7. Sınıf Türkçe Duygular ve Hayaller

Bir yazılım şirketi, çalışanlarının motivasyonunu ve iş disiplinini artırmak için ofis panosuna bazı bilgilendirici cümleler asmıştır:

1. Projeyi zamanında yetiştirmek üzere gece gündüz demeden çalışıyordu.
2. Düzenli ve planlı çalışırsan hedeflerine daha kısa sürede ulaşırsın.
3. Elektrikler kesildiğinden dolayı hazırladığım raporları sisteme kaydedemedim.

Panoda yer alan bu cümlelerin anlam ilişkileri (Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç, Koşul-Sonuç) sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Günümüzde bilgiye ulaşmak çok kolaylaştı. Akıllı telefonlarımızdan saniyeler içinde dünyadaki her gelişmeden haberdar olabiliyoruz. Ancak bu durum, bilgiyi derinlemesine öğrenmemizi engelliyor. Bilgi okyanusunda yüzmek yerine, yüzeyde hızlıca kayıp gidiyoruz. Kitap okumak, derinlemesine düşünmek ve analiz etmek ise emek ister. Tıpkı bir madencinin elması bulmak için toprağın derinliklerine inmesi gibi, gerçek bilgiye ulaşmak da sabır ve derin bir arayış gerektirir.

Bu köşe yazısında asıl vurgulanmak istenen düşünce (ana fikir) aşağıdakilerden hangisidir?

Bir tiyatro kulübünde yönetmen, oyuncuların sahnede sergilediği davranışları değerlendirirken bazı deyimler kullanmıştır:

'Yönetmen, başrol oyuncusu Ali'nin heyecandan ne yapacağını bilemediğini, ellerinin ayaklarının birbirine dolandığını görünce ona sakinleşmesini söyledi. Diğer taraftan, oyuna yeni katılan Ayşe'nin rollerine çok çabuk uyum sağladığını ve her duruma ayak uydurduğunu belirtti. Ancak dekor tasarımcısının işleri ağırdan alması ve sürekli ertelemesi yüzünden sahne hazırlıklarının bir türlü bitmediğini ekledi.'

Bu metinde aşağıdaki deyimlerden hangisinin anlamını karşılayan bir durum yoktur?

Plastik atıklar, modern dünyanın en büyük çevre felaketlerinden biridir. Her yıl milyonlarca ton plastik denizlere karışıyor ve deniz canlılarının yaşamını tehdit ediyor. Bizler bireysel olarak alışverişlerimizde bez çanta kullanarak, plastik pipet ve bardak tüketimini azaltarak bu kirliliğin önüne geçebiliriz. Unutmayalım ki küçük adımlar, bir araya geldiğinde devasa bir değişim yaratır. Doğayı korumak, gelecek nesillere olan borcumuzdur.

Bu konuşmadan hareketle aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?

Bir teknoloji dergisinde yeni çıkan bir akıllı saatin incelemesi yapılmaktadır:

I. Saatin ekranı 1.4 inç büyüklüğünde ve AMOLED teknolojisine sahip.
II. Alüminyum gövdesi sayesinde cihazın ağırlığı sadece 45 gram.
III. Tasarımındaki zarif detaylar, saate son derece asil ve göz alıcı bir hava katmış.
IV. Tek şarjla 10 güne kadar kullanım süresi sunduğu laboratuvar testleriyle kanıtlanmış.

Bu inceleme yazısındaki numaralanmış cümlelerden hangisi kanıtlanabilirlik açısından diğerlerinden farklıdır?

(I) Çocukken gökyüzünü izlemeyi, yıldızların gizemini çözmeye çalışmayı çok severdim.
(II) Geceleri balkona çıkar, teleskobum olmasa da çıplak gözle saatlerce gökyüzünü tarardım.
(III) Uzay bilimleri alanında yazılmış popüler kitapları okumak en büyük eğlencemdi.
(IV) Türkiye'de son yıllarda uzay araştırmalarına ayrılan bütçe giderek artmaktadır.
(V) İşte bu çocukluk merakım, beni büyüdüğümde bir astrofizikçi yapmaya yetti.

