10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Haber Metni ve Özellikleri Testi çöz! Ücretsiz, online ve MEB kazanımlarına uygun sorularla konuyu pekiştir, detaylı çözümlerle eksiklerini hemen gör.
10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Haber Metni ve Özellikleri Soruları ve Cevapları
1. Bir muhabir, şehirdeki hava kirliliği ile ilgili hazırladığı haberde 'Belediyenin yetersiz çalışmaları sonucunda halk nefes alamaz hale geldi.' ifadesini kullanmıştır. Bu haber metni ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) 5N1K kuralına tam olarak uyulmuştur. B) Nesnellik ilkesi ihlal edilmiştir. C) Haber, ters piramit tekniği ile yazılmıştır. D) Güncellik değeri taşımamaktadır. E) Toplumun geniş kesimlerini ilgilendirmemektedir.
2. Aşağıdaki haber başlıklarından hangisi okuyucuda merak uyandırma amacı güderken 'etik ilkeleri' en çok zorlayan örnektir?
A) Okulların Tatil Olup Olmayacağı Belli Oldu B) Bilim İnsanlarından Yeni Bir Keşif Daha C) Ünlü Sanatçı Hakkında Şok İddia: Herkes Onu Konuşuyor! D) Yerel Seçimler İçin Geri Sayım Başladı E) Milli Takım Yarın Sahaya Çıkıyor
3. Haber yazma tekniklerinden 'Ters Piramit' tekniğinde bilgilerin önem sırası nasıldır?
A) En önemli bilgilerden başlayarak daha az önemliye doğru gidilir. B) Olayın başlangıcından sonucuna doğru kronolojik bir sıra izlenir. C) Önce ayrıntılar verilir, en sonda can alıcı bilgi paylaşılır. D) Sadece sonuç bölümü vurgulanır, diğer kısımlar atlanır. E) Okuyucunun yorum yapması için bilgiler karışık verilir.
4. 'Dün gece saat 22.00 sularında İstanbul-İzmir otoyolunda meydana gelen zincirleme kazada 3 kişi hafif yaralandı. Yoğun sis nedeniyle görüş mesafesinin düşmesinin kazaya sebebiyet verdiği bildirildi.' Bu metinde 5N1K sorularından hangisinin cevabı yoktur?
A) Ne? B) Nerede? C) Ne zaman? D) Kim? E) Nasıl?
5. Bir haberin 'yakınlık' (proximity) değeri taşıması ne anlama gelir?
A) Haberin olaydan hemen sonra yayınlanması. B) Haberin okuyucunun yaşadığı bölgeyi veya ilgi alanını ilgilendirmesi. C) Haberin ünlü kişilerle ilgili olması. D) Haberin çok kısa ve öz bir şekilde yazılması. E) Haberin birden fazla kaynaktan doğrulanması.
6. Aşağıdakilerden hangisi bir haber metninin giriş (spot) bölümünün özelliklerinden biri değildir?
A) Haberin en can alıcı noktasını özetler. B) Okuyucunun haberi okumaya devam etmesini sağlar. C) Genellikle birkaç cümleden oluşur. D) Olayın tüm ayrıntılarını ve teknik verilerini içerir. E) 5N1K sorularının çoğuna cevap verir.
7. Bir internet haber sitesinde 'Müjde! Emekli maaşlarına dev zam geliyor!' başlığıyla verilen bir haberin içeriğinde sadece zam ihtimallerinden bahsedilmesi, haberciliğin hangi ilkesine aykırıdır?
A) Güncellik B) Doğruluk ve dürüstlük C) Anlaşılırlık D) İlginçlik E) Önemlilik
8. Haber metinlerinde kullanılan dil ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Açık, yalın ve anlaşılır bir dil kullanılır. B) Söz sanatlarına ve imgelere geniş yer verilir. C) Cümleler genellikle kısa ve özlüdür. D) Terim kullanılıyorsa halkın anlayacağı şekilde açıklanır. E) Üçüncü kişili anlatım (o, onlar) tercih edilir.
9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'Neden' sorusunun cevabı vardır?
A) Toplantı yarın sabah saat 09.00'da yapılacak. B) Genç sporcu, madalyasını kürsüde gözyaşları içinde aldı. C) Şiddetli fırtına nedeniyle vapur seferleri iptal edildi. D) Yeni kütüphane binası şehrin merkezine inşa ediliyor. E) Bakanlık, konuyla ilgili yazılı bir açıklama yayımladı.
10. Haber değerini belirleyen unsurlardan biri olan 'çatışma' (conflict) aşağıdakilerden hangisini kapsar?
A) Sadece iki ülkenin savaşa girmesini. B) Fikir ayrılıklarını, rekabeti veya fiziksel mücadeleleri. C) Haberin çok hızlı bir şekilde yayılmasını. D) Haber metnindeki yazım yanlışlarını. E) Muhabir ile editör arasındaki tartışmayı.
