10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Modern Tiyatro
Soru 1
Modern bir tiyatro metninden alınan şu parça incelendiğinde:
'MÜDÜR: (Sert bir sesle) Dosyalar nerede?
MEMUR: (Elleri titreyerek) Efendim, rüzgar... Rüzgar hepsini aldı götürdü.
MÜDÜR: Rüzgar mı? Odada cam bile yok!'
Parantez içindeki ifadelerin (didaskali) temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
- Oyunun hangi dönemde geçtiğini belirtmek
- Karakterlerin iç dünyasındaki felsefi çatışmayı açıklamak
- Dekor ve kostüm tasarımına dair teknik bilgi vermek
- Yazarın oyun hakkındaki kişisel görüşlerini aktarmak
- Oyuncunun hareketlerini, ses tonunu ve tavırlarını yönlendirmek (Doğru Cevap)
Soru 2
Tiyatroda 'aksiyon' (olay örgüsü) ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- Serim bölümünde olayların geçtiği çevre ve kişiler tanıtılır.
- Düğüm bölümünde merak unsuru en üst seviyeye çıkar.
- Çözüm bölümünde çatışmalar bir sonuca bağlanır.
- Olay örgüsü, karakterler arasındaki çatışmalarla gelişir.
- Her tiyatro eserinde mutlaka mutlu bir son (happy end) olmalıdır. (Doğru Cevap)
Soru 3
Modern trajedide kahramanın başına gelen felaketlerin temel sebebi genellikle aşağıdakilerden hangisidir?
- Karakterin kendi hataları, hırsları veya toplumsal koşullar (Doğru Cevap)
- Sahne dekorunun yetersizliği
- Karakterin çok eğitimli ve soylu olması
- Oyunun sonundaki komik tesadüfler
- Tanrıların gazabı ve kaderin kaçınılmazlığı
Soru 4
Modern tiyatro metinlerinde 'mekân' unsuru için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- Modern tiyatroda olaylar mutlaka saray veya çevresinde geçmelidir. (Doğru Cevap)
- Mekân, karakterin psikolojik durumunu yansıtan sembolik bir işlev görebilir.
- Mekân değişikliği, perdenin kapanıp açılmasıyla seyirciye hissettirilir.
- Bazı modern oyunlarda mekân, belirsiz veya soyut olabilir.
- Oyunun geçtiği yer, sahnede dekor aracılığıyla somutlaştırılır.
Soru 5
Modern tiyatro metinlerinde kullanılan dil ve üslup hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- Dil, oyunun geçtiği çevreye ve karaktere göre şekillenir.
- Argo ve küfürlü ifadelere hiçbir şekilde yer verilmez. (Doğru Cevap)
- Günlük konuşma diline yakın bir dil kullanılır.
- Şiirsel (manzum) bölümler modern oyunlarda da bulunabilir.
- Karakterlerin ağız özelliklerine (şive, lehçe) yer verilebilir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi modern tiyatro türlerinden biri olan 'Komedi'nin alt türlerinden biri değildir?
- Melodram
- Entrika Komedisi
- Dramatik Komedi
- Karakter Komedisi (Doğru Cevap)
- Töre Komedisi
Soru 7
Tiyatroda 'perde' kavramı modern tiyatroda nasıl bir değişim göstermiştir?
- Her perdenin süresi tam olarak 60 dakika olmak zorundadır.
- Perde, sadece trajedilerde kullanılan bir bölümdür.
- Modern tiyatroda perdeler tamamen kaldırılmıştır.
- Klasik 5 perdelik yapı yerine, tek perdelik veya çok sahneli esnek yapılar gelmiştir. (Doğru Cevap)
- Perdeler sadece oyunun sonunda kapanır.
Soru 8
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
- Orhan Veli Kanık - Vatan Yahut Silistre
- Haldun Taner - Keşanlı Ali Destanı (Doğru Cevap)
- Turan Oflazoğlu - IV. Murat
- Necati Cumalı - Susuz Yaz
- Güngör Dilmen - Canlı Maymun Lokantası
Soru 9
Modern tiyatroda 'çatışma' kavramı, birbirine zıt değerlerin veya isteklerin karşı karşıya gelmesidir. Aşağıdaki durumlardan hangisi modern bir dramda temel çatışmayı oluşturmaya en uygundur?
