim kurumlarının sayısının artırılmasını
Çözüm: Yaşlı nüfusun artması yaşlılara yönelik hizmetleri gerektirir. Okul öncesi eğitim ise çocuk (genç) nüfusun fazla olduğu ülkelerin önceliğidir.
Soru 15
Bir ülkenin gerçek nüfus artış hızı, doğal nüfus artış hızından (doğum-ölüm farkı) daha yüksekse, bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
- Doğum oranlarının çok yüksek olduğuyla
- Ülkenin dış göç aldığıyla (Doğru Cevap)
- Ölüm oranlarının azaldığıyla
- Ülkenin dış göç verdiğiyle
- Ortalama yaşam süresinin arttığıyla
Doğru Cevap: A) Ülkenin dış göç aldığıyla
Çözüm: Gerçek nüfus artışı = (Doğumlar - Ölümler) + (Gelen Göçler - Giden Göçler). Eğer gerçek artış doğal artıştan fazlaysa, aradaki fark dışarıdan gelen göçlerden kaynaklanır.
Soru 16
Bir ülkede demografik yatırımların (nüfusa yönelik okul, hastane vb.) payının azalması için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi gerekir?
- Doğum oranlarının artması
- Yaşlı nüfusun azalması
- Göç veren bir ülke haline gelinmesi
- Bağımlı nüfusun artması
- Nüfus artış hızının düşmesi (Doğru Cevap)
Doğru Cevap: A) Nüfus artış hızının düşmesi
Çözüm: Nüfus artış hızı düşerse, devlet yeni nüfus için sürekli okul ve hastane yapmak yerine mevcut kaynakları sanayi ve teknolojiye yönlendirebilir.
Soru 17
Nüfus piramidinin en üst kısmının (tavanının) geniş olması, o ülke hakkında hangi yorumu yapmamızı sağlar?
- Ortalama yaşam süresi uzundur. (Doğru Cevap)
- Ülke gelişmemiş bir yapıdadır.
- Bebek ölüm oranları yüksektir.
- Genç nüfus oranı fazladır.
- Okullaşma oranı düşüktür.
Doğru Cevap: B) Ortalama yaşam süresi uzundur.
Çözüm: Piramidin tepesi 65+ yaş grubunu gösterir. Buranın geniş olması, sağlık hizmetlerinin iyi olduğunu ve insanların daha uzun yaşadığını kanıtlar.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi göçün 'çekici' faktörlerinden biridir?
- Eğitim ve sağlık hizmetlerinin kalitesi (Doğru Cevap)
- Miras yoluyla tarım topraklarının parçalanması
- Tarımda makineleşme sonucu işsizlik
- Doğal afetlerin yaşanması
- Siyasi baskılar ve savaşlar
Doğru Cevap: C) Eğitim ve sağlık hizmetlerinin kalitesi
Çözüm: Gidilecek yerin sunduğu daha iyi yaşam koşulları (eğitim, sağlık, eğlence, iş imkanı) çekici faktörlerdir.
Soru 19
Gelişmiş ülkelerin nüfus piramitleri genellikle 'Arı Kovanı' şeklindedir. Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- Ülkenin sürekli dış göç vermesi
- Nüfusun büyük kısmının tarım sektöründe çalışması
- Çocuk nüfus oranının çok yüksek olması
- Ortalama yaşam süresinin kısa olması
- Doğum ve ölüm oranlarının her ikisinin de düşük olması (Doğru Cevap)
Doğru Cevap: A) Doğum ve ölüm oranlarının her ikisinin de düşük olması
Çözüm: Arı kovanı piramidi, düşük doğum oranları ve gelişmiş sağlık hizmetleri nedeniyle düşük ölüm oranlarına sahip, durağanlaşmış gelişmiş ülkeleri (Örn: İsveç, Almanya) temsil eder.
Soru 20
Aşağıdaki ülkelerden hangisinin nüfus piramidinin tabanı daha geniş, tavanı ise daha dardır?
- Nijerya (Doğru Cevap)
- Japonya
- Kanada
- Belçika
- İsviçre
Doğru Cevap: C) Nijerya
Çözüm: Tabanı geniş, tavanı dar olan piramitler (düzgün üçgen), yüksek doğum ve yüksek ölüm oranlarına sahip gelişmekte olan veya geri kalmış ülkeleri temsil eder.