Bu metindeki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Bir okulda düzenlenen satranç turnuvasına katılan Arda, Burak, Ceyda, Deniz ve Elif adlı öğrencilerin turnuva sonundaki sıralamalarıyla ilgili bilinenler şunlardır:

- Arda, turnuvanın birincisi olmuştur.
- Ceyda, turnuvanı Elif'in hemen arkasında tamamlamıştır.
- Burak, Deniz'den daha iyi bir derece elde etmiştir ama Elif'i geçememiştir.

Bu bilgilere göre turnuvayı üçüncü (3.) sırada tamamlayan kişi kimdir?

Kitap okuma kulübünde üyelerin yazdığı yazıları inceleyen Türkçe öğretmeni, geçiş ve bağlantı ifadelerinin yanlış kullanımının düşüncenin yönünü bozduğunu fark etmiştir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde geçiş ve bağlantı ifadesi yanlış kullanılmıştır?

Bir aile WhatsApp grubunda anne, hafta sonu planı için gruba şu mesajı yazmıştır:

'Çocuklar, bu hafta sonu hava güzel olursa yine hep birlikte pikniğe gideriz.'

Buna göre annenin mesajından kesin olarak çıkarılabilecek örtük anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Genç girişimci Kerem, yeni kurduğu teknoloji şirketinde hemen çok büyük kazançlar elde etmeyi bekliyordu. Ancak tecrübeli ortağı ona acele etmemesi gerektiğini, iş dünyasında büyük başarıların sabırla, küçük adımlarla ve zamanla birikerek elde edileceğini söyledi.

Buna göre ortağının Kerem'e verdiği tavsiyeyi en iyi özetleyen atasözü aşağıdakilerden hangisidir?

Bir seyahat yazarının bloğunda paylaştığı şu metni inceleyelim:

'Sabahın erken saatlerinde Cumalıkızık'ın dar taş sokaklarında yürürken fırından yeni çıkmış sıcak ekmeklerin kokusu tüm sokağı sarmıştı. Tarihi ahşap evlerin pencerelerinden sarkan kırmızı sardunyalar adeta göz kamaştırıyordu. Rüzgârın tenime dokunan serinliği beni tazeledi. Sokak çeşmesinden akan suyun şırıltısını dinleyerek köy kahvesine doğru ilerledim.'

Bu metnin dil ve anlatım özellikleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bir e-ticaret sitesinde satılan bir kitap için kullanıcıların yaptığı yorumlar şu şekildedir:

1. Kullanıcı: 'Kitabı dün sipariş ettim ama keşke almadan önce hakkında yapılan olumsuz yorumları da okusaydım.'
2. Kullanıcı: 'Bana doğum günümde bu kitabı hediye edeceğini söylemiştin ama yine unutmuşsun.'
3. Kullanıcı: 'Yazarın dili o kadar ağır ki kitabı okurken sürekli uykum geliyor, olay akışı bir türlü ilerlemiyor.'
4. Kullanıcı: 'Belki haftaya yapılacak olan kitap fuarında yazarın kendisiyle de tanışma fırsatı bulabiliriz.'

Buna göre hangi kullanıcının yaptığı yorumda 'sitem' anlamı vardır?

Türkçe öğretmeni, sesteş (eş sesli) sözcüklerin her iki anlamını da doğru cümleler içinde kullanan öğrencilerin panoya yıldız asacağını söylemiştir.

Buna göre aşağıdaki öğrencilerden hangisi panoya yıldız asmaya hak kazanmıştır?

