10. Sınıf Tarih Dünya Gücü Osmanlı
Soru 1
Osmanlı Devleti'nin 16. yüzyılda Portekiz'in Hint Okyanusu'ndaki faaliyetlerine karşı etkili bir politika izleyememesinde;
I. Teknik yetersizlikler,
II. Bölge Müslümanlarının ilgisizliği,
III. Avrupa'daki savaşların yoğunluğu
durumlarından hangileri etkili olmuştur?
- I, II ve III
- Yalnız I (Doğru Cevap)
- I ve III
- I ve II
- Yalnız II
Soru 2
Mimar Sinan'ın 'Ustalık Eserim' dediği ve Osmanlı mimarisinin zirvesi kabul edilen yapı aşağıdakilerden hangisidir?
- Selimiye Camii (Doğru Cevap)
- Süleymaniye Camii
- Fatih Camii
- Şehzade Camii
- Sultanahmet Camii
Soru 3
Osmanlı Devleti'nin Hint Deniz Seferleri'nde istenilen başarıya ulaşamamasının temel teknik sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- Akdeniz ticaretinin önemini yitirmesi
- Padişahların bu seferlere bizzat katılmaması
- Portekizlilerin ateşli silah kullanmaması
- Osmanlı gemilerinin okyanus şartlarına dayanıklı olmaması (Doğru Cevap)
- Bölgedeki Müslüman devletlerin Osmanlı'ya destek vermesi
Soru 4
Fatih Sultan Mehmed döneminde Sahn-ı Seman Medreseleri'nin açılması ve Ali Kuşçu gibi bilim insanlarının İstanbul'a davet edilmesi aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
- İstanbul'un bir bilim ve kültür merkezi haline getirilmek istendiğinin (Doğru Cevap)
- Şer'i hukukun yerine laik hukukun getirildiğinin
- Devşirme sisteminin sona erdirildiğinin
- Eğitimin sadece din adamlarına verildiğinin
- Askeri teknolojinin Avrupa'dan geri kaldığının
Soru 5
Fatih Sultan Mehmed’in 'Kayser-i Rum' (Roma İmparatoru) unvanını kullanması, onun hangi vizyona sahip olduğunu kanıtlar?
- Anadolu'da Türk siyasi birliğini tamamlamak
- Sadece Türk dünyasının lideri olmak
- İslam dünyasında mezhep birliğini sağlamak
- İpek Yolu'nun kontrolünü ele geçirmek
- Roma İmparatorluğu'nun yasal mirasçısı ve dünya imparatoru olmak (Doğru Cevap)
Soru 6
Kanuni Sultan Süleyman döneminde Belgrad'ın fethi (1521) Osmanlı Devleti için nasıl bir stratejik önem taşımaktadır?
- Akdeniz'deki korsanlık faaliyetleri sona ermiştir
- Orta Avrupa fetihleri için önemli bir üs elde edilmiştir (Doğru Cevap)
- Bizans'ın Avrupa'dan yardım almasını engellemiştir
- Kutsal emanetler İstanbul'a getirilmiştir
- Safevi tehlikesi tamamen ortadan kalkmıştır
Soru 7
Kanuni Sultan Süleyman'ın 'Kanuni' unvanıyla anılmasının temel sebebi nedir?
- Devleti adaletli yönetmesi ve mevcut kanunları sistemleştirip yeni kanunlar yapması (Doğru Cevap)
- Edebiyatla uğraşıp şiirler yazması
- En uzun süre tahtta kalan padişah olması
- Çok fazla savaş kazanmış olması
- Bilim adamlarına çok değer vermesi
Soru 8
Kanuni Sultan Süleyman döneminde imzalanan 1533 İstanbul Antlaşması ile Avusturya Arşidükü, Osmanlı Sadrazamına denk sayılmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
- İki devletin diplomatik olarak eşitlendiğinin
- Haçlı birliğinin parçalandığının
- Avusturya'nın Osmanlı'dan daha güçlü olduğunun
- Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da üstünlük sağladığının (Doğru Cevap)
- Mezhep savaşlarının sona erdiğinin
Soru 9
1538 Preveze Deniz Zaferi'nin Türk tarihindeki en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- Venedik'e ilk ticari ayrıcalıkların verilmesi
- Kıbrıs'ın fethine zemin hazırlaması
- Karadeniz'in bir Türk gölü haline gelmesi
- Hint Deniz Seferleri'nin başlaması
- Akdeniz'de Türk üstünlüğünün kesinleşmesi (Doğru Cevap)
Soru 10
1571 İnebahtı (Lepanto) Deniz Bozgunu'nun ardından Sokollu Mehmed Paşa'nın Venedik elçisine söylediği 'Biz Kıbrıs'ı alarak sizin kolunuzu kestik, siz ise donanmamızı yakarak sakalımızı tıraş ettiniz...' sözü aşağıdakilerden hangisini vurgulamaktadır?
