10. Sınıf Fizik Yay Dalgaları

10. Sınıf Fizik Yay Dalgaları Soruları ve Cevapları

1. Bir müzik aleti yapımcısı, tellerin kalınlığı ile sesin yayılma hızı arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Aynı maddeden yapılmış, eşit uzunluktaki K ve L tellerinden K teli daha kalındır. Teller aynı kuvvetle gerildiğinde oluşan atmalar için hangisi doğrudur?
   1. L telindeki atmanın hızı, K telindekinden büyüktür.
   2. L telindeki atmanın genişliği, K telindekinden küçüktür.
   3. K telindeki atmanın hızı, L telindekinden büyüktür.
   4. Her iki telde de atmanın hızı eşittir.
   5. K telindeki atmanın frekansı, L telindekinden büyüktür.
2. Bir ucu sabitlenmiş, diğer ucu serbest olan bir sarmal yayda oluşturulan baş yukarı bir atma önce sabit uca, sonra serbest uca çarpıyor. Atmanın bu yansımalar sonrası son durumu nedir?
   1. Her iki yansımada da baş yukarı kalır.
   2. Önce baş aşağı, sonra tekrar baş aşağı olur.
   3. Önce baş aşağı, sonra baş yukarı olur.
   4. Önce baş yukarı, sonra baş aşağı olur.
   5. Sabit uçta sönümlenir.
3. İnce bir yaydan kalın bir yaya gönderilen baş yukarı bir atma için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
   1. İletilen atmanın hızı, gelen atmanın hızından küçüktür.
   2. İletilen atma baş yukarıdır.
   3. Gelen atmanın genişliği, iletilen atmanın genişliğinden büyüktür.
   4. Yansıyan atma baş aşağıdır.
   5. Yansıyan atmanın frekansı, gelen atmanın frekansından büyüktür.
4. Gergin bir yayda oluşturulan periyodik dalgaların hızı v, frekansı f ve dalga boyu λ'dır. Yayın gerginliği artırılırsa v, f ve λ nicelikleri nasıl değişir?
   1. v artar, f artar, λ artar.
   2. v azalır, f artar, λ değişmez.
   3. v artar, f azalır, λ artar.
   4. v artar, f değişmez, λ artar.
   5. v değişmez, f artar, λ azalır.
5. Fizik laboratuvarında bir öğrenci, birbirine eklenmiş X, Y ve Z yaylarından X'te bir atma oluşturuyor. Atmanın Y'ye geçişte hızlandığı, Z'ye geçişte ise yavaşladığı gözleniyor. Yayların kalınlıkları (birim uzunluk kütleleri) arasındaki ilişki nedir?
   1. Z > Y > X
   2. X = Y = Z
   3. Z > X > Y
   4. Y > X > Z
   5. X > Y > Z
6. Zıt yönde ilerleyen, genlikleri ve genişlikleri aynı olan iki baş yukarı atma karşılaştıklarında bir an için birbirlerini nasıl etkilerler?
   1. Hızları iki katına çıkar.
   2. Genişlikleri yarıya iner.
   3. Genliği iki katına çıkan tek bir atma oluştururlar.
   4. Birbirlerinin içinden hiçbir değişim olmadan geçerler.
   5. Birbirlerini yok ederler.
7. Bir sarmal yayda oluşturulan dalgaların hem enine hem de boyuna dalga özelliği gösterebilmesi neye bağlıdır?
   1. Yayın gerilme kuvvetine.
   2. Titreşim doğrultusuna.
   3. Dalganın hızına.
   4. Yayın yapıldığı maddenin cinsine.
   5. Dalga boyuna.
8. Kalın bir yaydan ince bir yaya gönderilen baş yukarı bir atmanın, bağlantı noktasından yansıyanı ve iletileni için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
   1. Yansıyanın hızı iletileninkinden büyüktür.
   2. Her ikisi de baş aşağıdır.
   3. Her ikisi de baş yukarıdır.
   4. Yansıyan baş yukarıdır, iletilen baş aşağıdır.
   5. Yansıyan baş aşağıdır, iletilen baş yukarıdır.
9. Bir yay dalgasının taşıdığı enerji miktarı aşağıdakilerden hangisinin karesi ile doğru orantılıdır?
   1. Genişlik
   2. Dalga boyu
   3. Genlik
   4. Hız
   5. Periyot
10. Homojen ve gergin bir yay üzerinde oluşturulan bir atmanın hızı, yayın boyu sabit tutularak sadece gerilme kuvveti 4 katına çıkarılırsa nasıl değişir?
    1. 2 katına çıkar.
    2. 16 katına çıkar.
    3. 4 katına çıkar.
    4. Değişmez.
    5. Yarıya iner.
11. Aşağıdaki olaylardan hangisi yay dalgalarında yansıma prensibi ile açıklanamaz?
    1. Bir ucu duvara bağlı ipin sallanmasıyla oluşan atmanın geri dönmesi.
    2. İki atmanın karşılaşıp birbirini sönümlemesi.
    3. Bir engele çarpan su dalgasının yön değiştirmesi.
    4. İnce yaydan kalın yaya gelen atmanın bir kısmının geri dönmesi.
