Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'etmek' yardımcı eylemi, asıl sözcüğün anlamını değiştirerek birleşik bir fiil oluşturmamıştır?

Bu eski tabloyu müzeye hediye ettik.

Proje çalışmaları yarın sabah nihayet sona erdi.

Sınav sonuçlarını görünce çok mutlu oldu.

Bahçedeki kurumuş ağaçları kesip odun ettik.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kurallı birleşik fiil (yeterlilik, tezlik, sürerlilik, yaklaşma) kullanılmamıştır?

Bu ağır koliyi tek başına taşıyabilirsin.

Çocuk, elindeki bardağı düşeyazdı.

Yıllardır bu kasabada yaşayıp gidiyoruz.

Bir doğa yürüyüşü rehberi diyor ki: 'Yolu şaşırmamak için işaretleri takip etmelisin, aksi takdirde ormanda kaybolabilirsin.' Bu cümledeki fiillerin yapıları aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Takip etmek: Birleşik - Kaybolmak: Birleşik

Takip etmek: Basit - Kaybolmak: Türemiş

Takip etmek: Birleşik - Kaybolmak: Türemiş

Takip etmek: Türemiş - Kaybolmak: Birleşik

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili fiil, kökü bakımından isim soylu bir sözcükten türetilmemiştir?

Soğuk havada ellerim morardı.

Bahçedeki çiçekleri her sabah suladı.

Uzun yoldan gelen misafirler acıktı.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlamca kaynaşmış birleşik fiil kullanılmıştır?

Sınav sonuçlarını görünce gözlerine inanamadı.

Yarınki toplantı için her şeyi hazırlayıverdi.

Çocuk, bahçede neşeyle koşuyordu.

Projenin detaylarını uzun uzun konuştular.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'etmek' yardımcı eylemi, birleşik fiil oluşturmamıştır?

Bahçedeki çiçekler susuzluktan kurumuş.

Bu eski tabloya paha biçemezsiniz.

Bahçedeki çiçekler susuzluktan kurumuş.

Konuklarımızı kapıda nezaketle kabul ettik.

Yaptığı hatayı sonunda itiraf etti.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kurallı birleşik fiillerden 'tezlik' fiili kullanılmıştır?

Yaşananları bir çırpıda anlatıverdi.

Bu zor günleri elbet atlatabiliriz.

Okulun bahçesinde uzun süre bekledik.

Olayları soğukkanlılıkla takip ediyor.

Bir öğrenci, 'Basit fiiller, çekim ekleri alabilir ancak yapım eki almazlar.' kuralını hatırlayarak aşağıdaki cümleleri inceliyor. Hangi cümlede sadece basit yapılı fiil kullanılmıştır?

Yağmur yağınca dışarı çıkamadık.

Annem güzel bir yemek pişirdi.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil, gövdeden türemiştir?

Çocuklar parkta neşeyle oynadı.

Yarın erkenden yola çıkacağız.

Öğretmenimiz konuyu tekrar anlattı.

Bir şehir planlamacısı, yeni park projesi için şu raporu yazmıştır: 'Parkın çevresini ağaçlarla donattık, yürüyüş yollarını düzenledik, çocuk parkını ise kısa sürede bitireceğiz.' Bu cümledeki fiillerin yapıları sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Türemiş - Türemiş - Türemiş

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'anlamca kaynaşmış birleşik fiil' örneği vardır?

Sınav sonuçlarını görünce gözlerine inanamadı.

Yarın sabah erkenden yola çıkmalısın.

Soruları çözmek için biraz daha gayret et.

Projenin detaylarını uzun uzun konuştuk.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'sürerlilik' (süreklilik) bildiren bir birleşik fiil kullanılmıştır?

O, bu kasabada yıllardır yaşayadursun.

Yaşananları bir süre düşündü ve sustu.

O, bu kasabada yıllardır yaşayadursun.

Toplantıdaki tartışmaları duyunca şaşırdı.

Yarınki ödevini erkenden bitiriver.