- Oyuncuların sahnede sessizce kitap okuması
- Bir karakterin sabah uyanıp işe gitmesi
- Bir babanın dürüstlük ilkeleri ile oğlunun yaptığı yolsuzluğu örtbas etme isteği arasındaki ikilemi (Doğru Cevap)
- İki arkadaşın geçmişteki güzel anılarını yad etmesi
- Bir doğa manzarasının sahne arkasında uzun uzun betimlenmesi
Soru 10
Bir tiyatro oyununda olayların doruk noktasına ulaştığı, çatışmanın en keskin halini aldığı ve çözümün hemen öncesindeki bölüme ne ad verilir?
- Epilog
- Düğüm (Düğümün en üst noktası/Kriz) (Doğru Cevap)
- Prolog
- Serim
- Final
Soru 11
Modern tiyatroda 'tip' ve 'karakter' ayrımı için hangisi doğrudur?
- Tip, kendine has özellikleriyle ön plana çıkan kişidir.
- Karakter, karmaşık iç dünyası ve değişen fikirleri olan özgün kişidir. (Doğru Cevap)
- Modern tiyatroda sadece 'tip'lere yer verilir.
- Tip ve karakter aynı kavramlardır, aralarında fark yoktur.
- Karakter, sadece tek bir özelliğiyle (cimrilik, kıskançlık vb.) temsil edilen kişidir.
Soru 12
Turan Oflazoğlu'nun tarihi konulu oyunlarında (örneğin IV. Murat, Kösem Sultan) karakterlerin psikolojik derinliklerine inmesi ve trajik sonlar kurgulaması, onun hangi tiyatro türüne yakın olduğunu gösterir?
- Absürt Tiyatro
- Epik Tiyatro
- Kabare Tiyatrosu
- Modern Trajedi / Dram (Doğru Cevap)
- Orta Oyunu
Soru 13
Güngör Dilmen'in 'Midas'ın Kulakları' adlı eseri, mitolojik bir konuyu modern bir bakış açısıyla ele alır. Bu eser türü bakımından aşağıdakilerden hangisine girer?
- Komedi
- Dram
- Absürt Tiyatro
- Trajedi (Doğru Cevap)
- Epik Tiyatro
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi modern bir tiyatro sahnesinde 'dekor'un işlevlerinden biri değildir?
- Karakterin sosyal statüsü hakkında bilgi vermek
- Oyuncunun hareket alanını belirlemek
- Oyunun yazarının biyografisini seyirciye tanıtmak
- Oyunun temasını sembolik olarak desteklemek
- Olayın geçtiği zamanı ve mekânı belirtmek (Doğru Cevap)
Soru 15
Bir tiyatro eleştirmeni, izlediği oyun hakkında şu notları almıştır: 'Sahnede olaylar kronolojik bir sıra izlemiyor, karakterler arasındaki diyaloglar mantık süzgecinden geçirilmiş gibi görünmüyor. Seyirciye hayatın anlamsızlığı ve iletişimsizlik tokat gibi çarpılıyor.' Eleştirmenin bahsettiği bu oyun, modern tiyatronun hangi türüne örnek gösterilebilir?
- Epik Tiyatro
- Dram
- Trajedi
- Absürt (Saçma) Tiyatro (Doğru Cevap)
- Komedi
Soru 16
Modern Türk tiyatrosunda 'Kadın' temasını ve toplumsal baskıları işleyen, 'Ölü Kentin Nabzı' gibi eserleriyle tanınan yazarımız aşağıdakilerden hangisidir?
- Adalet Ağaoğlu (Doğru Cevap)
- Orhan Kemal
- Yaşar Kemal
- Reşat Nuri Güntekin
- Ahmet Hamdi Tanpınar
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi modern tiyatronun yapı unsurlarından biri olan 'zaman' ile ilgili yanlış bir bilgidir?
