5. Sınıf Türkçe Kök ve Yapım Ekleri

Bir öğrenci, 'sevgi' kelimesinin kökünü bulmak için şu adımları izlemiştir: 1. Kelimeyi parçalarına ayır: sev-gi. 2. Kökü bul: sev. 3. Kök ile kelimenin tamamı arasında anlam bağı kur: Sevmek eylemi ile sevgi duygusu arasında bağ vardır. Buna göre hangi kelimenin kök analizi yanlıştır?

Metin: 'Okulun bahçesindeki çiçekler, güneşin altında ışıl ışıl parlıyordu. Bahçıvan, susuz kalan bitkileri tek tek suladı.' Bu metinde geçen hangi kelime yapım eki almamıştır?

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yapım eki, eklendiği kelimenin türünü değiştirmiştir? (İsimden fiil veya fiilden isim yapmıştır)

Bir yapım eki, bir kelimeye eklendiğinde o kelimeyi bambaşka bir anlama dönüştürür. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili kelime yapım eki almamıştır?

Sınıf panosuna asılan bir afişte şu not yazılıdır: 'İsim soylu kelimelere gelen -cı, -lık, -sız ekleri yeni kelimeler türetir.' Bu kurala göre hangisi yanlıştır?

Aşağıdaki kelimelerden hangisi hem yapım eki hem de çekim eki almıştır?

Bir kelimenin kökü bulunurken kelimenin tamamıyla anlam bağı kurulmalıdır. Buna göre hangisinin kökü yanlış gösterilmiştir?

Bir kelimenin kökü ile gövdesi arasındaki anlam ilişkisi, o kelimenin nasıl türetildiğini gösterir. Örneğin; 'kitaplık' kelimesinde 'kitap' kök, '-lık' eki ise yeni bir anlam türeten bir ektir. Buna göre, aşağıdaki kelime gruplarından hangisinde 'yapım eki' kelimenin anlamını 'meslek sahibi olan kişi' yönüne taşımıştır?

Ayşe, Türkçe dersinde 'Gözcü, yazlık, silgi, kitapçı' kelimelerini tahtaya yazmıştır. Öğretmeni ondan bu kelimelerden 'gövde' durumunda olanları işaretlemesini istemiştir. Yapım eki almış her kelime bir gövdedir. Buna göre Ayşe kaç kelimeyi işaretlemelidir?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili kelime, diğerlerinden farklı bir işlevde yapım eki almıştır?

Bir kelimeye yapım eki geldiğinde kelimenin anlamı değişir. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yapım eki kelimenin anlamını 'o işi yapan alet' durumuna getirmiştir?

Aşağıdaki kelimelerden hangisi 'fiil kökünden isim türeten' bir yapım eki almıştır?

Bir kelimenin kökü bulunurken en küçük anlamlı parça ele alınır ve bu parçanın kelimenin bütünüyle anlam bağı olması gerekir. Hangi kelimenin kökü yanlış gösterilmiştir?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'yapım eki' alarak farklı bir anlama bürünmüş bir kelime yoktur?

Yapım ekleri, eklendikleri kelimelerin anlamını değiştirerek yeni kelimeler türetir. Buna göre aşağıdaki kelimelerden hangisi 'yapım eki' almamıştır?

Bir kelimenin köküne getirilen yapım eki, o kelimeyi yeni bir kavrama dönüştürür. 'Göz-lük', 'tuz-luk' ve 'göz-cü' kelimelerini inceleyen bir öğrenci, bu eklerin kelimelere kattığı anlamı analiz etmektedir. Buna göre aşağıdaki kelimelerden hangisi, yukarıdaki örneklerde kullanılan eklerle aynı işlevi (nesne veya kişi türetme) görmeyen bir yapım eki almıştır?

Bir Türkçe öğretmeni tahtaya şu notu yazmıştır: 'Fiil köklerine gelen bazı ekler, onları isim hâline getirir.' Öğrencilerinden bu kurala uygun örnekler bulmalarını istemiştir. Hangi öğrencinin verdiği örnek bu kurala uygun değildir?

Bir kelimenin kökü, kelimenin anlamıyla doğrudan ilişkili olan en küçük parçadır. 'Balıkçı' kelimesini analiz eden bir öğrenci; kökün 'bal' değil, 'balık' olması gerektiğini, çünkü 'bal' ile 'balık' arasında anlam bağı bulunmadığını belirtmiştir. Bu mantıkla, aşağıdaki kelimelerden hangisinin kökünün bulunmasında yanlışlık yapılmıştır?

Yapım ekleri, eklendikleri kelimenin anlamını değiştirerek yeni bir kelime türetir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili kelime, yapım eki alarak 'bir durum veya özellik bildiren' yeni bir kelimeye dönüşmüştür?