Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil, eylemin konuşma anından sonra yapılacağını bildiren bir kiple çekimlenmiştir?

Proje sunumunu öğleden sonra heyecanla yapacaklar.

Yarınki toplantıya tüm ekip üyeleri eksiksiz katılsın.

Proje sunumunu öğleden sonra heyecanla yapacaklar.

Aradığınız kitapları kütüphanenin üst rafına dizdim.

Her sabah erkenden uyanıp sahilde yürüyüş yaparım.

Öğretmen, öğrencilerden 'beklemek' fiilini 'istek kipi, 1. tekil kişi' olacak şekilde bir cümlede kullanmalarını istemiştir. Hangi öğrenci doğru cevabı vermiştir?

Otobüs durağında biraz bekleyeyim.

Sizi burada yarım saat bekledim.

Otobüs durağında biraz bekleyeyim.

Arkadaşlarını kapının önünde bekleyeceksin.

Yarınki maçı sabırsızlıkla bekliyorum.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil, 'gereklilik kipi' ile çekimlenmiş olmasına rağmen cümleye 'olasılık/tahmin' anlamı katmıştır?

Bu saatte o çoktan eve varmalıdır.

Sınavdan başarılı olmak için daha çok çalışmalısın.

Bu saatte o çoktan eve varmalıdır.

Sağlıklı kalmak istiyorsan düzenli spor yapmalısın.

Yarınki ödevini mutlaka bugün bitirmelisin.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilin kipi ile kişi eşleştirmesi yanlış yapılmıştır?

Her sabah düzenli yürüyüş yapıyorum. (Şimdiki zaman, 3. tekil)

Kitapları rafa düzenlice yerleştirdim. (Görülen geçmiş zaman, 1. tekil)

Akşamları mutlaka kitap okumalısın. (Gereklilik kipi, 2. tekil)

Yarın sinemaya birlikte gidelim. (İstek kipi, 1. çoğul)

Her sabah düzenli yürüyüş yapıyorum. (Şimdiki zaman, 3. tekil)

Bir sporcunun günlüğü: 'Bugün antrenmanda çok yoruldum. Yarın daha erken kalkıp sahaya gideceğim. Eğer hava güzel olursa maçı kazanırız.' Metinde yer alan fiillerin kipleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Görülen geçmiş zaman, Gelecek zaman, Geniş zaman

Öğrenilen geçmiş zaman, Gelecek zaman, Şart kipi

Görülen geçmiş zaman, Şimdiki zaman, Geniş zaman

Görülen geçmiş zaman, Gelecek zaman, İstek kipi

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylem, konuşanın isteği veya arzusu doğrultusunda gerçekleşmemiştir?

Çocuklar bahçede neşeyle oyun oynuyor.

Keşke bu güzel şehre daha önce gelseydim.

Yarınki toplantıya mutlaka katılmalıyım.

Çocuklar bahçede neşeyle oyun oynuyor.

Arkadaşlarımla hafta sonu piknik yapalım.

Bir kütüphane girişinde şu uyarı yer almaktadır: 'Kitapları ödünç aldığınızda sayfalarını yırtmayınız, not almayınız ve zamanında teslim ediniz.' Bu metindeki fiillerin kip özellikleri aşağıdakilerden hangisidir?

Haber kipi - Görülen geçmiş zaman

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin yapılması bir şarta, bir koşula bağlanmıştır?

Ödevlerini bitirirsen dışarı çıkmana izin veririm.

Yarınki toplantıya mutlaka katılmalısın.

Keşke bu sınavı daha erken çalışsaydım.

Her sabah düzenli olarak yürüyüş yapıyorum.

Bir hava durumu raporunda şu ifadeler yer alır: 'Yarın öğleden sonra Marmara Bölgesi'nde sağanak yağış görülebilir.' Bu cümledeki fiilin kip ve anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Haber kipi - Olasılık anlamı

Gereklilik kipi - Zorunluluk anlamı

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil, 1. çoğul kişi (biz) ile çekimlenmiştir?

Okul çıkışında kütüphaneye uğrayalım.

Yarınki projeyi tek başıma tamamlayacağım.

Okul çıkışında kütüphaneye uğrayalım.

Sınav sonuçlarını internetten öğrendin.

Bu konuda siz de fikrinizi söyleyin.

Bir öğrenci ajandasına şöyle yazmıştır: 'Bugün matematik ödevini bitirmeliydim ama vaktim kalmadı.' Bu cümledeki fiillerin kipleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Gereklilik kipi - Görülen geçmiş zaman

Şart kipi - Duyulan geçmiş zaman

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleşmesi bir başkasının isteğine veya beklentisine bağlı değildir?

Akşam bize gelseniz de biraz sohbet etsek.

Bu kitabı mutlaka okumalısın.

Bir iş yerindeki talimatnamede şu ifade geçer: 'Mesai saatleri içerisinde telefonla oynamayınız.' Bu cümlede fiilin kipi ve kişinin özelliği hangisidir?

