7. Sınıf Sosyal Bilgiler İnsanlar, Yerler ve Çevreler
7. Sınıf Sosyal Bilgiler İnsanlar, Yerler ve Çevreler Online Testi
Aşağıdaki kavram haritasında, geçmişten günümüze yerleşmeyi etkileyen 'Doğal Faktörler' sınıflandırılmıştır. Ancak haritadaki boş kutulardan birine soru işareti (?) koyulmuştur.
Buna göre, kavram haritasındaki soru işaretli yere aşağıdakilerden hangisi yazılırsa harita doğru tamamlanmış olur?
Aşağıdaki sütun grafiğinde iki farklı bölgenin nüfus yoğunlukları gösterilmiştir.
- K Bölgesi: Düzlük arazi, sanayinin geliştiği ve ulaşım yollarının kesiştiği bir yerdir.
- L Bölgesi: Dağlık ve engebeli arazi, kış şartlarının sert geçtiği bir yerdir.
Buna göre, K ve L bölgelerinin nüfus yoğunluklarının farklı olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Göç olgusunda insanları yaşadıkları yerlerden uzaklaştıran etkenlere 'itici faktörler', gitmek istedikleri yerleri cazip kılan etkenlere ise 'çekici faktörler' denir.
Buna göre, aşağıda verilen göç nedenlerinden hangisi 'itici faktörler' arasında yer alır?
Anayasa'mızın 23. maddesine göre: 'Herkes, yerleşme ve seyahat hürriyetine sahiptir.' Ancak bu hürriyetler sınırsız değildir ve belirli durumlarda kanunla kısıtlanabilir.
Buna göre, devletin yerleşme hürriyetini kısıtlamasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisi olamaz?
Tarih boyunca insanlar yerleşim yeri seçerken su kaynaklarına yakınlığı ilk sırada tutmuşlardır. Örneğin, Mezopotamya uygarlıkları Fırat ve Dicle nehirleri arasına kurulmuştur.
Bu durumun en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Tıp fakültesinden birincilikle mezun olan Dr. Canan, kanser araştırmaları alanında daha gelişmiş laboratuvar olanaklarına sahip olduğu için Amerika Birleşik Devletleri'ndeki bir araştırma merkezinden gelen teklifi kabul ederek oraya taşınmıştır.
Dr. Canan'ın gerçekleştirdiği bu göç türü ve ülkemize etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Aşağıdaki dairesel grafikte, gelişmişlik düzeyi yüksek olan 'Yıldız Şehri'nde çalışan nüfusun ekonomik faaliyet kollarına göre dağılımı gösterilmiştir.
Grafiğe göre, Yıldız Şehri'nin sosyo-ekonomik yapısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?
Şanlıurfa yakınlarında bulunan Göbeklitepe, insanlık tarihinin bilinen en eski inanç merkezidir. Bu keşiften önce tarihçiler, insanların önce tarımı keşfedip yerleşik hayata geçtiğini, ardından tapınaklar inşa ettiğini düşünüyordu. Ancak Göbeklitepe, henüz tarım devrimi gerçekleşmeden önce de insanların dini amaçlarla bir araya gelerek büyük yapılar inşa ettiğini ve geçici/kalıcı yerleşimler kurduğunu kanıtladı.
Bu bilgilere göre, Göbeklitepe kazıları yerleşme tarihi hakkında aşağıdaki yargılardan hangisini değiştirmektedir?
1950'li yıllardan itibaren Türkiye'de tarımda makineleşme (özellikle traktör kullanımının yaygınlaşması) hız kazanmıştır. Bu durum, önceden insan gücüyle günlerce süren işlerin makinelerle birkaç saatte yapılmasını sağlamıştır. Ancak bu gelişme, köyde yaşayan ve tarlalarda mevsimlik işçi olarak çalışan binlerce insanın işsiz kalmasına yol açmıştır.
Bu durumun doğrudan sonucu olarak aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?
30 Ekim 1961 tarihinde Türkiye ile Federal Almanya arasında imzalanan 'İşgücü Anlaşması' ile binlerce Türk vatandaşı çalışmak amacıyla Almanya'ya gitmiştir. İlk etapta geçici olarak giden bu işçiler, zamanla ailelerini de yanlarına alarak oraya kalıcı olarak yerleşmişlerdir.
Bu göç hareketiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Aşağıda, doğum oranlarının çok düşük olduğu, yaşlı nüfus oranının ise giderek arttığı gelişmiş bir Avrupa ülkesinin nüfus piramidi şematize edilmiştir.
Bu ülke, gelecekte yaşanabilecek iş gücü yetersizliğini önlemek ve nüfus yapısını dengelemek için aşağıdaki politikalardan hangisini uygulamalıdır?
Anayasa'mızın 21. maddesine göre: 'Kimsenin konutuna dokunulamaz. Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi... gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça; kimsenin konutuna girilemez, arama yapılamaz...'
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi konut dokunulmazlığı hakkının ihlal edildiğine bir örnektir?
Doğu Anadolu Bölgesi genel olarak yüksek, engebeli ve kışları çok soğuk geçen bir coğrafyadır. Ancak bu bölgede yer alan Iğdır Ovası, çevresindeki yüksek dağlar nedeniyle rüzgarlardan korunur ve deniz seviyesine daha yakın (alçakta) olduğu için ılıman bir iklime sahiptir. Bu mikroklima (dar alanda görülen farklı iklim) sayesinde Iğdır'da pamuk ve meyve tarımı yapılabilmekte, bu da bölgeyi çevre illere göre daha yoğun nüfuslu bir yerleşim yeri haline getirmektedir.
