6. Sınıf Sosyal Bilgiler Üretim, Dağıtım ve Tüketim

1. Bir aile ev inşa etmek için plan yapıyor. Ev için tuğla (kilden yapılır), çatı için odun ve inşaat sırasında kullanmak üzere suya ihtiyaçları var. Bu sayılanlardan hangileri doğrudan 'doğal kaynak' olarak nitelendirilir?

2. Bir köy, içme suyu ve tarlalarını sulamak için yakındaki bir akarsuyu kullanmaktadır. Ayrıca ısınmak için de ormandan ağaç kesmektedirler. Eğer dikkatli ve planlı kullanılmazsa, aşağıdaki kaynaklardan hangisinin kalıcı olarak tükenme riski diğerlerine göre daha fazladır?

3. Ayşe, hayallerindeki küçük pastaneyi açmaya karar verir. Bir dükkan kiralar, un ve fırın gibi gerekli malzemeleri alır, ayrıca kendisine yardımcı olacak bir eleman işe alır. Bu örnekte, Ayşe'nin pastaneyi açma kararı alması ve bu işin tüm risklerini üstlenmesi, üretim faktörlerinden hangisine karşılık gelir?

4. Mehmet Amca, çiftliğinde özenle domates yetiştiriyor. Bu domatesleri kamyonuyla şehirdeki manavlara taşıyor. Manavlar da domatesleri yıkayıp paketleyerek müşterilere satıyor. Bu zincirde 'üretim' aşaması nerede başlamaktadır?

5. Bir çiftçi, tarlasında yetiştirdiği organik çilekleri doğrudan kendi tezgahında semt pazarında satmaktadır. Bu durumda, 'dağıtım' aşamasında aşağıdaki aracı kurumlardan hangisi devreden çıkmış olur?

6. Elif'in eski cep telefonu bozuldu ve dersleri için yeni bir telefona ihtiyacı var. Arkadaşları ise 'En son çıkan, en pahalı modeli almalısın!' diye ısrar ediyor. Elif'in 'ihtiyaç' ve 'istek' arasındaki farkı göz önünde bulundurarak nasıl bir tercih yapması beklenir?

7. Bir maden işletmesi, cevher çıkarma sonrası oluşan atık suları arıtmadan dereye akıtmak yerine, özel havuzlarda biriktirmeye ve arıttıktan sonra doğaya bırakmaya karar veriyor. Ayrıca maden sahasının çevresini ağaçlandırıyor. Bu işletmenin aldığı karar, hangi ilkeye uygun bir davranıştır?

8. Eskiden tarlalarda buğday hasadı için haftalar süren insan gücü gerekirken, günümüzde modern biçerdöverler sayesinde bu işlem saatler içinde tamamlanabilmektedir. Bu durum, üretim sürecinde hangi faktörün önemini vurgular?

9. Bir bölgedeki şiddetli kuraklık nedeniyle buğday üretimi önemli ölçüde düştüğünde, un fabrikaları yeterli hammadde bulamaz ve üretimleri azalır. Bunun sonucunda marketlerde ekmek ve unlu mamuller fiyatları artar ve tüketiciler daha az ürün satın almak zorunda kalır. Bu durum, aşağıdakilerden hangisini en iyi açıklar?

10. Aşağıdaki kaynaklardan hangisi, insan ömrüne göre tükenme riski daha az olan ve kendiliğinden veya insan çabasıyla yenilenebilen bir kaynaktır?

11. Türkiye'nin önemli maden kaynaklarından biri olan bor mineralleri, bir kez kullanıldığında geri dönüştürülmesi zor olan ve miktar olarak sınırlı olan kaynaklardandır. Bu tür kaynaklara ne ad verilir?

12. Bir şehirde artan nüfusla birlikte su tüketimi hızla artmakta ve su kaynakları üzerinde baskı oluşmaktadır. Belediyenin bu duruma karşı alabileceği en etkili ve sürdürülebilir önlemlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?

13. Bir çiftçi ürettiği sebzeleri önce bir toptancıya satıyor. Toptancı bu sebzeleri farklı marketlere dağıtıyor. Marketler de ürünleri son tüketiciye ulaştırıyor. Bu süreçte toptancının temel görevi nedir?

14. Aylık harcamalarını kontrol altına almak isteyen bir öğrenci, okul alışverişi yaparken sadece ihtiyaç listesindeki ürünleri almaya özen gösteriyor, indirimli ürünleri tercih ediyor ve gereksiz harcamalardan kaçınıyor. Bu öğrencinin davranışı, hangi tüketici özelliğini yansıtır?

15. Akdeniz Bölgesi'nde üretilen taze sebze ve meyvelerin, özel soğutmalı tırlarla çok kısa sürede Doğu Anadolu'daki market raflarına ulaşabilmesi, dağıtım zincirinde hangi unsurun gelişmişliğini gösterir?

16. Bir ayakkabı fabrikasında çalışan tasarımcılar, üretim hattındaki işçiler ve satış-pazarlama ekibi, üretim sürecinde hangi tür kaynağa örnek teşkil eder?

17. Yıllardır plansız ve aşırı avlanma nedeniyle bazı balık türlerinin denizlerdeki popülasyonu önemli ölçüde azalmıştır ve bazı türler yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Bu durum, doğal kaynakların hangi şekilde kullanıldığında ortaya çıkacak olumsuz bir sonuçtur?

18. Bir pamuk tarlasından toplanan pamuklar, bir fabrikada iplik haline getirilir. Bu iplikler daha sonra dokunarak kumaş olur ve en sonunda bir konfeksiyon atölyesinde gömlek dikmek için kullanılır. Bu süreçte pamuk, gömlek haline gelene kadar hangi temel aşamalardan geçmektedir?

19. Şiddetli kuraklık nedeniyle bir bölgede tarımsal üretimde büyük bir düşüş yaşanmıştır. Bu durumun bölge ekonomisi ve insanların yaşamı üzerindeki olası ilk etkisi ne olur?

20. Bir marketten aldığı yoğurdun son kullanma tarihinin geçtiğini fark eden Ayşe, fişiyle birlikte markete geri döndü ve ürünün değiştirilmesini talep etti. Ayşe'nin bu davranışı, aşağıdakilerden hangisini en iyi ifade eder?