- Osmanlı Devleti'nin savaştan çekileceğini
- Venediklilerin denizlerde daha güçlü olduğunu
- Barış antlaşması imzalanması gerektiğini
- Donanmanın kaybedilmesinin telafisi imkansız bir yıkım olduğunu
- Kıbrıs'ın fethinin kalıcı bir stratejik kazanç olduğunu (Doğru Cevap)
Soru 11
1526 Mohaç Meydan Muharebesi'nin dünya savaş tarihindeki en dikkat çekici özelliği nedir?
- Savaş sonunda Osmanlı padişahının esir düşmesi
- Savaşın iki saat gibi çok kısa bir sürede Osmanlı zaferiyle sonuçlanması (Doğru Cevap)
- Fil ordularının kullanılması
- Osmanlı Devleti'nin ilk kez savunma savaşı yapması
- İlk kez tüfekli askerlerin kullanılması
Soru 12
Yavuz Sultan Selim'in Doğu siyasetinde İdris-i Bitlisi gibi yerel alimlerden destek alması, bölgedeki hangi gelişmeyi kolaylaştırmıştır?
- Doğu Anadolu'daki aşiretlerin Osmanlı yönetimine barışçıl yolla katılmasını (Doğru Cevap)
- Safevi Devleti ile kalıcı dostluk kurulmasını
- Balkanlardaki fetihlerin hızlanmasını
- Akdeniz'deki korsanlığın önlenmesini
- Avrupa'da yeni müttefikler bulunmasını
Soru 13
Rodos'un 1522 yılında Kanuni Sultan Süleyman tarafından fethedilmesinin Akdeniz ticareti açısından önemi nedir?
- Portekizlilerin Akdeniz'e sızması durdurulmuştur
- Suriye ve Mısır deniz yolunun güvenliği sağlanmıştır (Doğru Cevap)
- İspanya'nın Akdeniz'e girişi engellenmiştir
- Cenevizlilerle olan ittifak bozulmuştur
- Venedik'in ticari gücünü tamamen bitirmiştir
Soru 14
Fatih Sultan Mehmed, İstanbul'un fethinden sonra şehirden ayrılan Rumların geri dönmesi için teşviklerde bulunmuş, Ermeni ve Yahudi cemaatlerine kendi dini liderlerini seçme ve ibadetlerini özgürce yapma hakkı tanımıştır. Bu durumun temel amacı aşağıdakilerden hangisi olabilir?
- Avrupa'da Haçlı birliğinin oluşmasını engellemek
- Bizans İmparatorluğu'nu yeniden canlandırmak
- İstanbul'u bir kültür ve ticaret merkezi haline getirmek (Doğru Cevap)
- Ordudaki asker ihtiyacını gayrimüslimlerden karşılamak
- İslamiyet'in yayılmasını hızlandırmak
Soru 15
Fatih Sultan Mehmed döneminde yayınlanan 'Kanunname-i Ali Osman' ile 'Kardeş Katli' vacip kılınmıştır. Bu uygulamanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- Devletin bekasını korumak ve taht kavgalarını önleyerek merkezi otoriteyi güçlendirmek (Doğru Cevap)
- Halkın yönetime katılımını artırmak
- Hanedan üyelerine iş imkanı sağlamak
- Nüfus artışını engellemek
- Orduyu disiplin altına almak
Soru 16
Sokollu Mehmed Paşa'nın 'Don-Volga Kanal Projesi' ile ulaşmak istediği temel hedeflerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
- Mısır üzerinden Kızıldeniz'e ulaşmak
- Venedik'in denizlerdeki gücünü kırmak
- Rusya'nın güneye inmesini engellemek ve Orta Asya Türkleri ile bağlantı kurmak (Doğru Cevap)