- Geriye dönüş (flashback) teknikleri kullanılarak zamanlar arası geçiş yapılabilir.
- Modern tiyatroda zaman, kronolojik akmak zorunda değildir.
- Dram türünde olaylar çok uzun bir zaman dilimine yayılabilir.
- Klasik tiyatrodaki 'üç birlik kuralı'na göre olay 24 saat içinde geçmelidir.
- Modern tiyatroda zaman, sadece gündüz vaktiyle sınırlandırılmalıdır. (Doğru Cevap)
Soru 18
Samuel Beckett'in 'Godot'yu Beklerken' adlı oyununda, iki karakterin gelmeyecek olan birini beklerken yaptıkları anlamsız konuşmalar ve tekrarlanan hareketler modern tiyatronun hangi felsefi akımdan etkilendiğini gösterir?
- Sürrealizm
- Egzistansiyalizm (Varoluşçuluk) (Doğru Cevap)
- Romantizm
- Klasisizm
- Realizm
Soru 19
Haldun Taner'in 'Keşanlı Ali Destanı' adlı eseriyle Türk edebiyatında ilk örneği verilen tiyatro türünde; seyircinin oyuna kendini kaptırması engellenir, araya giren şarkılar veya açıklamalarla bunun bir oyun olduğu hatırlatılır. Bu bilgilere göre sözü edilen tiyatro türü aşağıdakilerden hangisidir?
- Klasik Trajedi
- Vodvil
- Absürt Tiyatro
- Dram
- Epik Tiyatro (Doğru Cevap)
Soru 20
Bir oyunda başrol oyuncusu, sahnede asılı olan bir tabelayı göstererek seyirciye dönüp: 'Bu tabela aslında adaleti temsil ediyor ama gördüğünüz gibi eğri duruyor, tıpkı toplumumuzdaki adalet gibi.' der. Bu durum modern tiyatronun hangi özelliğiyle doğrudan ilgilidir?
- Koro kullanımının önemi
- Kaderin kaçınılmazlığı
- Manzum anlatım tekniği
- Yabancılaştırma efekti (Doğru Cevap)
- Üç birlik kuralına bağlılık
Soru 21
Bir lisenin tiyatro kulübü, sahnede dekoru minimuma indirmiş, oyuncuların zaman zaman seyirciyle konuştuğu ve toplumsal bir sorunu eleştiren bir oyun sergilemektedir. Oyunun sonunda seyirciden 'duygulanması' değil, 'düşünmesi' beklenmektedir. Bu oyunun sahnelenme tekniği aşağıdakilerden hangisine en yakındır?
- Absürt Tiyatro'nun mantıksızlık ilkesi
- Brecht'in Epik Tiyatro anlayışı (Doğru Cevap)
- Aristoteles'in Trajedi kuralları
- Romantik Dram'ın duygu yoğunluğu
- Klasik Komedi'nin tipleştirme yöntemi
Soru 22
Bir tiyatro oyununda karakterin sahnede kimse yokmuş gibi kendi kendine konuşması ve iç düşüncelerini sesli dile getirmesi tekniğine ne ad verilir?
- Diyalog
- Monolog (Doğru Cevap)
- Replik
- Tirat
- Pandomim
Soru 23
Aşağıdaki ifadelerden hangisi 'Modern Tiyatro'yu geleneksel Türk tiyatrosundan (Karagöz, Orta Oyunu vb.) ayıran en temel farktır?
- Yazılı bir metne (senaryoya) dayanması (Doğru Cevap)
- Sadece eğlendirme amacı gütmesi
- Müzik ve dansa yer vermemesi
- Sadece açık alanlarda sergilenmesi
- Doğaçlama (tuluat) üzerine kurulu olması
Soru 24
Klasik trajedi ile modern dram karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- Trajedi manzum (şiir) olarak yazılırken, dram hem nazım hem nesir yazılabilir.
- Trajedide soylu kişiler seçilirken, dramda her tabakadan insana yer verilir. (Doğru Cevap)
- Trajedide kaba sözlere ve çirkin olaylara sahnede yer verilmezken, dramda her şey sahnede gösterilebilir.
