7. Sınıf Fen Bilimleri Işığın Kırılması ve Mercekler
7. Sınıf Fen Bilimleri Işığın Kırılması ve Mercekler Online Testi
Işığın az yoğun ortamdan çok yoğun ortama geçerken izlediği yol aşağıdakilerden hangisidir?
Aşağıdaki araçlardan hangisinde ince kenarlı mercek kullanılır?
Işığın kırılması olayı hangi ortamda gerçekleşir?
İnce kenarlı merceklerin diğer adı aşağıdakilerden hangisidir?
Kalın kenarlı merceklerin ışığı kırma özelliği nasıldır?
Hangi göz kusurunun tedavisinde kalın kenarlı mercek kullanılır?
Işığın kırılmasına günlük hayattan bir örnek hangisidir?
Bir merceğin optik merkezinden geçen ışın için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Bir ışık ışınının çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçerken, gelme açısı sınır açısından büyükse aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
Havadaki bir cismin suyun içinden bakıldığında olduğundan daha yakında görünmesinin temel nedeni nedir?
İnce kenarlı bir merceğin asal eksenine paralel gönderilen ışınlar mercekten geçtikten sonra nasıl hareket eder?
Mercekler ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Aşağıdaki düzeneklerden hangisinde ışık, normalden uzaklaşarak kırılır?
Mikroskop, dürbün ve büyüteç gibi araçlarda kullanılan ortak optik eleman aşağıdakilerden hangisidir?
Şekildeki mercek türü ve ışığın izlediği yol ile ilgili hangisi doğrudur?
Işığın kırılma kanunlarına göre, ışık az yoğun ortamdan çok yoğun ortama geçerken aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
Odak noktası F olan ince kenarlı bir merceğin asal eksenine paralel gönderilen ışın, mercekten geçtikten sonra nasıl hareket eder?
Kalın kenarlı merceklerin diğer adı aşağıdakilerden hangisidir?
Bir ışık ışınının, bir ortamdan diğerine geçerken hızının değişmesi sonucu doğrultu değiştirmesine ne ad verilir?
Soru çözerken notlarınızı buraya yazabilirsiniz. Notlarınız otomatik olarak kaydedilir.
Parmağınızla veya farenizle çizim yaparak hesaplamalarınızı yapabilirsiniz. Çiziminiz otomatik olarak kaydedilir.
- İşlem önceliğine dikkat edin (Parantez, Üs, Çarpma/Bölme, Toplama/Çıkarma).
- Soru kökünü ve sizden tam olarak ne istendiğini iyi okuyun.
- Klavye kısayolları: Sorular arası geçiş için yön tuşlarını veya ekranı kaydırmayı kullanabilirsiniz.
Işığın Kırılması ve Mercekler
Işık, boşlukta veya aynı yoğunluktaki saydam ortamlarda doğrusal bir yol izleyerek ilerler. Ancak ışık, bir ortamdan yoğunluğu farklı başka bir saydam ortama (örneğin havadan suya) geçerken doğrultusunu değiştirir. Işığın bu doğrultu değiştirme olayına ışığın kırılması denir. Işığın kırılmasının temel nedeni, farklı ortamlarda farklı hızlarda hareket etmesidir.
Kırılma Kuralları
Işık, az yoğun ortamdan çok yoğun ortama geçerken normale yaklaşarak kırılır. Çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçerken ise normalden uzaklaşarak kırılır. Günlük hayattan en bilindik örnek; içi su dolu bir bardağa bırakılan kalemin, suyun yüzeyinde kırılmış gibi görünmesidir. Bu durum, ışığın farklı ortamlardaki hızı nedeniyle gözümüzün yanılmasıdır.
Mercekler
Mercekler, en az bir yüzeyi küresel olan saydam cisimlerdir. Işığı kırma özelliklerine göre ikiye ayrılırlar:
- İnce Kenarlı (Yakınsak) Mercekler: Kenarları ortasına göre daha ince olan merceklerdir. Üzerlerine gelen ışınları bir noktada toplayacak şekilde kırarlar. Hipermetrop göz kusurunun tedavisinde, büyüteçlerde ve mikroskoplarda kullanılırlar.
- Kalın Kenarlı (Iraksak) Mercekler: Kenarları ortasına göre daha kalın olan merceklerdir. Üzerlerine gelen ışınları birbirinden uzaklaştıracak (dağıtacak) şekilde kırarlar. Miyop göz kusurunun düzeltilmesinde ve bazı özel optik cihazlarda tercih edilirler.
Önemli İpucu: Işık, ortamların sınırına dik (normal doğrultusunda) gelirse kırılmaya uğramadan yoluna devam eder. Ancak bu geçişte ışığın hızı değişebilir.
Optik sistemler, günlük yaşamımızda görme kalitemizi artırmaktan, çok küçük canlıları incelemeye veya çok uzak yıldızları gözlemlemeye kadar geniş bir yelpazede hayatımızı kolaylaştırır. Merceklerin çalışma prensibini anlamak, çevremizdeki optik araçların nasıl işlediğini kavramamızı sağlar. Unutmayın, ışığın izlediği yol aslında doğanın en şık matematiksel oyunlarından biridir!