- Akdeniz ticaretini canlandırmak
- Portekizlileri Hint Okyanusu'ndan atmak
Soru 17
1555 Amasya Antlaşması'nın Osmanlı tarihindeki önemi aşağıdakilerden hangisidir?
- Baharat Yolu'nun kontrolünün ele geçirilmesi
- Kırım'ın Osmanlı'ya bağlandığının belgelenmesi
- Bizans ile yapılan ilk antlaşma olması
- Safeviler (İran) ile yapılan ilk resmi antlaşma olması (Doğru Cevap)
- Avusturya üzerinde siyasi üstünlük kurulması
Soru 18
Yavuz Sultan Selim'in Mısır Seferi sonucunda Halifelik makamı Osmanlı hanedanına geçmiştir. Bu durumun Osmanlı devlet yapısında aşağıdakilerden hangisine neden olduğu söylenebilir?
- Sadrazamın yetkilerinin padişahın üzerine çıkmasına
- Devletin teokratik karakterinin güçlenmesine (Doğru Cevap)
- Milliyetçilik akımlarının ön plana çıkmasına
- Avrupa ile olan diplomatik ilişkilerin kesilmesine
- Veraset sisteminin kesin olarak değişmesine
Soru 19
Osmanlı Devleti'nin 16. yüzyılda Fransa'ya kapitülasyonlar vermesinin temel siyasi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Coğrafi Keşiflerin etkisini azaltmak
- Fransız donanmasını Osmanlı hizmetine almak
- Akdeniz ticaretini tamamen canlandırmak
- Fransa'nın ekonomik gücünden yararlanmak
- Avrupa Hristiyan birliğini parçalamak (Doğru Cevap)
Soru 20
Coğrafi Keşifler sonucunda ticaret yollarının okyanuslara kayması üzerine Osmanlı Devleti'nin Akdeniz ticaretini canlandırmak için aldığı önlem aşağıdakilerden hangisidir?
- İpek Yolu'nu tamamen kapatmak
- Gümrük vergilerini artırmak
- Avrupalı devletlere ticari imtiyazlar (kapitülasyonlar) vermek (Doğru Cevap)
- Yeniçeri Ocağı'nı ıslah etmek
- Hint Deniz Seferleri'ni durdurmak
Soru 21
1590 Ferhat Paşa Antlaşması'nın Osmanlı Devleti için önemi aşağıdakilerden hangisidir?
- Batı'da en geniş sınırlara ulaşılması
- Halifeliğin siyasi gücünün azalması
- Doğu'da en geniş sınırlara ulaşılması (Doğru Cevap)
- Kırım'ın bağımsız olması
- Ordunun modernleştirilmeye başlanması
Soru 22
Piri Reis'in 1513 yılında çizdiği dünya haritası ve 'Kitab-ı Bahriye' adlı eseri, Osmanlı Devleti'nin hangi alandaki gelişimini gösterir?
- Tasavvuf ve edebiyat
- Kara ordusu ve lojistik
- Mimari ve şehircilik
- Coğrafya ve denizcilik (Doğru Cevap)
- Madencilik ve metalurji
Soru 23
Osmanlı Devleti'nin klasik döneminde (1453-1595) uygulanan 'Millet Sistemi' neye dayanmaktadır?
- Toplumun dini inançlarına göre örgütlenmesine (Doğru Cevap)
- Köylü ve şehirli ayrımına
- Irk ve etnik köken esaslı bir yapıya
- Sadece Türklerin yönetici olduğu bir sisteme
- Ekonomik sınıfların ayrımına
Soru 24
Yavuz Sultan Selim döneminde Safeviler ile yapılan Çaldıran Savaşı'nın (1514) temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- Baharat Yolu'nu ele geçirmek
- Doğu Anadolu'daki Şii tehdidini önlemek ve sınır güvenliğini sağlamak (Doğru Cevap)
- Memlük Devleti'ne son vermek
- Bizans'ı yeniden diriltme çabalarını engellemek
- Hindistan'a giden ticaret yollarını açmak
Soru 25
Fatih Sultan Mehmed döneminde Karadeniz'de Kırım'ın fethi, Amasra, Sinop ve Trabzon'un alınması aşağıdakilerden hangisine hizmet etmiştir?