- Trajedi hayatın sadece gülünç yönlerini, dram ise sadece acıklı yönlerini ele alır.
- Trajedide üç birlik kuralına uyulurken, dramda bu kurala uyma zorunluluğu yoktur.
Soru 25
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
- Absürt tiyatroda serim, düğüm, çözüm bölümleri belirgin değildir.
- Komedide kişilerin ve toplumun aksayan yönleri mizahi bir dille eleştirilir.
- Modern tiyatroda dil, karakterin sosyal statüsüne uygun olarak değişebilir.
- Dram türünde hem acıklı hem de gülünç olaylar iç içedir.
- Epik tiyatroda izleyicinin oyunun içine girmesi ve karakterle özdeşleşmesi istenir. (Doğru Cevap)
1 / 25
25:00
Klavye Kısayolları: Şıkları
A, B, C, D veya 1, 2, 3, 4 ile seçebilir, sorular arasında ← ve → tuşlarıyla gezinebilirsiniz. Dokunmatik Jestler: Sorular arasında geçiş yapmak için soru alanını sağa veya sola kaydırabilirsiniz.Modern bir tiyatro metninden alınan şu parça incelendiğinde:
'MÜDÜR: (Sert bir sesle) Dosyalar nerede?
MEMUR: (Elleri titreyerek) Efendim, rüzgar... Rüzgar hepsini aldı götürdü.
MÜDÜR: Rüzgar mı? Odada cam bile yok!'
Parantez içindeki ifadelerin (didaskali) temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
Modern bir tiyatro metninden alınan şu parça incelendiğinde: 'MÜDÜR: (Sert bir sesle) Dosyalar nerede? MEMUR: (Elleri titreyerek) Efendim, rüzgar... Rüzgar hepsini aldı götürdü. MÜDÜR: Rüzgar mı? Odada cam bile yok!' Parantez içindeki ifadelerin (didaskali) temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
- Oyunun hangi dönemde geçtiğini belirtmek
- Karakterlerin iç dünyasındaki felsefi çatışmayı açıklamak
- Dekor ve kostüm tasarımına dair teknik bilgi vermek
- Yazarın oyun hakkındaki kişisel görüşlerini aktarmak
- Oyuncunun hareketlerini, ses tonunu ve tavırlarını yönlendirmek
Doğru Cevap: B) Oyuncunun hareketlerini, ses tonunu ve tavırlarını yönlendirmek
Çözüm: Tiyatro metinlerinde parantez içindeki ifadeler oyuncunun sahne üzerindeki aksiyonunu ve duygusunu ifade etme biçimini belirtir.
Tiyatroda 'aksiyon' (olay örgüsü) ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- Serim bölümünde olayların geçtiği çevre ve kişiler tanıtılır.
- Düğüm bölümünde merak unsuru en üst seviyeye çıkar.
- Çözüm bölümünde çatışmalar bir sonuca bağlanır.
- Olay örgüsü, karakterler arasındaki çatışmalarla gelişir.
- Her tiyatro eserinde mutlaka mutlu bir son (happy end) olmalıdır.
Doğru Cevap: B) Her tiyatro eserinde mutlaka mutlu bir son (happy end) olmalıdır.
Çözüm: Tiyatro eserleri, türüne göre (trajedi, dram vb.) mutsuz veya belirsiz bir sonla da bitebilir.
Modern trajedide kahramanın başına gelen felaketlerin temel sebebi genellikle aşağıdakilerden hangisidir?
- Karakterin kendi hataları, hırsları veya toplumsal koşullar
- Sahne dekorunun yetersizliği
- Karakterin çok eğitimli ve soylu olması
- Oyunun sonundaki komik tesadüfler
- Tanrıların gazabı ve kaderin kaçınılmazlığı
Doğru Cevap: B) Karakterin kendi hataları, hırsları veya toplumsal koşullar
Çözüm: Klasik trajedide kader ve tanrılar ön plandayken, modern trajedide bireysel hatalar ve toplumsal çevre felaketi hazırlar.