11. Bir gazetenin birinci sayfasında, gazetenin adının üstünde kullanılan ve çok önemli haberleri duyuran büyük puntolu başlığa ne ad verilir?
A) Sürmanşet B) Manşet C) Spot D) İktibas E) Asparagas
12. Gerçek dışı, uydurma haberlere basın literatüründe ne ad verilir?
A) Tekzip B) Ajans C) Asparagas D) Muhabir E) Deklare
13. Bir haberin yayınlanmasından sonra, haberde adı geçen kişinin veya kurumun yanlış bilgileri düzeltmek amacıyla gönderdiği metne ne denir?
A) Manşet B) Tekzip (Düzeltme ve Cevap) C) Röportaj D) Köşe Yazısı E) Haber Bülteni
14. Haber toplama ve yayma işini yapan kuruluşlara genel olarak ne ad verilir?
A) Matbaa B) Yayınevi C) Ajans D) Kütüphane E) Arşiv
15. Aşağıdaki haberlerden hangisi 'olağanüstülük' (sıra dışılık) değeri taşıdığı için haberleştirilmiştir?
A) Yarın okulların açılacak olması. B) Bir kedinin ağaçta mahsur kalması. C) 100 yaşındaki bir kadının üniversite sınavını kazanması. D) Belediye başkanının esnaf ziyareti yapması. E) Bir futbol maçının berabere bitmesi.
16. Haber yazılarında '5N1K' formülündeki 'K' harfi neyi temsil eder?
A) Konu B) Kim C) Kanıt D) Kaynak E) Kapsam
17. Bir ekonomi haberinde 'Enflasyon rakamları beklentilerin üzerinde gerçekleşti.' denilmesi, haberin hangi özelliğini ön plana çıkarır?
A) Magazinel olması B) Yerellik C) Toplumsal ilgi ve önem D) Öznellik E) Mizah
18. Haber metinlerinde 'nesnellik' ilkesini korumak isteyen bir yazar aşağıdakilerden hangisinden kaçınmalıdır?
A) Olayla ilgili sayısal veriler kullanmaktan. B) Görgü tanıklarının ifadelerine yer vermekten. C) 'Bence, bana göre' gibi ifadelerle kendi görüşünü belirtmekten. D) Olayın meydana geldiği yeri tam olarak belirtmekten. E) Resmi kurumların açıklamalarını alıntılamaktan.
19. İnternet haberciliğinde, bir haberin en altında yer alan ve okuyucuyu benzer haberlere yönlendiren kelimelere ne ad verilir?
A) Manşet B) Etiket (Tag) C) Spot D) Başlık E) Kaynakça
20. Aşağıdakilerden hangisi haberin 'güncellik' özelliğini en iyi açıklar?
A) Haberin çok uzun bir süreci anlatması. B) Haberin üzerinden yıllar geçse de okunabilmesi. C) Olayın meydana gelmesi ile yayınlanması arasındaki zamanın kısa olması. D) Haberin sadece yaşlı insanları ilgilendirmesi. E) Haberin geçmişteki benzer olaylarla karşılaştırılması.
21. Bir haber metninde 'Dün sabah saatlerinde Ankara'da yoğun kar yağışı etkili oldu.' cümlesinde hangi sorunun cevabı yoktur?
A) Ne zaman? B) Nerede? C) Ne? D) Neden? E) Nasıl?
22. Aşağıdakilerden hangisi 'resmi' bir haber kaynağı olabilir?
A) Sosyal medyadaki bir anonim hesap. B) Mahalle kahvesindeki bir söylenti. C) Valilik basın açıklaması. D) Bir kişinin rüyasında gördükleri. E) Bir arkadaşın anlattığı hikaye.
23. Haber yazılarında kullanılan 'anlatıcı' türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kahraman anlatıcı B) Gözlemci/İlahi bakış açısıyla nesnel anlatıcı C) Birinci tekil şahıs anlatıcı D) Duygusal anlatıcı E) Masalsı anlatıcı
24. Bir haberin başlığı 'Son Dakika: Altın Fiyatları Rekor Kırdı' şeklindeyse, bu haberin en önemli niteliği hangisidir?
A) Geçmişe yönelik olması B) Güncellik ve önemlilik C) Sadece uzmanları ilgilendirmesi D) Kurmaca olması E) Yerel bir olay olması
25. Aşağıdakilerden hangisi haber metinlerinin yapı taşlarından biri olan 'gövde' kısmının işlevidir?
A) Sadece haberi yazan kişinin adını belirtmek. B) Olayın ayrıntılarını, nedenlerini ve gelişimini anlatmak. C) Haberin sadece başlığını tekrar etmek. D) Gazetenin reklamlarını yerleştirmek. E) Okuyucunun yorumlarını yayınlamak.
Sınav Bilgileri
2026Maarif Modeli
Sınav İstatistikleri
Soru Sayısı 25 Soru
Test Süresi 25 Dakika
Seviye Zor