- Afrika kıtasında fetihlerin başlamasına
- Baharat Yolu'nun kontrol altına alınmasına
- Hristiyan birliğinin güçlenmesine
- Balkanlardaki fetihlerin durmasına
- Karadeniz'in bir Türk gölü haline gelmesine (Doğru Cevap)
1 / 25
25:00
Klavye Kısayolları: Şıkları
A, B, C, D veya 1, 2, 3, 4 ile seçebilir, sorular arasında ← ve → tuşlarıyla gezinebilirsiniz. Dokunmatik Jestler: Sorular arasında geçiş yapmak için soru alanını sağa veya sola kaydırabilirsiniz.Osmanlı Devleti'nin 16. yüzyılda Portekiz'in Hint Okyanusu'ndaki faaliyetlerine karşı etkili bir politika izleyememesinde;
I. Teknik yetersizlikler,
II. Bölge Müslümanlarının ilgisizliği,
III. Avrupa'daki savaşların yoğunluğu
durumlarından hangileri etkili olmuştur?
Osmanlı Devleti'nin 16. yüzyılda Portekiz'in Hint Okyanusu'ndaki faaliyetlerine karşı etkili bir politika izleyememesinde; I. Teknik yetersizlikler, II. Bölge Müslümanlarının ilgisizliği, III. Avrupa'daki savaşların yoğunluğu durumlarından hangileri etkili olmuştur?
- I, II ve III
- Yalnız I
- I ve III
- I ve II
- Yalnız II
Doğru Cevap: E) I, II ve III
Çözüm: Osmanlı gemilerinin okyanusa dayanıksızlığı (I), bölgedeki Gücerat gibi emirliklerin yeterli destek vermemesi (II) ve Osmanlı'nın asıl hedefinin Avrupa (Habsburglar) olması (III) başarısızlığın nedenleridir.
Mimar Sinan'ın 'Ustalık Eserim' dediği ve Osmanlı mimarisinin zirvesi kabul edilen yapı aşağıdakilerden hangisidir?
- Selimiye Camii
- Süleymaniye Camii
- Fatih Camii
- Şehzade Camii
- Sultanahmet Camii
Doğru Cevap: C) Selimiye Camii
Çözüm: Mimar Sinan; Şehzade Camii'ni çıraklık, Süleymaniye'yi kalfalık, Edirne'deki Selimiye Camii'ni ise ustalık eseri olarak nitelendirmiştir.
Osmanlı Devleti'nin Hint Deniz Seferleri'nde istenilen başarıya ulaşamamasının temel teknik sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- Akdeniz ticaretinin önemini yitirmesi
- Padişahların bu seferlere bizzat katılmaması
- Portekizlilerin ateşli silah kullanmaması
- Osmanlı gemilerinin okyanus şartlarına dayanıklı olmaması
- Bölgedeki Müslüman devletlerin Osmanlı'ya destek vermesi
Doğru Cevap: B) Osmanlı gemilerinin okyanus şartlarına dayanıklı olmaması
Çözüm: Osmanlı kadırgaları iç deniz (Akdeniz) şartlarına göre yapılmıştı. Hint Okyanusu'ndaki büyük dalgalara ve Portekizlilerin açık denizlere uygun kalyonlarına karşı yetersiz kalmışlardır.
Fatih Sultan Mehmed döneminde Sahn-ı Seman Medreseleri'nin açılması ve Ali Kuşçu gibi bilim insanlarının İstanbul'a davet edilmesi aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
- İstanbul'un bir bilim ve kültür merkezi haline getirilmek istendiğinin
- Şer'i hukukun yerine laik hukukun getirildiğinin
- Devşirme sisteminin sona erdirildiğinin
- Eğitimin sadece din adamlarına verildiğinin
- Askeri teknolojinin Avrupa'dan geri kaldığının
Doğru Cevap: C) İstanbul'un bir bilim ve kültür merkezi haline getirilmek istendiğinin
Çözüm: Fatih, askeri başarılarının yanı sıra bilime ve sanata büyük önem vermiş, İstanbul'u dönemin en önemli bilim merkezlerinden biri yapmak için çalışmıştır.
Fatih Sultan Mehmed’in 'Kayser-i Rum' (Roma İmparatoru) unvanını kullanması, onun hangi vizyona sahip olduğunu kanıtlar?