Modern tiyatro metinlerinde 'mekân' unsuru için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- Modern tiyatroda olaylar mutlaka saray veya çevresinde geçmelidir.
- Mekân, karakterin psikolojik durumunu yansıtan sembolik bir işlev görebilir.
- Mekân değişikliği, perdenin kapanıp açılmasıyla seyirciye hissettirilir.
- Bazı modern oyunlarda mekân, belirsiz veya soyut olabilir.
- Oyunun geçtiği yer, sahnede dekor aracılığıyla somutlaştırılır.
Doğru Cevap: C) Modern tiyatroda olaylar mutlaka saray veya çevresinde geçmelidir.
Çözüm: Saray ve çevresinde geçme kuralı klasik trajediye aittir. Modern tiyatroda mekân sınırlaması yoktur.
Modern tiyatro metinlerinde kullanılan dil ve üslup hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- Dil, oyunun geçtiği çevreye ve karaktere göre şekillenir.
- Argo ve küfürlü ifadelere hiçbir şekilde yer verilmez.
- Günlük konuşma diline yakın bir dil kullanılır.
- Şiirsel (manzum) bölümler modern oyunlarda da bulunabilir.
- Karakterlerin ağız özelliklerine (şive, lehçe) yer verilebilir.
Doğru Cevap: B) Argo ve küfürlü ifadelere hiçbir şekilde yer verilmez.
Çözüm: Modern tiyatroda (özellikle dram ve komedide) hayatın gerçekliği gereği argo ve kaba ifadelere yer verilebilir.
Aşağıdakilerden hangisi modern tiyatro türlerinden biri olan 'Komedi'nin alt türlerinden biri değildir?
- Melodram
- Entrika Komedisi
- Dramatik Komedi
- Karakter Komedisi
- Töre Komedisi
Doğru Cevap: E) Melodram
Çözüm: Melodram, komedinin bir türü değil; daha çok duygusallığın abartıldığı bir dram türüdür.
Tiyatroda 'perde' kavramı modern tiyatroda nasıl bir değişim göstermiştir?
- Her perdenin süresi tam olarak 60 dakika olmak zorundadır.
- Perde, sadece trajedilerde kullanılan bir bölümdür.
- Modern tiyatroda perdeler tamamen kaldırılmıştır.
- Klasik 5 perdelik yapı yerine, tek perdelik veya çok sahneli esnek yapılar gelmiştir.
- Perdeler sadece oyunun sonunda kapanır.
Doğru Cevap: B) Klasik 5 perdelik yapı yerine, tek perdelik veya çok sahneli esnek yapılar gelmiştir.
Çözüm: Modern tiyatroda klasik kalıplar kırılmış, oyunun ihtiyacına göre perde ve sahne sayıları çeşitlenmiştir.
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
- Orhan Veli Kanık - Vatan Yahut Silistre
- Haldun Taner - Keşanlı Ali Destanı
- Turan Oflazoğlu - IV. Murat
- Necati Cumalı - Susuz Yaz
- Güngör Dilmen - Canlı Maymun Lokantası
Doğru Cevap: E) Orhan Veli Kanık - Vatan Yahut Silistre
Çözüm: Vatan Yahut Silistre, Tanzimat dönemi sanatçısı Namık Kemal'e ait bir eserdir.
Modern tiyatroda 'çatışma' kavramı, birbirine zıt değerlerin veya isteklerin karşı karşıya gelmesidir. Aşağıdaki durumlardan hangisi modern bir dramda temel çatışmayı oluşturmaya en uygundur?
- Oyuncuların sahnede sessizce kitap okuması
- Bir karakterin sabah uyanıp işe gitmesi
- Bir babanın dürüstlük ilkeleri ile oğlunun yaptığı yolsuzluğu örtbas etme isteği arasındaki ikilemi
- İki arkadaşın geçmişteki güzel anılarını yad etmesi
- Bir doğa manzarasının sahne arkasında uzun uzun betimlenmesi
Doğru Cevap: C) Bir babanın dürüstlük ilkeleri ile oğlunun yaptığı yolsuzluğu örtbas etme isteği arasındaki ikilemi
Çözüm: Çatışma, iki zıt durumun veya değerin çarpışmasıdır. C seçeneğindeki vicdani ikilem güçlü bir dramatik çatışma örneğidir.