Soru 21
Türkiye'de yaz aylarında Akdeniz ve Ege kıyılarına olan göç hareketliliğinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Mevsimlik işçilik ve turizm (Doğru Cevap)
- Madencilik faaliyetleri
- Eğitim olanakları
- Ulaşım projeleri
- Sanayi yatırımları
Doğru Cevap: C) Mevsimlik işçilik ve turizm
Çözüm: Yaz aylarında kıyı bölgelerinde turizm ve tarım (pamuk, fındık vb.) faaliyetleri arttığı için geçici (mevsimlik) göçler yaşanır.
Soru 22
Piramidinin orta kısmı (15-64 yaş) oldukça şişkin olan bir şehir için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Aktif nüfus oranı yüksektir ve göç almıştır. (Doğru Cevap)
- Doğum oranları çok yüksektir.
- Çocuk bağımlılık oranı dünya ortalamasının üzerindedir.
- Emekli şehridir.
- Eğitim seviyesi çok düşüktür.
Doğru Cevap: C) Aktif nüfus oranı yüksektir ve göç almıştır.
Çözüm: Çalışma çağındaki nüfusun (orta bölüm) fazla olması, o bölgenin iş imkanları nedeniyle göç aldığını gösterir.
Soru 23
Bir bölgede erkek nüfus oranının kadın nüfus oranından belirgin şekilde fazla olması, o bölge hakkında aşağıdakilerden hangisini düşündürür?
- Bölgenin sanayileşmiş ve göç alan bir yer olduğunu (Doğru Cevap)
- Bölgenin yükseltisinin fazla olduğunu
- Bölgede doğum oranlarının çok yüksek olduğunu
- Bölgenin çok fazla dış göç verdiğini
- Bölgede tarımsal faaliyetlerin yoğun olduğunu
Doğru Cevap: B) Bölgenin sanayileşmiş ve göç alan bir yer olduğunu
Çözüm: Göç eden nüfus genellikle erkeklerden oluşur. Bu nedenle sanayi merkezleri ve göç alan şehirlerde erkek nüfus oranı kadınlara göre daha yüksektir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi iç göçlerin sonuçları arasında yer alan olumsuz bir durumdur?
- Sanayi tesislerinin şehir içinde kalması (Doğru Cevap)
- Eğitim seviyesinin yükselmesi
- Yeni iş alanlarının oluşması
- Kültürel etkileşimin hızlanması
- Ülke genelinde nüfusun dengeli dağılması
Doğru Cevap: B) Sanayi tesislerinin şehir içinde kalması
Çözüm: Kontrolsüz büyüme sonucu, eskiden şehir dışında olan fabrikalar yerleşim alanlarının ortasında kalarak çevre kirliliğine yol açar.
Soru 25
Asimetrik şekilli nüfus piramitlerinde (tabanı hızla daralan), son yıllarda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleştiği söylenebilir?
- Ölüm oranlarının arttığı
- Doğum oranlarının hızla düştüğü (Doğru Cevap)
- Dışarıdan yoğun göç alındığı
- Ortalama yaşam süresinin kısaldığı
- Genç bağımlı nüfus oranının arttığı
Doğru Cevap: C) Doğum oranlarının hızla düştüğü
Çözüm: Piramidin tabanının hızla daralması, son yıllarda aile planlaması veya yaşam standartlarının değişimi ile doğum oranlarının keskin bir şekilde azaldığını gösterir.
1 / 25
25:00
Klavye Kısayolları: Şıkları
A, B, C, D veya 1, 2, 3, 4 ile seçebilir, sorular arasında ← ve → tuşlarıyla gezinebilirsiniz. Dokunmatik Jestler: Sorular arasında geçiş yapmak için soru alanını sağa veya sola kaydırabilirsiniz.Kenarları içbükey üçgen şeklindeki nüfus piramidi, aşağıdaki özelliklerden hangisine sahip bir ülkeye aittir?
Karalama Defteri
Soru çözerken notlarınızı buraya yazabilirsiniz. Notlarınız otomatik olarak kaydedilir.
Parmağınızla veya farenizle çizim yaparak hesaplamalarınızı yapabilirsiniz. Çiziminiz otomatik olarak kaydedilir.
Renk:
Kalınlık:
Pratik İpuçları
- İşlem önceliğine dikkat edin (Parantez, Üs, Çarpma/Bölme, Toplama/Çıkarma).
- Soru kökünü ve sizden tam olarak ne istendiğini iyi okuyun.
- Klavye kısayolları: Sorular arası geçiş için yön tuşlarını veya ekranı kaydırmayı kullanabilirsiniz.

Soru Hakkında Tartışmalar
Tartışmaya Katıl