10. Sınıf Tarih İstanbul’un Fethi

İstanbul'un fethinden sonra Anadolu ve Rumeli arasındaki toprak bütünlüğünün sağlanması Osmanlı Devleti'ne en çok hangi alanda avantaj sağlamıştır?

Çözüm: Toprak bütünlüğü sayesinde orduların iki kıta arasındaki geçişi kolaylaşmış ve merkezi otorite güçlenmiştir.

Kuşatma sürerken Bizans İmparatoru'nun Papa ile görüşerek kiliseleri birleştirme çabası, Bizans halkı ve din adamları arasında büyük tepkiyle karşılanmıştır. Bu durum Bizans'ın fethi zorlaştıran hangi özelliğini zayıflatmıştır?

Çözüm: Halkın bir kısmının Katolik yardımına karşı çıkması, şehir içindeki siyasi ve sosyal bölünmeyi derinleştirmiştir.

Osmanlı Devleti'nin İstanbul'u fethetmek istemesinin dini gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: 'İstanbul mutlaka fethedilecektir. Onu fetheden komutan ne güzel komutan, o ordu ne güzel ordudur' hadisi en büyük manevi motivasyondur.

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi İstanbul'un fethinin sonuçları bakımından yanlıştır?

Çözüm: Gemilerin Haliç'e indirilmesi askeri bir taktik başarısıdır; Reform hareketleri ile (dini yenilenme) doğrudan bir ilişkisi yoktur.

Fatih Sultan Mehmed'in kuşatma sırasında tekerlekli kuleler kullanması ve havan topları (dik mermi yollu) geliştirmesi, aşağıdakilerden hangisinin bir kanıtıdır?

Çözüm: Havan topları ve yürüyen kuleler, Fatih'in bizzat çizimlerini yaptığı veya geliştirdiği askeri mühendislik harikalarıdır.

Fatih Sultan Mehmed’in İstanbul’u fethettikten sonra Ayasofya’yı camiye çevirmesi ancak içindeki mozaiklerin üzerini tahrip etmeden kapatması aşağıdakilerden hangisini kanıtlar?

Çözüm: Fatih, mozaikleri kazımak yerine üzerlerini ince bir sıva ile kapatarak korumuş, bu da onun evrensel bir kültür mirasına olan saygısını gösterir.

İstanbul'un fethiyle birlikte Karadeniz ticaret yolunun denetiminin Osmanlı'ya geçmesi üzerine, Avrupalıların alternatif yollar araması aşağıdaki gelişmelerden hangisinin 'neden-sonuç' ilişkisi içinde yer almaz?

Çözüm: Rönesans'ın temel nedeni ticaret yollarının değişmesi değil, kültürel ve sanatsal uyanıştır. Diğer şıklar doğrudan coğrafi/ekonomik yol arayışıyla ilgilidir.

İstanbul'un fethi sırasında Bizans'ın Avrupa'dan yardım istemesine rağmen beklediği desteği alamamasında; I. Avrupa devletleri arasındaki Yüzyıl Savaşları, II. Mezhep çatışmaları, III. Osmanlı'nın askeri üstünlüğü durumlarından hangileri etkili olmuştur?

Çözüm: Avrupa'nın iç karışıklıkları (Yüzyıl Savaşları), Katolik-Ortodoks anlaşmazlığı ve Osmanlı'nın hazırlıkları Bizans'ın yalnız kalmasına neden olmuştur.

İstanbul'un fethinden sonra İtalya'ya kaçan Bizanslı bilginlerin eski Yunan ve Roma eserlerini tercüme etmeleri, Avrupa'da hangi dönemin başlamasında etkili olmuştur?

Çözüm: İstanbul'dan giden bilginler, antik metinleri Avrupa'ya taşıyarak hümanizm ve sanatın gelişmesine, dolayısıyla Rönesans'a zemin hazırlamışlardır.

Fatih Sultan Mehmed, fetihten sonra Galata bölgesindeki Cenevizlilere ticari imtiyazlar ve can-mal güvenliği garantisi vermiştir. Bu hamlenin temel amacı nedir?

Çözüm: Şehrin ekonomik hayatının çökmemesi için ticaretle uğraşan gayrimüslim tebaanın ve yabancı tüccarların şehirde kalması teşvik edilmiştir.

İstanbul’un fethinde kullanılan devasa 'Şahi' toplarının, surları yıkabileceği gerçeği Avrupa’da feodalite (derebeylik) rejiminin çöküşüne zemin hazırlamıştır. Bu bilgiye dayanarak İstanbul’un fethinin dünya tarihi açısından hangi alandaki etkisinden söz edilebilir?

Çözüm: Topların surları yıkabilmesi, Avrupa'daki şatoların da yıkılabileceğini kanıtlamış, bu da merkezi krallıkların güçlenip derebeyliğin zayıflamasına yol açmıştır.

İstanbul'un fethinin 'Orta Çağ'ın sonu, Yeni Çağ'ın başlangıcı' olarak kabul edilmesinde etkili olan temel kriter aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Bir olayın çağ açıp kapatması için evrensel etkiler yaratması gerekir; İstanbul'un fethi de Avrupa'yı ve dünyayı kökten değiştirmiştir.

Aşağıdakilerden hangisi İstanbul'un fethinin Türk tarihi açısından sonuçlarından biri değildir?

