10. Sınıf Din Kültürü Allah’ın Sıfatları

Allah'ın sıfatları 'Zati' ve 'Subuti' olmak üzere ikiye ayrılır. Zati sıfatlar sadece Allah'a has olan, yaratılmışlarda benzeri bulunmayan sıfatlardır. Subuti sıfatlar ise benzerleri sınırlı ve eksik bir şekilde insanlarda da bulunan sıfatlardır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi tamamen Allah'a özgü olan (Zati) bir sıfattır?

Çözüm: Kıdem (başlangıcı olmamak) sadece Allah'a aittir. Diğer seçenekler (İlim, Hayat, Kudret, Semi) sınırlı da olsa insanlarda da bulunduğu için subuti sıfatlardır.

İhlas Suresi'nde geçen 'De ki: O Allah birdir. Allah Samed'dir (Her şey O'na muhtaçtır, O hiçbir şeye muhtaç değildir)' ayetleri sırasıyla Allah'ın hangi sıfatlarına işaret eder?

Çözüm: Allah'ın bir olması 'Vahdaniyet', hiçbir şeye muhtaç olmaması ise 'Kıyam bi-nefsihi' sıfatıdır.

Peygamberler aracılığıyla insanlara gönderilen vahiyler, kutsal kitaplar ve Allah'ın emirleri O'nun konuşması anlamına gelir. Allah, herhangi bir ses organına veya harfe ihtiyaç duymadan dilediği mesajı elçilerine iletir. Bu durum Allah'ın hangi sıfatı ile tanımlanır?

Çözüm: Kelam sıfatı, Allah'ın konuşması, vahy etmesi ve kitaplar indirmesi anlamına gelir.

Modern fizik, evrendeki her şeyin bir başlangıcı olduğunu (Big Bang) ve her şeyin zamanla yok olmaya mahkum olduğunu (Entropi) söyler. Ancak İslam inancına göre her şeyi başlatan ve her şey yok olduktan sonra da varlığı devam edecek olan tek bir güç vardır. Allah'ın varlığının sonunun olmaması hangi sıfatla ifade edilir?

Çözüm: Beka sıfatı, Allah'ın varlığının sonunun olmaması, ebedi olması anlamına gelir.

Denizin en derin yerindeki küçücük bir balığın hareketinden, uzayın en ücra köşesindeki bir yıldızın patlamasına kadar her olay Allah'ın kontrolünde ve bilgisinde gerçekleşir. Hiçbir şey O'nun görmesinin dışında kalamaz. Bu cümlelerde Allah'ın hangi subuti sıfatı vurgulanmaktadır?

Çözüm: Basar, Allah'ın her şeyi görmesi sıfatıdır. Karanlıkta veya çok uzakta olması O'nun görmesine engel değildir.

Laboratuvar ortamında bilim insanları var olan maddeleri birleştirerek yeni bileşikler elde edebilirler. Ancak hiçbir bilim insanı 'yoktan' bir madde var edemez. Evreni ve içindeki her şeyi yoktan var eden, her an yaratmaya devam eden tek güç Allah'tır. Allah'ın bu 'yoktan var etme' sıfatı hangisidir?

Çözüm: Tekvin, Allah'ın yaratma, yoktan var etme ve rızıklandırma gibi tüm fiili eylemlerini kapsayan sıfatıdır.

Allah'ın subuti sıfatları ile insanların özellikleri arasındaki en temel fark nedir?

Çözüm: Subuti sıfatlar (İlim, Kudret vb.) insanda da vardır ancak insaninki kısıtlıdır; Allah'ınki ise mutlaktır.

İnsanlar hayatta kalabilmek için havaya, suya, besine ve barınmaya ihtiyaç duyarlar. Hiçbir insan kendi kendine yetemez; her zaman dış bir faktöre bağımlıdır. Oysa evrenin yaratıcısı olan Allah, var olmak ve varlığını sürdürmek için hiçbir şeye, hiçbir mekana veya zamana ihtiyaç duymaz. Bu durum Allah'ın hangi sıfatının bir gereğidir?

Çözüm: Kıyam bi-nefsihi, Allah'ın varlığının kendinden olması ve varlığını sürdürmek için başkasına ihtiyaç duymamasıdır.

Ayete'l-Kürsi'de geçen 'O'nun kürsüsü bütün gökleri ve yeri kucaklamıştır. Onları koruyup gözetmek O'na güç gelmez' ifadesi Allah'ın hangi sıfatını ön plana çıkarmaktadır?

Çözüm: 'Güç gelmez' ifadesi Allah'ın sonsuz gücüne (Kudret) işaret eder.

Bir kimse ıssız bir çölde veya kapalı bir odada tek başına fısıltıyla dua etse bile, Allah o duayı duyar. Çünkü O'nun işitmesi için bir kulağa, atmosfere veya ses dalgalarına ihtiyacı yoktur. O, gizli-açık her türlü sesi işitir. Bu sıfat aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Semi, Allah'ın her şeyi işitmesi sıfatıdır.

Allah'ın varlığı bir zorunluluktur. Eğer O olmasaydı, evrenin ve içindeki varlıkların olması imkansızdı. Mantıksal olarak bir 'ilk sebep' olmak zorundadır. Allah'ın var olması sıfatı aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Vücut sıfatı Allah'ın var olması demektir. İslam kelamında Allah 'Vacibü'l-Vücud' (Varlığı zorunlu olan) olarak adlandırılır.

Eğer evrende birden fazla yaratıcı olsaydı, her biri kendi isteğini gerçekleştirmek isterdi. Bu durum evrendeki mükemmel düzenin bozulmasına ve kaosun ortaya çıkmasına neden olurdu. Kur'an-ı Kerim'de 'Eğer yerde ve gökte Allah'tan başka ilahlar olsaydı, yer ve gök bozulup gitmişti' (Enbiya, 22) ayetiyle bu gerçek vurgulanır. Bu paragraf Allah'ın hangi sıfatının önemini anlatmaktadır?