- Anadolu'da Türk siyasi birliğini tamamlamak
- Sadece Türk dünyasının lideri olmak
- İslam dünyasında mezhep birliğini sağlamak
- İpek Yolu'nun kontrolünü ele geçirmek
- Roma İmparatorluğu'nun yasal mirasçısı ve dünya imparatoru olmak
Doğru Cevap: B) Roma İmparatorluğu'nun yasal mirasçısı ve dünya imparatoru olmak
Çözüm: İstanbul'un fethiyle Doğu Roma'ya son veren Fatih, kendisini bu köklü imparatorluğun varisi olarak görmüş ve cihan şümul (evrensel) bir imparatorluk kurmayı hedeflemiştir.
Kanuni Sultan Süleyman döneminde Belgrad'ın fethi (1521) Osmanlı Devleti için nasıl bir stratejik önem taşımaktadır?
- Akdeniz'deki korsanlık faaliyetleri sona ermiştir
- Orta Avrupa fetihleri için önemli bir üs elde edilmiştir
- Bizans'ın Avrupa'dan yardım almasını engellemiştir
- Kutsal emanetler İstanbul'a getirilmiştir
- Safevi tehlikesi tamamen ortadan kalkmıştır
Doğru Cevap: B) Orta Avrupa fetihleri için önemli bir üs elde edilmiştir
Çözüm: Belgrad, Avrupa'nın kapısı olarak görülüyordu. Buranın fethi, Osmanlı ordusunun Macaristan ve Viyana üzerine yapacağı seferlerde lojistik ve askeri bir merkez olmasını sağlamıştır.
Kanuni Sultan Süleyman'ın 'Kanuni' unvanıyla anılmasının temel sebebi nedir?
- Devleti adaletli yönetmesi ve mevcut kanunları sistemleştirip yeni kanunlar yapması
- Edebiyatla uğraşıp şiirler yazması
- En uzun süre tahtta kalan padişah olması
- Çok fazla savaş kazanmış olması
- Bilim adamlarına çok değer vermesi
Doğru Cevap: B) Devleti adaletli yönetmesi ve mevcut kanunları sistemleştirip yeni kanunlar yapması
Çözüm: Sultan Süleyman, devletin idari, mali ve hukuki yapısını düzenleyen kapsamlı kanunnameler hazırlattığı için Batı'da 'Muhteşem', Doğu'da ise 'Kanuni' olarak anılmıştır.
Kanuni Sultan Süleyman döneminde imzalanan 1533 İstanbul Antlaşması ile Avusturya Arşidükü, Osmanlı Sadrazamına denk sayılmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
- İki devletin diplomatik olarak eşitlendiğinin
- Haçlı birliğinin parçalandığının
- Avusturya'nın Osmanlı'dan daha güçlü olduğunun
- Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da üstünlük sağladığının
- Mezhep savaşlarının sona erdiğinin
Doğru Cevap: C) Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da üstünlük sağladığının
Çözüm: Bir devletin kralının, diğer devletin ikinci adamına (sadrazam) denk sayılması, protokolde Osmanlı Devleti'nin mutlak üstünlüğünü ve büyük devlet olduğunu gösterir.
1538 Preveze Deniz Zaferi'nin Türk tarihindeki en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- Venedik'e ilk ticari ayrıcalıkların verilmesi
- Kıbrıs'ın fethine zemin hazırlaması
- Karadeniz'in bir Türk gölü haline gelmesi
- Hint Deniz Seferleri'nin başlaması
- Akdeniz'de Türk üstünlüğünün kesinleşmesi
Doğru Cevap: C) Akdeniz'de Türk üstünlüğünün kesinleşmesi
Çözüm: Barbaros Hayrettin Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasının Haçlı donanmasını yenmesiyle Akdeniz bir 'Türk Gölü' haline gelmiş ve üstünlük Osmanlılara geçmiştir.
1571 İnebahtı (Lepanto) Deniz Bozgunu'nun ardından Sokollu Mehmed Paşa'nın Venedik elçisine söylediği 'Biz Kıbrıs'ı alarak sizin kolunuzu kestik, siz ise donanmamızı yakarak sakalımızı tıraş ettiniz...' sözü aşağıdakilerden hangisini vurgulamaktadır?