Bir tiyatro oyununda olayların doruk noktasına ulaştığı, çatışmanın en keskin halini aldığı ve çözümün hemen öncesindeki bölüme ne ad verilir?
- Epilog
- Düğüm (Düğümün en üst noktası/Kriz)
- Prolog
- Serim
- Final
Doğru Cevap: C) Düğüm (Düğümün en üst noktası/Kriz)
Çözüm: Düğüm bölümü merakın arttığı ve çatışmanın zirve yaptığı kısımdır.
Modern tiyatroda 'tip' ve 'karakter' ayrımı için hangisi doğrudur?
- Tip, kendine has özellikleriyle ön plana çıkan kişidir.
- Karakter, karmaşık iç dünyası ve değişen fikirleri olan özgün kişidir.
- Modern tiyatroda sadece 'tip'lere yer verilir.
- Tip ve karakter aynı kavramlardır, aralarında fark yoktur.
- Karakter, sadece tek bir özelliğiyle (cimrilik, kıskançlık vb.) temsil edilen kişidir.
Doğru Cevap: C) Karakter, karmaşık iç dünyası ve değişen fikirleri olan özgün kişidir.
Çözüm: Tip, belli bir zümreyi veya özelliği temsil ederken; karakter, kendine has, derinliği olan ve özgün bireyi temsil eder.
Turan Oflazoğlu'nun tarihi konulu oyunlarında (örneğin IV. Murat, Kösem Sultan) karakterlerin psikolojik derinliklerine inmesi ve trajik sonlar kurgulaması, onun hangi tiyatro türüne yakın olduğunu gösterir?
- Absürt Tiyatro
- Epik Tiyatro
- Kabare Tiyatrosu
- Modern Trajedi / Dram
- Orta Oyunu
Doğru Cevap: C) Modern Trajedi / Dram
Çözüm: Tarihi şahsiyetlerin iç dünyalarındaki çatışmaları ve yıkımlarını ele alması trajik ve dramatik unsurları ön plana çıkarır.
Güngör Dilmen'in 'Midas'ın Kulakları' adlı eseri, mitolojik bir konuyu modern bir bakış açısıyla ele alır. Bu eser türü bakımından aşağıdakilerden hangisine girer?
- Komedi
- Dram
- Absürt Tiyatro
- Trajedi
- Epik Tiyatro
Doğru Cevap: D) Trajedi
Çözüm: Midas'ın Kulakları, mitolojik bir kahramanın kibri ve yaşadığı talihsizliği konu alması bakımından modern bir trajedi örneği olarak değerlendirilebilir.
Aşağıdakilerden hangisi modern bir tiyatro sahnesinde 'dekor'un işlevlerinden biri değildir?
- Karakterin sosyal statüsü hakkında bilgi vermek
- Oyuncunun hareket alanını belirlemek
- Oyunun yazarının biyografisini seyirciye tanıtmak
- Oyunun temasını sembolik olarak desteklemek
- Olayın geçtiği zamanı ve mekânı belirtmek
Doğru Cevap: E) Oyunun yazarının biyografisini seyirciye tanıtmak
Çözüm: Dekor sahneleme ile ilgilidir, yazarın hayat hikayesini anlatmak gibi bir görevi yoktur.
Bir tiyatro eleştirmeni, izlediği oyun hakkında şu notları almıştır: 'Sahnede olaylar kronolojik bir sıra izlemiyor, karakterler arasındaki diyaloglar mantık süzgecinden geçirilmiş gibi görünmüyor. Seyirciye hayatın anlamsızlığı ve iletişimsizlik tokat gibi çarpılıyor.' Eleştirmenin bahsettiği bu oyun, modern tiyatronun hangi türüne örnek gösterilebilir?