Aras, fen bilimleri projesi için hazırladığı 'Arıların Bal Yapım Süreci' konulu sunum slaytlarını yanlışlıkla karıştırmıştır. Slaytların üzerinde yazan cümleler şunlardır:

I. Toplanan bu nektarlar, kovandaki işçi arılar tarafından özel enzimlerle işlenir.
II. Son olarak, petek gözeneklerinin üzeri balmumu ile kapatılarak balın bozulması önlenir.
III. Bal arıları, çiçeklerden nektar toplamak için sabahın erken saatlerinde kovanlarından ayrılır.
IV. Ardından, elde edilen bu karışım petek gözlerine yerleştirilir ve fazla suyun uçması için arılar kanatlarıyla rüzgâr yapar.

Buna göre, sunumun mantık akışına göre anlamlı bir bütün oluşturabilmesi için numaralanmış cümlelerin sıralaması aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

'Hiç düşündünüz mü, neden her yeni güne başlarken içimizde bir umut taşırız? Bence insan, umut beslemeden yaşayamayan bir varlıktır. Siz ne dersiniz bilmem ama bana göre umut, ruhumuzun can suyudur. Gelin bugün hep birlikte hayata daha iyimser bir pencereden bakalım, ne kaybederiz ki?'

Bu metnin dil ve anlatım özellikleri (okuyucuyla konuşuyormuş gibi bir üslup takınılması, samimi bir dil kullanılması vb.) dikkate alındığında aşağıdaki metin türlerinin hangisinden alındığı söylenebilir?

Bir müzik okulunun koridorundaki panoda öğrencilere rehberlik etmesi amacıyla şu tavsiyeler paylaşılmıştır:

I. Şarkı söylerken doğru *notaları* basmaya özen gösterin.
II. Sanat yolunda iyice *pişmek* için yıllarınızı vermeniz gerekebilir.
III. Seyircinin karşısına *hazırlıksız* çıkmak, emeğinize gölge düşürür.
IV. Sanatçının başarısı, sahnedeki *sıcak* tavırlarıyla da ölçülür.

Bu tavsiyelerde altı çizili kelimelerin anlam özellikleri (gerçek, mecaz, terim) sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Doğa fotoğrafçısı Can, çektiği bir manzara fotoğrafının altına şu satırları yazmıştır:

'Kış uykusundan yeni uyanmış olan dağlar, üzerlerindeki beyaz kar yorganını yavaşça kenara fırlatıp yeşil elbiselerini giyiniyordu. Dere, coşkuyla köpürerek adeta bir çocuk gibi şen şakrak koşuyordu denize doğru. Güneş ise gökyüzünden bize göz kırparak baharın gelişini müjdeliyordu.'

Bu metinde aşağıdaki söz sanatlarından hangilerine başvurulmuştur?

Bir okulun teknoloji kulübünde yer alan öğrencilerin, hazırladıkları robotik projesinin değerlendirme toplantısında kurdukları cümleler şu şekildedir:

- Elif: 'Belki de önümüzdeki ay projemiz için yeni bir sponsor bulabiliriz.'
- Can: 'Biliyorum, bu yarışmada bizim ekibimiz diğerlerinden çok daha geride kalacak.'
- Mert: 'Zaman yönetimini doğru yapamadığımız için projenin son kısmını aceleye getirdik.'
- Derya: 'Yarışmayı kazanmak için tüm gücümüzle çalışmalı ve eksiklerimizi kapatmalıyız.'

Buna göre hangi öğrencinin kurduğu cümlenin anlam özelliği yay ayraç içinde yanlış verilmiştir?

Dr. Defne, okyanus derinliklerindeki yaşamı araştıran başarılı bir deniz biyoloğudur. Çalışmalarını yürütürken karşılaştığı yetersiz bütçe sorununu, evindeki atık malzemelerden kendi örnek toplama cihazını tasarlayarak çözmüştür. En zorlu deniz seferlerinde, dondurucu soğuklara ve haftalarca süren yalnızlığa rağmen araştırmalarından asla vazgeçmemiştir. Ayrıca, kendisinden yardım isteyen genç bilim insanı adaylarına hiçbir karşılık beklemeden rehberlik etmiş, onların gelişimine katkıda bulunmuştur.

Bu metinden hareketle Dr. Defne ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?