- Osmanlı Devleti'nin savaştan çekileceğini
- Venediklilerin denizlerde daha güçlü olduğunu
- Barış antlaşması imzalanması gerektiğini
- Donanmanın kaybedilmesinin telafisi imkansız bir yıkım olduğunu
- Kıbrıs'ın fethinin kalıcı bir stratejik kazanç olduğunu
Doğru Cevap: C) Kıbrıs'ın fethinin kalıcı bir stratejik kazanç olduğunu
Çözüm: Sokollu, kesilen kolun yerine gelmeyeceğini (Kıbrıs'ın kaybı) ancak tıraş edilen sakalın daha gür çıkacağını (donanmanın yenilenmesi) belirterek Osmanlı'nın gücünü ve Kıbrıs'ın stratejik değerini vurgulamıştır.
1526 Mohaç Meydan Muharebesi'nin dünya savaş tarihindeki en dikkat çekici özelliği nedir?
- Savaş sonunda Osmanlı padişahının esir düşmesi
- Savaşın iki saat gibi çok kısa bir sürede Osmanlı zaferiyle sonuçlanması
- Fil ordularının kullanılması
- Osmanlı Devleti'nin ilk kez savunma savaşı yapması
- İlk kez tüfekli askerlerin kullanılması
Doğru Cevap: B) Savaşın iki saat gibi çok kısa bir sürede Osmanlı zaferiyle sonuçlanması
Çözüm: Macar ordusuna karşı kazanılan Mohaç Meydan Muharebesi, tarihin en kısa süren ve en kesin sonuçlu meydan savaşlarından biri olarak kabul edilir.
Yavuz Sultan Selim'in Doğu siyasetinde İdris-i Bitlisi gibi yerel alimlerden destek alması, bölgedeki hangi gelişmeyi kolaylaştırmıştır?
- Doğu Anadolu'daki aşiretlerin Osmanlı yönetimine barışçıl yolla katılmasını
- Safevi Devleti ile kalıcı dostluk kurulmasını
- Balkanlardaki fetihlerin hızlanmasını
- Akdeniz'deki korsanlığın önlenmesini
- Avrupa'da yeni müttefikler bulunmasını
Doğru Cevap: B) Doğu Anadolu'daki aşiretlerin Osmanlı yönetimine barışçıl yolla katılmasını
Çözüm: İdris-i Bitlisi'nin arabuluculuğu sayesinde Doğu Anadolu'daki birçok Kürt beyi ve aşireti, Safevi baskısına karşı Osmanlı idaresini gönüllü olarak kabul etmiştir.
Rodos'un 1522 yılında Kanuni Sultan Süleyman tarafından fethedilmesinin Akdeniz ticareti açısından önemi nedir?
- Portekizlilerin Akdeniz'e sızması durdurulmuştur
- Suriye ve Mısır deniz yolunun güvenliği sağlanmıştır
- İspanya'nın Akdeniz'e girişi engellenmiştir
- Cenevizlilerle olan ittifak bozulmuştur
- Venedik'in ticari gücünü tamamen bitirmiştir
Doğru Cevap: B) Suriye ve Mısır deniz yolunun güvenliği sağlanmıştır
Çözüm: Rodos'taki şövalyeler, Osmanlı'nın İstanbul-Mısır arasındaki ticaret gemilerine saldırıyordu. Rodos'un fethiyle bu kritik güzergahın güvenliği sağlanmış oldu.
Fatih Sultan Mehmed, İstanbul'un fethinden sonra şehirden ayrılan Rumların geri dönmesi için teşviklerde bulunmuş, Ermeni ve Yahudi cemaatlerine kendi dini liderlerini seçme ve ibadetlerini özgürce yapma hakkı tanımıştır. Bu durumun temel amacı aşağıdakilerden hangisi olabilir?
- Avrupa'da Haçlı birliğinin oluşmasını engellemek
- Bizans İmparatorluğu'nu yeniden canlandırmak
- İstanbul'u bir kültür ve ticaret merkezi haline getirmek
- Ordudaki asker ihtiyacını gayrimüslimlerden karşılamak
- İslamiyet'in yayılmasını hızlandırmak
Doğru Cevap: B) İstanbul'u bir kültür ve ticaret merkezi haline getirmek
Çözüm: Fatih, İstanbul'un fethinden sonra şehrin demografik ve ekonomik yapısını canlandırmak istemiştir. Farklı inanç gruplarına tanınan haklar, şehrin kozmopolit bir ticaret ve kültür merkezi olmasını sağlamıştır.
