7. Sınıf Türkçe Ek Fiil ve Zaman Yapıları

7. Sınıf Türkçe Ek Fiil ve Zaman Yapıları Online Testi

1 / 20
20:00

Aşağıdaki metinde geçen altı çizili kelimelerden hangisinde ek fiil, isme gelerek onu yüklem yapmıştır?

'Dün kütüphanedeydim (I). Kitaplar raflardaydı (II). Sessizce okuyordum (III). O an dünya çok huzurluydu (IV).'

7. Sınıf Türkçe Ek Fiil ve Zaman Yapıları

Ek Fiil (Ek Eylem) Nedir?

Türkçede fiillerin sonuna gelen zaman eklerinin dışında, isimleri yüklem yapmak veya basit zamanlı fiillere ‘hikâye’, ‘rivayet’ ve ‘şart’ anlamları katmak için kullandığımız yardımcı eylemlere ek fiil denir. Ek fiilin dört temel görevi vardır: idi, imiş, ise ve -dir.

1. İsimleri Yüklem Yapmak

Ek fiilin en temel görevi, isim soylu sözcükleri (isim, sıfat, zamir vb.) cümlede yüklem yapmaktır. Örneğin; ‘Bugün hava çok güzeldi.’ cümlesinde ‘güzel’ ismi, ek fiilin hikâyesi (-di) ile yüklem olmuştur. Bir diğer örnek: ‘En sevdiğim arkadaşım sendin.’ cümlesinde ise ‘sen’ zamiri ek fiil alarak yargı bildirmiştir.

2. Basit Zamanlı Fiilleri Birleşik Zamanlı Yapmak

Fiillerin aldığı tek bir kip eki (gel-di, oku-yor gibi) varsa buna basit zamanlı fiil denir. Eğer bu fiillere ek fiil eklenirse, fiil birleşik zamanlı olur:

  • Hikâye Birleşik Zaman (-di): Gel-iyor-du (Şimdiki zamanın hikâyesi).
  • Rivayet Birleşik Zaman (-miş): Gel-ecek-miş (Gelecek zamanın rivayeti).
  • Şart Birleşik Zaman (-se): Gel-ir-se (Geniş zamanın şartı).

İpucu: Birleşik zamanlı fiilleri bulurken fiilin köküne bakın. Eğer fiil iki tane kip eki almışsa (gel-ecek-ti gibi), orada mutlaka ek fiil vardır.

Ek Fiilin Olumsuzu

İsim cümlelerinde ek fiilin olumsuzu ‘değil’ kelimesi ile yapılır. ‘Hava bugün soğuktu.’ cümlesinin olumsuzu ‘Hava bugün soğuk değildi.’ şeklindedir. Fiillerde ise olumsuzluk eki (-me/-ma) kullanılarak yapılır: ‘Gelecekti’ -> ‘Gelmeyecekti’.

Ek Fiili Nasıl Ayırt Ederiz?

En pratik yöntem şudur: Eğer yüklem bir isimse, orada kesinlikle ek fiil vardır. Eğer yüklem bir fiilse ve kelimede iki tane kip eki üst üste gelmişse, orada da ek fiil vardır. ‘Dir’ eki ise cümleye kesinlik veya olasılık anlamı katar. Örneğin, ‘Ders başlamıştır.’ cümlesinde ek fiil, cümleye kesinlik anlamı kazandırmıştır. Unutmayın, ‘dir’ eki bazen cümlede kullanılmasa bile anlam olarak orada var kabul edilir.

Ek fiil, Türkçenin cümle kurma yeteneğini zenginleştiren, anlatımı güçlendiren sihirli bir yapıdır. Bol bol örnek çözerek bu eklerin fiillerle nasıl birleştiğini pekiştirebilirsin!

7. Sınıf Türkçe Ek Fiil ve Zaman Yapıları Scroll back to top