    5. Serbest uçtaki halkaya bağlı yayın oluşturduğu atmanın geri gelmesi.
12. Serbest bir uçta yansıyan bir atmanın hangi özelliği kesinlikle değişmez?
    1. Hızı
    2. İlerleme yönü
    3. Atmanın baş yukarı/aşağı olma durumu
    4. Genliği
    5. Enerjisi (Sürtünmeler ihmal)
13. Sabit frekanslı bir kaynak tarafından üretilen yay dalgalarının dalga boyunu azaltmak için;
    1. Daha hafif (ince) bir yay kullanmak.
    2. Dalganın genliğini artırmak.
    3. Kaynağın periyodunu artırmak.
    4. Yaydaki gerilme kuvvetini azaltmak.
    5. Yaydaki gerilme kuvvetini artırmak.
14. Bir yay üzerinde oluşturulan atmanın genişliği aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?
    1. Yayın yapıldığı maddenin özkütlesine.
    2. Atmanın genliğine.
    3. Sadece atmanın oluşturulma süresine.
    4. Sadece yayın gerginliğine.
    5. Hem yayın gerginliğine hem de atmanın oluşturulma süresine.
15. İnce yaydan kalın yaya geçen bir atma için; I. Hızı azalır. II. Genişliği azalır. III. Frekansı artar. yargılarından hangileri doğrudur?
    1. I ve II
    2. I ve III
    3. I, II ve III
    4. II ve III
    5. Yalnız I
16. Bir sarmal yayda oluşturulan dalganın hızı 10 m/s, frekansı 5 Hz ise dalga boyu kaç metredir?
    1. 15
    2. 2
    3. 50
    4. 1
    5. 0,5
17. Aynı maddeden yapılmış, boyları eşit fakat kalınlıkları farklı iki yay aynı kuvvetle gerilmiştir. Bu yaylarda oluşturulan atmaların hızlarının farklı olmasının temel sebebi nedir?
    1. Yayların esneklik katsayılarının farklı olması.
    2. Boylarının eşit olması.
    3. Kaynakların frekanslarının farklı olması.
    4. Uygulanan kuvvetin aynı olması.
    5. Yayların birim uzunluklarının kütlelerinin (μ) farklı olması.
18. Baş aşağı bir atma serbest uca doğru ilerlemektedir. Atmanın serbest uçtan yansıdıktan sonraki görünümü nasıldır?
    1. Baş yukarı olur.
    2. Boyuna dalgaya dönüşür.
    3. Hızı artarak baş yukarı döner.
    4. Sönümlenir, görünmez olur.
    5. Yine baş aşağı olur.
19. Gergin bir yayda oluşturulan sarsıntının bir noktadan başka bir noktaya iletilmesine ne ad verilir?
    1. Atma
    2. Odaklanma
    3. Periyot
    4. Girişim
    5. Genlik
20. Aynı yay üzerinde oluşturulan K ve L atmalarından K'nın genliği L'den büyüktür. Buna göre;
    1. K'nın hızı L'den büyüktür.
    2. L'nin hızı K'dan büyüktür.
    3. K'nın genişliği L'den büyüktür.
    4. K'nın frekansı L'den küçüktür.
    5. K'nın enerjisi L'den büyüktür.
21. Bir yay dalgasının hızı; I. Yayın gerilme kuvvetine. II. Yayın birim uzunluğunun kütlesine. III. Kaynağın genliğine. niceliklerinden hangilerine bağlıdır?
    1. I ve II
    2. Yalnız I
    3. I, II ve III
    4. I ve III
    5. II ve III
22. Birbirine doğru gelen baş yukarı ve baş aşağı iki özdeş atma tam üst üste bindikleri anda yay nasıl görünür?
    1. Çift genlikli baş aşağı.
    2. Bir an için düz bir çizgi gibi (anlık sönümleme).
    3. Kare şeklinde.
    4. Dalga boyu iki katına çıkmış şekilde.
    5. Çift genlikli baş yukarı.
23. Laboratuvar ortamında sarmal bir yayla deney yapan Ahmet, yayda hem enine hem boyuna dalga oluşturabiliyor. Ahmet yayın bir ucunu hızlıca ileri-geri (yaya paralel) iterse hangi dalga türünü oluşturmuş olur?
    1. Ses dalgası
    2. Boyuna dalga
    3. Görünür ışık
    4. Elektromanyetik dalga
    5. Enine dalga
24. Kalınlığı her yerinde aynı olan bir yayda oluşturulan atmanın hızı hakkında hangisi söylenebilir?
    1. Atmanın genişliği azalırsa hızı artar.
    2. Atmanın genliği artarsa hızı da artar.
    3. Yayın gerginliği değişmediği sürece hızı sabittir.
    4. Atma ilerledikçe hızı azalır.
    5. Atma ilerledikçe hızı artar.
25. L uzunluğundaki bir yay F kuvveti ile gerilmiştir. Yayın toplam kütlesi m olduğuna göre, bu yayda oluşturulan bir atmanın hızını veren ifade aşağıdakilerden hangisidir?
    1. √(F.L/m)
    2. F.L/m
    3. √(F.m/L)
    4. √(m.L/
    5. F.m/L