Fatih Sultan Mehmed döneminde yayınlanan 'Kanunname-i Ali Osman' ile 'Kardeş Katli' vacip kılınmıştır. Bu uygulamanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- Devletin bekasını korumak ve taht kavgalarını önleyerek merkezi otoriteyi güçlendirmek
- Halkın yönetime katılımını artırmak
- Hanedan üyelerine iş imkanı sağlamak
- Nüfus artışını engellemek
- Orduyu disiplin altına almak
Doğru Cevap: C) Devletin bekasını korumak ve taht kavgalarını önleyerek merkezi otoriteyi güçlendirmek
Çözüm: Osmanlı veraset sistemindeki belirsizlik nedeniyle çıkan taht kavgaları devleti zayıflatıyordu. Fatih, merkezi otoriteyi korumak adına bu sert önlemi yasallaştırmıştır.
Sokollu Mehmed Paşa'nın 'Don-Volga Kanal Projesi' ile ulaşmak istediği temel hedeflerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
- Mısır üzerinden Kızıldeniz'e ulaşmak
- Venedik'in denizlerdeki gücünü kırmak
- Rusya'nın güneye inmesini engellemek ve Orta Asya Türkleri ile bağlantı kurmak
- Akdeniz ticaretini canlandırmak
- Portekizlileri Hint Okyanusu'ndan atmak
Doğru Cevap: B) Rusya'nın güneye inmesini engellemek ve Orta Asya Türkleri ile bağlantı kurmak
Çözüm: Bu proje ile Hazar Denizi ve Karadeniz birleştirilerek donanmanın Hazar'a geçmesi, Rus yayılmacılığının önlenmesi ve Orta Asya Türk dünyası ile doğrudan temas kurulması amaçlanmıştır.
1555 Amasya Antlaşması'nın Osmanlı tarihindeki önemi aşağıdakilerden hangisidir?
- Baharat Yolu'nun kontrolünün ele geçirilmesi
- Kırım'ın Osmanlı'ya bağlandığının belgelenmesi
- Bizans ile yapılan ilk antlaşma olması
- Safeviler (İran) ile yapılan ilk resmi antlaşma olması
- Avusturya üzerinde siyasi üstünlük kurulması
Doğru Cevap: B) Safeviler (İran) ile yapılan ilk resmi antlaşma olması
Çözüm: Kanuni Sultan Süleyman'ın İran seferleri sonucunda imzalanan Amasya Antlaşması, Osmanlı Devleti ile Safevi Devleti arasındaki ilk resmi barış antlaşmasıdır.
Yavuz Sultan Selim'in Mısır Seferi sonucunda Halifelik makamı Osmanlı hanedanına geçmiştir. Bu durumun Osmanlı devlet yapısında aşağıdakilerden hangisine neden olduğu söylenebilir?
- Sadrazamın yetkilerinin padişahın üzerine çıkmasına
- Devletin teokratik karakterinin güçlenmesine
- Milliyetçilik akımlarının ön plana çıkmasına
- Avrupa ile olan diplomatik ilişkilerin kesilmesine
- Veraset sisteminin kesin olarak değişmesine
Doğru Cevap: A) Devletin teokratik karakterinin güçlenmesine
Çözüm: Halifeliğin Osmanlı padişahlarına geçmesi, padişahın dini liderlik vasfını da kazanmasına ve devletin dini esaslara dayalı (teokratik) yapısının pekişmesine yol açmıştır.
Osmanlı Devleti'nin 16. yüzyılda Fransa'ya kapitülasyonlar vermesinin temel siyasi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Coğrafi Keşiflerin etkisini azaltmak
- Fransız donanmasını Osmanlı hizmetine almak
- Akdeniz ticaretini tamamen canlandırmak
- Fransa'nın ekonomik gücünden yararlanmak
- Avrupa Hristiyan birliğini parçalamak
Doğru Cevap: C) Avrupa Hristiyan birliğini parçalamak
Çözüm: Kanuni Sultan Süleyman döneminde Fransa'ya verilen ayrıcalıkların en önemli siyasi amacı, Şarlken'in kurmaya çalıştığı Avrupa Hristiyan birliğini (Habsburg hegemonyasını) bozmak ve Fransa'yı Osmanlı yanına çekmektir.
Coğrafi Keşifler sonucunda ticaret yollarının okyanuslara kayması üzerine Osmanlı Devleti'nin Akdeniz ticaretini canlandırmak için aldığı önlem aşağıdakilerden hangisidir?