- Epik Tiyatro
- Dram
- Trajedi
- Absürt (Saçma) Tiyatro
- Komedi
Doğru Cevap: D) Absürt (Saçma) Tiyatro
Çözüm: Hayatın anlamsızlığı, mantık dışı diyaloglar ve kronolojik akışın bozulması Absürt tiyatronun temel özellikleridir.
Modern Türk tiyatrosunda 'Kadın' temasını ve toplumsal baskıları işleyen, 'Ölü Kentin Nabzı' gibi eserleriyle tanınan yazarımız aşağıdakilerden hangisidir?
- Adalet Ağaoğlu
- Orhan Kemal
- Yaşar Kemal
- Reşat Nuri Güntekin
- Ahmet Hamdi Tanpınar
Doğru Cevap: A) Adalet Ağaoğlu
Çözüm: Adalet Ağaoğlu, oyunlarında modern insanın bunalımlarını ve toplumsal sorunları, özellikle kadın perspektifinden başarıyla işlemiştir.
Aşağıdakilerden hangisi modern tiyatronun yapı unsurlarından biri olan 'zaman' ile ilgili yanlış bir bilgidir?
- Geriye dönüş (flashback) teknikleri kullanılarak zamanlar arası geçiş yapılabilir.
- Modern tiyatroda zaman, kronolojik akmak zorunda değildir.
- Dram türünde olaylar çok uzun bir zaman dilimine yayılabilir.
- Klasik tiyatrodaki 'üç birlik kuralı'na göre olay 24 saat içinde geçmelidir.
- Modern tiyatroda zaman, sadece gündüz vaktiyle sınırlandırılmalıdır.
Doğru Cevap: D) Modern tiyatroda zaman, sadece gündüz vaktiyle sınırlandırılmalıdır.
Çözüm: Tiyatroda zamanın gündüz veya gece olmasıyla ilgili bir kısıtlama yoktur; bu tamamen kurguyla ilgilidir.
Samuel Beckett'in 'Godot'yu Beklerken' adlı oyununda, iki karakterin gelmeyecek olan birini beklerken yaptıkları anlamsız konuşmalar ve tekrarlanan hareketler modern tiyatronun hangi felsefi akımdan etkilendiğini gösterir?
- Sürrealizm
- Egzistansiyalizm (Varoluşçuluk)
- Romantizm
- Klasisizm
- Realizm
Doğru Cevap: B) Egzistansiyalizm (Varoluşçuluk)
Çözüm: Absürt tiyatro, varoluşçuluk felsefesinden beslenerek insanın dünyadaki anlamsız varlığını ve boşluğunu işler.
Haldun Taner'in 'Keşanlı Ali Destanı' adlı eseriyle Türk edebiyatında ilk örneği verilen tiyatro türünde; seyircinin oyuna kendini kaptırması engellenir, araya giren şarkılar veya açıklamalarla bunun bir oyun olduğu hatırlatılır. Bu bilgilere göre sözü edilen tiyatro türü aşağıdakilerden hangisidir?
- Klasik Trajedi
- Vodvil
- Absürt Tiyatro
- Dram
- Epik Tiyatro
Doğru Cevap: B) Epik Tiyatro
Çözüm: Keşanlı Ali Destanı Türk edebiyatının ilk epik tiyatrosudur. Epik tiyatroda yabancılaştırma efekti ile seyircinin oyunla arasına mesafe koyması sağlanır.
Bir oyunda başrol oyuncusu, sahnede asılı olan bir tabelayı göstererek seyirciye dönüp: 'Bu tabela aslında adaleti temsil ediyor ama gördüğünüz gibi eğri duruyor, tıpkı toplumumuzdaki adalet gibi.' der. Bu durum modern tiyatronun hangi özelliğiyle doğrudan ilgilidir?
- Koro kullanımının önemi
- Kaderin kaçınılmazlığı
- Manzum anlatım tekniği
- Yabancılaştırma efekti
- Üç birlik kuralına bağlılık
Doğru Cevap: B) Yabancılaştırma efekti
Çözüm: Oyuncunun oyunu kesip seyirciyle doğrudan iletişim kurması ve semboller üzerine açıklama yapması epik tiyatrodaki yabancılaştırma efektidir.