Gereklilik kipi - 3. tekil kişi

Bir teknoloji blogunda yer alan şu yorumu inceleyelim: 'Yeni çıkan bu akıllı saati alırsanız spor verilerinizi daha detaylı takip edersiniz.' Bu cümledeki fiilin kip ve kişi özellikleri aşağıdakilerden hangisidir?

Geniş zaman - 2. çoğul kişi

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylem, cümleye 'kendinden emin olma ve kesinlik' anlamı katacak şekilde çekimlenmiştir?

Bu soruyu ancak sınıfın en çalışkan öğrencisi çözer.

Yarınki toplantıya herkes mutlaka katılsın.

Bu soruyu ancak sınıfın en çalışkan öğrencisi çözer.

Belki akşam üstü sahilde yürüyüş yaparız.

Keşke bu sınavdan yüksek bir puan alsaydım.

Bir doğa belgeselinde anlatıcı şöyle der: 'Göçmen kuşlar her yıl bu mevsimde sıcak ülkelere doğru yola çıkar.' Bu cümledeki fiilin kipi ve cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Geniş zaman - Her zaman yapılan eylem

Görülen geçmiş zaman - Kesinlik

7. Sınıf Türkçe Fiillerde Anlam, Kip ve Kişi 1

1 / 20

20:00

Bir teknoloji dergisinde şu metin yer almaktadır: 'Yeni nesil akıllı saatler, kalp ritminizi gün boyu takip eder ve verileri bulut sistemine aktarır. Siz de bu verileri anlık olarak telefonunuzdan izleyebilirsiniz.' Bu metindeki fiillerin kip ve kişi özellikleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Karalama Defteri

Soru çözerken notlarınızı buraya yazabilirsiniz. Notlarınız otomatik olarak kaydedilir.

Parmağınızla veya farenizle çizim yaparak hesaplamalarınızı yapabilirsiniz. Çiziminiz otomatik olarak kaydedilir.

Renk:

Kalınlık:

Pratik İpuçları

İşlem önceliğine dikkat edin (Parantez, Üs, Çarpma/Bölme, Toplama/Çıkarma).
Soru kökünü ve sizden tam olarak ne istendiğini iyi okuyun.
Klavye kısayolları: Sorular arası geçiş için yön tuşlarını veya ekranı kaydırmayı kullanabilirsiniz.

Fiillerde Anlam, Kip ve Kişi

Türkçede iş, oluş veya hareket bildiren kelimelere fiil (eylem) denir. Bir kelimenin fiil olup olmadığını anlamanın en kolay yolu, kelime kökünün sonuna -mak/-mek mastar ekini getirmektir. Örneğin; ‘koş’ kelimesi ‘koşmak’ olduğu için bir fiildir.

Fiiller, zaman ve şahıs ekleri alarak çekimlenirler. Bu çekimleme süreci, fiilin ne zaman yapıldığını ve kim tarafından yapıldığını belirler. İşte temel kavramlar:

1. Fiil Kipi

Fiilin hangi zamanda veya hangi niyetle söylendiğini belirten eklere kip denir. İkiye ayrılır:

Haber (Bildirme) Kipleri: İşin yapıldığı zamanı bildirir. (Görülen geçmiş zaman -di, öğrenilen geçmiş zaman -miş, şimdiki zaman -iyor, gelecek zaman -ecek, geniş zaman -ar/-er).
Dilek (Tasarlama) Kipleri: İşin yapılmasıyla ilgili istek, gereklilik veya şart bildirir. (Gereklilik kipi -meli, istek kipi -e, şart kipi -se, emir kipi).

2. Kişi (Şahıs)

Fiilin kim tarafından yapıldığını belirtir. Türkçede 6 şahıs vardır: Ben, Sen, O, Biz, Siz, Onlar. Fiil çekimlenirken bu kişilere uygun şahıs ekleri getirilir.

Örnek Çözümleme: ‘Okuyacaksınız’ kelimesini ele alalım:

Fiil kökü: Oku
Kip: -acak (Gelecek Zaman)
Kişi: -sınız (2. Çoğul Şahıs – Siz)

İpucu: Fiilleri incelerken önce kip ekini, sonra kişi ekini bulmaya çalışın. Unutmayın, emir kipinin kendine ait bir eki yoktur; şahıs ekleriyle doğrudan çekimlenir.

Günlük hayatımızda kullandığımız her cümle aslında birer fiil çekimidir. ‘Ders çalışıyorum’ dediğinizde, şimdiki zamanı ve 1. tekil şahsı kullanmış olursunuz. Fiilleri doğru kullanmak, kendimizi ifade etme gücümüzü artırır. Şimdi öğrendiğimiz bu bilgileri, çevrenizdeki olayları anlatırken kullanmaya ne dersiniz? Örneğin; ‘Bugün parka gittim’ cümlesinde ‘git-‘ fiilinin geçmiş zaman ve 1. tekil şahısla çekimlendiğini görebilirsiniz. Dil bilgisi kuralları, aslında günlük konuşmalarımızın şifreleridir. Bu şifreleri çözdükçe Türkçeyi daha etkili ve doğru kullanacaksınız. Bir sonraki adımda, fiillerde anlam kayması ve yapı özelliklerine odaklanarak bilginizi pekiştirebilirsiniz.