Çözüm: Vahdaniyet, Allah'ın bir ve tek olması, eşi ve benzerinin bulunmamasıdır. Evrendeki düzenin tek merkezden yönetilmesi bu sıfatın sonucudur.

Aşağıdaki kavramlardan hangisi Allah'ın 'yaratma' eylemiyle doğrudan ilgilidir?

Çözüm: Tekvin, Allah'ın yaratma sıfatıdır.

Zaman, yaratılmış varlıklar için geçerli olan bir kavramdır. Bizler için 'dün', 'bugün' ve 'yarın' vardır. Ancak zamanı yaratan Allah için bir başlangıç düşünülemez. O, zamanın ve mekanın ötesindedir. Varlığının bir başlangıcı olmaması Allah'ın hangi sıfatıdır?

Çözüm: Kıdem, Allah'ın varlığının başlangıcının olmaması, ezeli olması demektir.

Allah'ın sıfatlarını öğrenmek bir Müslümana ne kazandırır?

Çözüm: Marifetullah (Allah'ı tanımak), O'nun sıfatlarını bilmekle başlar ve bu da doğru bir inanç ve ibadet temeli oluşturur.

Aşağıdakilerden hangisi Allah'ın sadece kendisine ait olan, yaratılmışlarla paylaşılamayan Zati sıfatlarından biridir?

Çözüm: Muhalefetün li'l-havadis zati bir sıfattır. Diğerleri ise subuti sıfatlardır.

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Çözüm: Tekvin 'yaratmak' demektir. 'Bilmek' anlamına gelen sıfat ise İlim'dir.

Bir insanın 'ben dilediğimi yaparım' demesi ile Allah'ın 'İrade' sıfatı arasındaki farkı en iyi hangisi açıklar?

Çözüm: İnsan iradesi kısıtlıdır (Cüzi irade), Allah'ın iradesi ise her şeyi kuşatır (Külli irade).

İnsan bir işi yapmak istediğinde bazen gücü yetmez, bazen de dış engellerle karşılaşır. Örneğin çok istediğimiz halde bir hastalığı anında iyileştiremeyiz. Ancak Allah için bir şeyi dilemek ile o şeyin olması arasında hiçbir engel yoktur. O, bir şeyin olmasını dilediğinde 'Ol!' der ve o şey hemen oluverir. Bu durum Allah'ın hangi iki sıfatının birleşimiyle gerçekleşir?

Çözüm: İrade Allah'ın dilemesi, Kudret ise bu dileğini gerçekleştirmeye gücünün yetmesidir.

Allah'ın dilemesiyle bir yaprağın kımıldaması veya bir karıncanın rızkına ulaşması, O'nun evrendeki her türlü tercihin sahibi olduğunu gösterir. Bir şeyin öyle değil de böyle olmasını seçmek Allah'ın hangi sıfatıdır?

Çözüm: İrade, Allah'ın bir şeyi dilemesi, seçmesi ve tercih etmesi anlamına gelir.

Bir öğrenci sınavda kopya çekmek istediğinde çevresinde kimsenin olmadığını düşünür. Ancak o an Allah'ın kendisini gördüğünü ve niyetini bildiğini hatırlar. Bu farkındalık, Allah'ın hangi iki sıfatının sonucudur?

Çözüm: Öğrencinin görülmesi 'Basar', niyetinin bilinmesi ise 'İlim' sıfatı ile ilgilidir.

Ölü bir topraktan baharda binlerce çeşit bitkinin fışkırması, cansız atomların birleşerek canlı hücreleri oluşturması, hayata sahip olan Allah'ın bu canlılığı vermesiyle mümkündür. Allah diri olandır ve her şeye hayat verendir. Bu durum Allah'ın hangi sıfatıyla ifade edilir?

Çözüm: Hayat sıfatı, Allah'ın diri olması ve canlılığın kaynağı olması anlamına gelir.

Evrendeki atomların yapısından dev galaksilerin dönüşüne kadar her şey hassas bir denge üzerindedir. Bu denge, sonsuz bir gücün varlığını kanıtlar. Bu sonsuz güç, Allah'ın hangi sıfatıdır?

Çözüm: Kudret, Allah'ın her şeye gücünün yetmesi demektir.

Bir mühendis, bir köprü yapmadan önce onun projesini çizer, hesaplamalarını yapar ve tüm detayları zihninde tasarlar. Ancak mühendisin bu bilgisi sınırlıdır ve sadece öğrendikleriyle kısıtlıdır. Allah ise olmuş, olan ve olacak olan her şeyi, insanların kalplerinden geçen gizli düşünceleri bile bilir. Allah'ın bu sınırsız bilgi sıfatı aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: İlim, Allah'ın her şeyi bilmesi demektir. Bu sıfat geçmiş, gelecek, gizli ve açık her şeyi kapsar.

Bir ressamın yaptığı tabloya bakarak o ressamın yetenekleri hakkında yorum yapabiliriz. Ancak ressam, yaptığı tablonun bir parçası değildir; tablodaki boyalarla veya fırça darbeleriyle aynı yapıda olamaz. Evren de bir sanat eseri olarak düşünüldüğünde, Yaratıcı'nın yarattığı hiçbir varlığa benzememesi gerekir. Bu durum Allah'ın hangi sıfatı ile doğrudan ilgilidir?

Çözüm: Muhalefetün li'l-havadis, Allah'ın sonradan yaratılan varlıklara benzememesi demektir. Paragraftaki ressam-tablo benzetmesi bu sıfatı açıklamaktadır.