10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Geçiş Dönemi Edebiyatı

Kaşgarlı Mahmud, Divân-ı Lügati't-Türk'ü Araplara Türkçe öğretmek ve Türkçenin Arapça kadar zengin bir dil olduğunu kanıtlamak amacıyla kaleme almıştır. Bu eserin yazılış amacı dikkate alındığında, aşağıdaki kavramlardan hangisinin eserin ruhunu en iyi yansıttığı söylenebilir?

Atabetü'l-Hakayık'ta 'Bilgi, karanlık gecede bir meşaledir; bilgisizlik ise körlüktür.' ana fikri işlenir. Bu eserden hareketle, Geçiş Dönemi Türk edebiyatının temel işlevi hakkında ne söylenebilir?

Divân-ı Hikmet'te Ahmet Yesevi, 'hikmet' adı verilen şiirlerinde sade bir dil kullanmış ve hece ölçüsünü tercih etmiştir. Yesevi'nin yüksek bir sanat kaygısı gütmek yerine bu yolu tercih etmesinin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Geçiş Dönemi eserlerinde hem dörtlük hem beyit; hem hece hem aruz ölçüsü bir arada kullanılmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

Yusuf Has Hacib'in 'Kutadgu Bilig' adlı eseri Türk edebiyatında pek çok ilki barındırır. Aşağıdakilerden hangisi bu 'ilk'lerden biri değildir?

Divân-ı Lügati't-Türk'ün sonunda yer alan dünya haritası, Türklerin yaşadığı coğrafyayı merkez alarak çizilmiştir. Bu durum Kaşgarlı Mahmud'un hangi yönünü kanıtlar?

Atabetü'l-Hakayık (Hakikatlerin Eşiği) adlı eserin başlığı ve içeriği düşünüldüğünde, yazar Edip Ahmet Yükneki'nin okuyucuda uyandırmak istediği temel duygu nedir?

Geçiş Dönemi eserlerinin tamamının Karahanlı Türkçesi (Hakaniye Lehçesi) ile yazılmış olması aşağıdakilerden hangisini gösterir?

Kutadgu Bilig'de 'Akıl senin için iyi bir arkadaştır, bilgi ise seni her türlü kötülükten korur.' ifadesi geçer. Bu ifadeyi hayat felsefesi edinen bir gencin aşağıdaki davranışlardan hangisini yapması beklenmez?

Divân-ı Lügati't-Türk sadece bir sözlük değil; içinde savlar (atasözleri), sagular (ağıtlar) ve koşukların da bulunduğu zengin bir kaynaktır. Bu bilgiler ışığında, bu eserin aşağıdaki bilim dallarından hangisine kaynaklık ettiği söylenemez?

Hoca Ahmet Yesevi'nin 'Divân-ı Hikmet' adlı eseri Anadolu'nun Türkleşmesi ve İslamlaşmasında büyük rol oynamıştır. Bu eserden yola çıkan 'Alperen' tipolojisinin en belirgin özelliği nedir?

Aşağıdaki Geçiş Dönemi eserlerinden hangisi, 'hükümdara öğüt verme' niteliği taşıması bakımından diğerlerinden ayrılır?

Edip Ahmet Yükneki'nin Atabetü'l-Hakayık eserinde kullandığı 'Cömertlik, bütün kusurları örter; cimrilik ise bütün erdemleri yok eder.' sözü hangi edebî akım veya yaklaşımın habercisidir?

Kaşgarlı Mahmud, Türk boylarını tek tek gezerek derlediği kelimeleri Divân-ı Lügati't-Türk'te toplamıştır. Bu çalışma yöntemi günümüzdeki hangi bilimsel araştırma yöntemiyle en çok benzerlik gösterir?

Kutadgu Bilig'deki sembolik karakterlerden 'Odgurmış'ın hayatı terk edip bir mağarada ibadetle meşgul olması, eserin yazıldığı dönemdeki hangi toplumsal değişime işaret eder?

Geçiş Dönemi eserlerinde Arapça ve Farsça kelimelerin dile girmeye başladığı görülür. Ancak bu eserlerin dili yine de dönemin koşullarına göre 'anlaşılır' kabul edilir. Bu durumun temel nedeni nedir?

Divân-ı Hikmet'teki 'Hikmet' kavramı, Türk edebiyatında yeni bir türün de başlangıcı sayılır. Bu tür aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi Geçiş Dönemi'nin 'iki kültürlü' yapısını en iyi özetler?

Kutadgu Bilig 'Mutluluk Veren Bilgi' anlamına gelir. Eserin adına bakıldığında Yusuf Has Hacib'in mutluluğu nerede aradığı söylenebilir?

Divân-ı Lügati't-Türk'te yer alan 'Alp Er Tunga Sagusu', bu eserin hangi dönemle köprü kurmasını sağlar?

Geçiş Dönemi'nin dört temel eseri kronolojik olarak düşünüldüğünde, ilk ve son yazılan eserler hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Atabetü'l-Hakayık'ın dili, Kutadgu Bilig'e göre daha ağır ve Arapça-Farsça kelime sayısı daha fazladır. Bu durumun sebebi aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Kaşgarlı Mahmud'un Araplara Türkçe öğretmek istemesi, o dönemde Türklerin hangi alandaki öz güvenini gösterir?

Geçiş Dönemi eserlerini okuyan bir araştırmacı, Türklerin 'göçebe' hayat tarzından 'yerleşik' hayat tarzına geçişine dair hangi kanıtı bulamaz?