- İpek Yolu'nu tamamen kapatmak
- Gümrük vergilerini artırmak
- Avrupalı devletlere ticari imtiyazlar (kapitülasyonlar) vermek
- Yeniçeri Ocağı'nı ıslah etmek
- Hint Deniz Seferleri'ni durdurmak
Doğru Cevap: B) Avrupalı devletlere ticari imtiyazlar (kapitülasyonlar) vermek
Çözüm: Osmanlı Devleti, ticaret yollarının değişmesiyle azalan gümrük gelirlerini artırmak ve Akdeniz limanlarını tekrar cazip hale getirmek için özellikle Fransa'ya ticari kolaylıklar tanımıştır.
1590 Ferhat Paşa Antlaşması'nın Osmanlı Devleti için önemi aşağıdakilerden hangisidir?
- Batı'da en geniş sınırlara ulaşılması
- Halifeliğin siyasi gücünün azalması
- Doğu'da en geniş sınırlara ulaşılması
- Kırım'ın bağımsız olması
- Ordunun modernleştirilmeye başlanması
Doğru Cevap: B) Doğu'da en geniş sınırlara ulaşılması
Çözüm: Safeviler ile imzalanan Ferhat Paşa Antlaşması ile Tebriz, Karabağ, Dağıstan gibi yerler alınmış ve Osmanlı Devleti doğudaki en geniş sınırlarına ulaşmıştır.
Piri Reis'in 1513 yılında çizdiği dünya haritası ve 'Kitab-ı Bahriye' adlı eseri, Osmanlı Devleti'nin hangi alandaki gelişimini gösterir?
- Tasavvuf ve edebiyat
- Kara ordusu ve lojistik
- Mimari ve şehircilik
- Coğrafya ve denizcilik
- Madencilik ve metalurji
Doğru Cevap: B) Coğrafya ve denizcilik
Çözüm: Piri Reis, döneminin en büyük coğrafyacılarından biridir. Çizdiği harita ve yazdığı denizcilik kitabı, Osmanlı bilim ve denizcilik seviyesinin yüksekliğini kanıtlar.
Osmanlı Devleti'nin klasik döneminde (1453-1595) uygulanan 'Millet Sistemi' neye dayanmaktadır?
- Toplumun dini inançlarına göre örgütlenmesine
- Köylü ve şehirli ayrımına
- Irk ve etnik köken esaslı bir yapıya
- Sadece Türklerin yönetici olduğu bir sisteme
- Ekonomik sınıfların ayrımına
Doğru Cevap: C) Toplumun dini inançlarına göre örgütlenmesine
Çözüm: Osmanlı Millet Sistemi, tebaayı ırklarına göre değil, mensup oldukları din veya mezhebe göre (Müslüman, Ortodoks, Yahudi vb.) gruplandıran bir idari yapıdır.
Yavuz Sultan Selim döneminde Safeviler ile yapılan Çaldıran Savaşı'nın (1514) temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- Baharat Yolu'nu ele geçirmek
- Doğu Anadolu'daki Şii tehdidini önlemek ve sınır güvenliğini sağlamak
- Memlük Devleti'ne son vermek
- Bizans'ı yeniden diriltme çabalarını engellemek
- Hindistan'a giden ticaret yollarını açmak
Doğru Cevap: B) Doğu Anadolu'daki Şii tehdidini önlemek ve sınır güvenliğini sağlamak
Çözüm: Şah İsmail'in Anadolu'daki Şii kökenli isyanları kışkırtması ve Osmanlı toprakları üzerindeki emelleri, Yavuz Sultan Selim'in bu seferi düzenlemesindeki ana etkendir.
Fatih Sultan Mehmed döneminde Karadeniz'de Kırım'ın fethi, Amasra, Sinop ve Trabzon'un alınması aşağıdakilerden hangisine hizmet etmiştir?
- Afrika kıtasında fetihlerin başlamasına
- Baharat Yolu'nun kontrol altına alınmasına
- Hristiyan birliğinin güçlenmesine
- Balkanlardaki fetihlerin durmasına
- Karadeniz'in bir Türk gölü haline gelmesine
Doğru Cevap: A) Karadeniz'in bir Türk gölü haline gelmesine
Çözüm: Kırım'ın fethiyle Karadeniz'in kuzeyi de kontrol altına alınmış, deniz tamamen Osmanlı denetimine girerek bir Türk gölü vasfı kazanmıştır.