Bir lisenin tiyatro kulübü, sahnede dekoru minimuma indirmiş, oyuncuların zaman zaman seyirciyle konuştuğu ve toplumsal bir sorunu eleştiren bir oyun sergilemektedir. Oyunun sonunda seyirciden 'duygulanması' değil, 'düşünmesi' beklenmektedir. Bu oyunun sahnelenme tekniği aşağıdakilerden hangisine en yakındır?
- Absürt Tiyatro'nun mantıksızlık ilkesi
- Brecht'in Epik Tiyatro anlayışı
- Aristoteles'in Trajedi kuralları
- Romantik Dram'ın duygu yoğunluğu
- Klasik Komedi'nin tipleştirme yöntemi
Doğru Cevap: A) Brecht'in Epik Tiyatro anlayışı
Çözüm: Seyirciyi düşünmeye sevk etmek, toplumsal eleştiri ve illüzyonu bozmak Bertolt Brecht'in geliştirdiği Epik Tiyatro'nun temelidir.
Bir tiyatro oyununda karakterin sahnede kimse yokmuş gibi kendi kendine konuşması ve iç düşüncelerini sesli dile getirmesi tekniğine ne ad verilir?
- Diyalog
- Monolog
- Replik
- Tirat
- Pandomim
Doğru Cevap: B) Monolog
Çözüm: Karakterin tek başına konuşmasına monolog denir. Uzun ve kesintisiz konuşmalara ise tirat denir.
Aşağıdaki ifadelerden hangisi 'Modern Tiyatro'yu geleneksel Türk tiyatrosundan (Karagöz, Orta Oyunu vb.) ayıran en temel farktır?
- Yazılı bir metne (senaryoya) dayanması
- Sadece eğlendirme amacı gütmesi
- Müzik ve dansa yer vermemesi
- Sadece açık alanlarda sergilenmesi
- Doğaçlama (tuluat) üzerine kurulu olması
Doğru Cevap: B) Yazılı bir metne (senaryoya) dayanması
Çözüm: Geleneksel Türk tiyatrosu doğaçlamadır, modern tiyatro ise yazılı bir metne dayanır.
Klasik trajedi ile modern dram karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- Trajedi manzum (şiir) olarak yazılırken, dram hem nazım hem nesir yazılabilir.
- Trajedide soylu kişiler seçilirken, dramda her tabakadan insana yer verilir.
- Trajedide kaba sözlere ve çirkin olaylara sahnede yer verilmezken, dramda her şey sahnede gösterilebilir.
- Trajedi hayatın sadece gülünç yönlerini, dram ise sadece acıklı yönlerini ele alır.
- Trajedide üç birlik kuralına uyulurken, dramda bu kurala uyma zorunluluğu yoktur.
Doğru Cevap: E) Trajedi hayatın sadece gülünç yönlerini, dram ise sadece acıklı yönlerini ele alır.
Çözüm: Trajedi hayatın acıklı yönlerini, dram ise hem acıklı hem gülünç yönlerini bir arada ele alır. Komedi ise gülünç yönleri ele alır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
- Absürt tiyatroda serim, düğüm, çözüm bölümleri belirgin değildir.
- Komedide kişilerin ve toplumun aksayan yönleri mizahi bir dille eleştirilir.
- Modern tiyatroda dil, karakterin sosyal statüsüne uygun olarak değişebilir.
- Dram türünde hem acıklı hem de gülünç olaylar iç içedir.
- Epik tiyatroda izleyicinin oyunun içine girmesi ve karakterle özdeşleşmesi istenir.
Doğru Cevap: C) Epik Tiyatroda izleyicinin oyunun içine girmesi ve karakterle özdeşleşmesi istenir.
Çözüm: Epik tiyatroda tam tersine, izleyicinin karakterle özdeşleşmesi engellenir (yabancılaştırma), böylece izleyicinin eleştirel düşünmesi sağlanır.