Bu bilgilere göre, Iğdır'ın nüfusunun yoğun olmasında etkili olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Küreselleşen dünyada, hızlı tüketim ve sanayileşmeye karşı yerel kimliğini, kültürünü, doğasını ve sakin yaşam tarzını korumak isteyen şehirler 'Cittaslow' (Sakin Şehir) birliğine üye olmaktadır. Bu şehirlerde gürültü kirliliği azaltılır, yenilenebilir enerji kullanılır, yerel el sanatları ve organik tarım desteklenir.
Buna göre, 'Sakin Şehir' hareketinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Osmanlı Devleti'nde 1831 yılında Sultan II. Mahmut döneminde yapılan ilk nüfus sayımında sadece erkekler ve askeri amaçla kullanılabilecek hayvanlar sayılmıştır. Günümüzde ise Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) kullanılarak tüm vatandaşların yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve mesleki durumları detaylı bir şekilde kaydedilmektedir.
Bu iki farklı dönemdeki nüfus sayımı yöntemleri ve hedefleri karşılaştırıldığında, günümüz modern nüfus sayımları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Karadeniz Bölgesi'nin dik yamaçlı, bol yağış alan ve killi toprak yapısına sahip alanlarında sık sık heyelanlar meydana gelmektedir. Rize'nin dik bir yamacında kurulu olan bir köyde, heyelan riskinin can ve mal güvenliğini tehdit edecek seviyeye ulaşması üzerine devlet yetkilileri köy halkını daha güvenli, düz bir alana inşa edilen yeni konutlara nakletmiştir.
Bu göç hareketi ve yerleşim değişikliği ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Ahmet Bey, Antalya'da antik Likya kenti kalıntılarının hemen yanında bulunan ve devlet tarafından '1. Derece Arkeolojik Sit Alanı' ilan edilen bir araziyi satın alarak buraya lüks bir villa inşa etmek istemiştir. Ancak belediye ve Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, bu alanda herhangi bir yapılaşmaya izin verilmeyeceğini belirterek inşaat talebini reddetmiştir. Ahmet Bey, Anayasa'daki yerleşme hürriyetinin engellendiğini savunmaktadır.
Anayasa'mıza göre yerleşme hürriyetinin sınırlandırılabileceği durumlar göz önüne alındığında, devletin Ahmet Bey'e izin vermemesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Soru çözerken notlarınızı buraya yazabilirsiniz. Notlarınız otomatik olarak kaydedilir.
Parmağınızla veya farenizle çizim yaparak hesaplamalarınızı yapabilirsiniz. Çiziminiz otomatik olarak kaydedilir.
- İşlem önceliğine dikkat edin (Parantez, Üs, Çarpma/Bölme, Toplama/Çıkarma).
- Soru kökünü ve sizden tam olarak ne istendiğini iyi okuyun.
- Klavye kısayolları: Sorular arası geçiş için yön tuşlarını veya ekranı kaydırmayı kullanabilirsiniz.
Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu ve Büyüme Sırları
Osmanlı Devleti, 13. yüzyılın sonlarında Söğüt ve Domaniç civarında küçük bir uç beyliği olarak kurulmuştur. Kısa sürede bir dünya imparatorluğuna dönüşmesini sağlayan temel faktörleri anlamak, tarihimizi kavramak için hayati önem taşır. Osmanlı’nın bu başarısının arkasında yatan temel unsurlar şunlardır:
1. Coğrafi Konumun Avantajı
Osmanlı, Bizans sınırında kurulmuştu. Bu durum, devlete ‘Gaza’ (İslam dinini yayma ve koruma amacıyla yapılan savaş) yapma imkanı veriyordu. Ayrıca Anadolu’daki diğer Türk beyliklerinden uzak olması, onların baskısıyla karşılaşmadan doğrudan Bizans topraklarına doğru genişlemesine olanak tanıdı.
2. Akılcı İskan ve İstimalet Politikası
Osmanlı Devleti, fethettiği topraklarda yaşayan halka ‘İstimalet’ yani hoşgörü politikası uyguladı. Fethedilen yerlerdeki halkın dinine, diline ve geleneklerine karışılmadı; bu da bölge halkının Osmanlı yönetimine güven duymasını sağladı. Ayrıca ‘İskan’ (yerleştirme) politikası ile Anadolu’daki konar-göçer Türkmenler Balkanlar’a yerleştirilerek bu bölgelerin Türkleşmesi ve İslamlaşması sağlandı.
3. Merkeziyetçi Yönetim ve Güçlü Teşkilatlanma
Osmanlı yöneticileri, devletin bekası için merkezi otoriteyi her zaman güçlü tutmuştur. ‘Ülke, hanedanın ortak malıdır’ anlayışından ziyade, devletin daha kolay yönetilebilmesi için kurumsal bir yapı geliştirilmiştir. İlk dönemlerdeki güçlü padişahlar ve yetenekli devlet adamları, devleti sağlam temeller üzerine inşa etmiştir.
4. Ahilerin ve Dervişlerin Desteği
Kuruluş döneminde Anadolu’nun manevi önderleri olan dervişler ve esnaf teşkilatı olan Ahiler, Osmanlı beyliğine büyük destek vermişlerdir. Bu destek, devletin halk nezdinde meşruiyet kazanmasını ve sosyal düzenin kurulmasını kolaylaştırmıştır.
Özetle;
Osmanlı Devleti sadece askeri güçle değil; adalet, hoşgörü ve stratejik zeka ile büyümüştür. Bugünün dünyasında da ‘birlikte yaşama kültürü’ olarak adlandırdığımız bu değerler, Osmanlı’nın yüzyıllarca farklı milletleri bir arada tutabilmesinin temel anahtarı olmuştur. Bir beylikten imparatorluğa uzanan bu süreç, aslında bir arada yaşama sanatının tarihsel bir uygulamasıdır.