Çözüm: Feodalitenin yıkılması, dünya tarihi açısından bir sonuçtur, doğrudan Türk tarihi içindeki bir değişim değildir.

II. Mehmed'in kuşatma sırasında 72 parça gemiyi karadan yürüterek Haliç'e indirmesi, askeri tarih açısından neyi kanıtlar?

Çözüm: Gemilerin karadan yürütülmesi, kuşatmanın çıkmaza girdiği bir noktada uygulanan, dönemi için devrim niteliğinde bir askeri deha örneğidir.

İstanbul'un fethinin ardından kurulan 'Sahn-ı Seman' medreseleri, dönemin en yüksek düzeyli eğitim kurumlarıdır. Bu kurumların açılması Fatih'in İstanbul'u hangi alanda zirveye taşıma isteğini gösterir?

Çözüm: Sahn-ı Seman medreseleri, pozitif ve dini ilimlerin bir arada okutulduğu, dönemin üniversite düzeyindeki eğitim kurumlarıdır.

Fatih Sultan Mehmed, İstanbul'un fethi sürecinde Akşemseddin gibi manevi önderlerin desteğini almıştır. Bu durumun ordu üzerindeki temel etkisi nedir?

Çözüm: Manevi önderler, özellikle kuşatmanın uzadığı ve zorlaştığı anlarda askere 'cihad' ruhu aşılayarak kararlılığı artırmışlardır.

İstanbul'un fethinden sonra Fatih Sultan Mehmed’in 'Kayser-i Rum' (Roma İmparatoru) unvanını kullanması, aşağıdakilerden hangisini hedeflediğini gösterir?

Çözüm: Kayser-i Rum unvanı, Fatih'in kendisini Roma'nın meşru varisi olarak gördüğünü ve cihanşümul (evrensel) bir devlet anlayışına sahip olduğunu simgeler.

Bizans İmparatorluğu'nun son dönemlerinde halkın, 'İstanbul'da Latin külahı görmektense Türk sarığı görmeyi tercih ederiz' demesi, aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

Çözüm: Dördüncü Haçlı Seferi'nden kalan kötü anılar ve Katoliklerin Ortodoksları birleştirme (asimilasyon) baskısı, halkın Osmanlı adaletine daha çok güvenmesine neden olmuştur.

İstanbul’un fethiyle Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünün sağlanması, devletin yapısında nasıl bir değişime neden olmuştur?

Çözüm: İstanbul'un fethi, Osmanlı Devleti'nin kuruluş dönemini bitirmiş ve onu dünya siyasetine yön veren bir imparatorluk seviyesine taşımıştır.

Fatih Sultan Mehmed'in fetihten sonra yayınladığı 'Amanname' ile halkın dinine ve malına dokunulmayacağını ilan etmesi, Osmanlı Devleti'nin hangi yönetim ilkesini yansıtır?

Çözüm: İstimalet politikası, fethedilen yerlerdeki halkın gönlünü kazanmak ve devlete bağlılığını sağlamak için uygulanan hoşgörü sistemidir.

Fatih Sultan Mehmed, fetihten sonra Ortodoks Kilisesi'ne dokunmamış, aksine patriği himaye ederek onlara inanç özgürlüğü tanımıştır. Fatih'in bu 'istimalet' (hoşgörü) politikasının siyasi amacı nedir?

Çözüm: Fatih, Ortodoksları himaye ederek onları Katolik Avrupa'dan uzak tutmayı ve Hristiyan dünyasındaki bölünmüşlüğü kendi lehine kullanmayı amaçlamıştır.

İstanbul'un fethiyle birlikte İpek Yolu'nun kontrolünün büyük ölçüde Osmanlı Devleti'ne geçmesi, Avrupalıları yeni yollar aramaya itmiştir. Bu durumun dünya tarihindeki temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Osmanlı'nın ticaret yollarını denetlemesi üzerine Avrupalı gemiciler, Hindistan'a ulaşmak için yeni okyanus yolları aramaya başlamış, bu da Coğrafi Keşiflere yol açmıştır.

Fatih Sultan Mehmet, İstanbul kuşatması öncesinde Bizans’a Karadeniz’den gelebilecek yardımları kesmek amacıyla Rumeli Hisarı’nı inşa ettirmiştir. Bu durum, Osmanlı Devleti’nin kuşatma sürecinde aşağıdakilerden hangisine öncelik verdiğini gösterir?

Çözüm: Rumeli Hisarı, Boğaz'ın en dar noktasına yapılarak kuzeyden gelecek yardımları engellemek ve kuşatma alanını kontrol altına almak amacıyla inşa edilmiştir.

Fatih Sultan Mehmed'in fetihten sonra şehri imar etmek için farklı bölgelerden insanları İstanbul'a yerleştirmesi (iskan politikası) aşağıdakilerden hangisini amaçlar?

Çözüm: Savaş sonrası boşalan ve tahrip olan şehri yeniden ayağa kaldırmak için zanaatkar, tüccar ve çiftçilerin şehre yerleşmesi sağlanmıştır.

II. Mehmed, İstanbul'u fethettikten sonra şehirden ayrılan bilim insanlarını ve sanatçıları geri davet etmiş, onlara geniş çalışma imkanları sunmuştur. Bu tutumun temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Fatih, İstanbul'un sadece siyasi bir başkent değil, aynı zamanda dünyanın önde gelen bir bilim ve kültür merkezi olmasını hedeflemiştir.