7. Sınıf Türkçe Basit, Türemiş ve Birleşik Fiiller

1 / 20

20:00

Bir metin yazarının kaleminden çıkan şu cümleleri inceleyelim: 'Sabahın ilk ışıklarıyla dağları seyrettim. Uzun zamandır beklediğim haber nihayet ulaştı. Gökyüzündeki bulutlar yavaşça dağılıyordu. Yorgun argın eve dönünce hemen uyuyuverdim.' Bu cümlelerdeki fiiller yapılarına göre gruplandırıldığında hangisi dışarıda kalır?

Karalama Defteri

Soru çözerken notlarınızı buraya yazabilirsiniz. Notlarınız otomatik olarak kaydedilir.

Parmağınızla veya farenizle çizim yaparak hesaplamalarınızı yapabilirsiniz. Çiziminiz otomatik olarak kaydedilir.

Renk:

Kalınlık:

Pratik İpuçları

İşlem önceliğine dikkat edin (Parantez, Üs, Çarpma/Bölme, Toplama/Çıkarma).
Soru kökünü ve sizden tam olarak ne istendiğini iyi okuyun.
Klavye kısayolları: Sorular arası geçiş için yön tuşlarını veya ekranı kaydırmayı kullanabilirsiniz.

Türkçede fiiller, yapıları bakımından üç ana grupta incelenir: Basit, türemiş ve birleşik fiiller. Bir fiilin yapısını anlamak, kelimenin kökünü ve aldığı ekleri doğru analiz etmekten geçer.

1. Basit Fiiller

Yapım eki almamış, sadece çekim eki (kip ve kişi ekleri) alabilen fiillerdir. Bu fiiller kök halindedir veya çekim eki alarak farklı bir anlam kazanmazlar. Örneğin; ‘gel-di’, ‘bak-ıyor’, ‘oku-yacak’ kelimelerinde fiil kökleri herhangi bir yapım eki almadığı için basit yapılıdır.

2. Türemiş Fiiller

Fiil kök veya gövdelerine yapım eki getirilerek oluşturulan fiillerdir. Bu ekler fiilin anlamını değiştirir. Türemiş fiiller genellikle isimden fiil yapma veya fiilden fiil yapma ekleriyle türetilir. Örneğin; ‘su-la-mak’ (isimden fiil), ‘sev-in-mek’ (fiilden fiil) veya ‘kop-ar-mak’ gibi. Bir kelimenin türemiş olması için mutlaka bir yapım eki alması gerektiğini unutmamalısın.

3. Birleşik Fiiller

En az iki kelimenin bir araya gelerek yeni bir eylem karşılamasıyla oluşur. Üç çeşittir:

Kurallı Birleşik Fiiller: Bir fiile -ebilmek, -ivermek, -edurmak gibi yardımcı fiillerin gelmesiyle oluşur (yazabilmek, yapıvermek).
Yardımcı Fiille Kurulanlar: İsim soylu bir kelimenin etmek, olmak, kılmak, eylemek yardımcı fiilleriyle birleşmesidir (teşekkür etmek, fark etmek).
Anlamca Kaynaşmış (Deyimleşmiş) Birleşik Fiiller: En az bir kelimenin gerçek anlamından uzaklaşarak deyimleştiği fiillerdir (gözden düşmek, kulak asmak, vazgeçmek).

İpucu: Bir fiilin yapısını incelerken önce kelimeyi köküne ayır. Eğer kök ile gelen ek arasında anlam değişikliği yoksa ‘basit’, anlam değişikliği varsa ‘türemiş’ olduğunu söyleyebilirsin. Eğer fiil iki kelimeden oluşuyorsa veya yardımcı bir fiil desteği alıyorsa ‘birleşik’ fiil kategorisine girer. Bu ayrımı yapmak, özellikle yazım kurallarını ve cümle analizlerini doğru yapmanı sağlayacaktır.

Özetle; basit fiiller kök halindedir, türemiş fiiller yapım ekiyle yeni anlam kazanır, birleşik fiiller ise çoklu kelime yapısıyla karşımıza çıkar. Bol örnek çözerek bu yapıları zihninde kalıcı hale getirebilirsin.