5. Sınıf Türkçe 2. Dönem 1. Yazılı Soruları 1

Bir grup arkadaş, okulun bahçesini temizlemek için gönüllü olmak istemişti. Ancak işin zorluğunu gören bazıları, 'Bu iş bize göre değil, çok yorucu.' diyerek vazgeçti. Sadece Can, 'Ben elimi taşın altına koyar, ne gerekiyorsa yaparım.' dedi ve çalışmaya başladı. Diğer arkadaşları da Can'ın azmini görünce ona yardım etmeye karar verdi.

Can'ın 'elimi taşın altına koyar' ifadesiyle anlatmak istediği davranış biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Ayşe, arkadaşının doğum günü için el yapımı bir hediye hazırlamak istiyordu. İnternette araştırma yaparken iki farklı metinle karşılaştı:

**Metin 1:** 'El yapımı hediyeler, sevdiklerinize verdiğiniz değeri en içten şekilde gösterir. Her bir ilmekte, her bir fırça darbesinde sevginizi hissettirirsiniz. Bu özel dokunuşlar, hediyenin manevi değerini kat kat artırır ve unutulmaz anılar yaratır.'

**Metin 2:** 'Yapılan bir araştırmaya göre, el yapımı hediyelerin alıcılar üzerindeki psikolojik etkisi, hazır alınan hediyelere kıyasla daha olumludur. Alıcılar, el yapımı hediyeleri daha kişisel ve özel bulma eğilimindedir. Bu durum, hediye veren ile alan arasındaki bağı güçlendirebilir.'

Bu iki metnin ortak yönü, el yapımı hediyelerin önemini vurgulamak olsa da, yazılış amaçları bakımından farklılık gösterir. Buna göre, Metin 1 ve Metin 2'nin yazılış amaçları sırasıyla hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Şehrin gürültüsünden uzak, yeşillikler içindeki bir köyde, yaşlı meşe ağacı rüzgarla fısıldaşıyor, dalları gökyüzüne uzanarak bulutlarla dertleşiyordu. Toprak, yağmur damlalarını hasretle kucaklıyor, her bir çiçeğe can veriyordu. Güneş, dağların ardından usulca süzülerek tüm doğayı sıcaklığıyla öpüyordu. Kuşlar ise en güzel şarkılarını söyleyerek bu huzurlu manzaraya eşlik ediyordu.

Bu metinde doğadaki varlıklara insan özelliklerinin verilmesiyle oluşan söz sanatı ve bu sanatın metne kattığı temel duygu aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde noktalama işaretinin yanlış kullanılması, cümlenin anlamında bir karışıklığa veya farklı bir anlama yol açmıştır?

Bir grup öğrenci, okul bahçesinde düzenli olarak koşu antrenmanı yapmaya başladı. İlk başlarda zorlandılar, nefes nefese kaldılar ve çabuk yoruldular. Ancak antrenmanlara hiç aksatmadan devam ettiler. Bir ay sonra, hepsi daha hızlı koşabiliyor, daha uzun süre dayanabiliyor ve derslerde daha enerjik hissediyordu.

Öğrencilerin koşu performansındaki ve genel enerjilerindeki bu olumlu değişimin *temel nedeni* aşağıdakilerden hangisidir?

Türkçede bazı kelimeler, kullanıldıkları cümleye göre farklı anlamlar kazanabilir. Örneğin, 'tutmak' kelimesinin birçok farklı anlamı vardır: bir şeyi kavramak, yakalamak, bir yeri işgal etmek, bir şeyi desteklemek, bir şeye inanmak gibi.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'tutmak' kelimesi 'bir şeyi veya bir düşünceyi desteklemek, ondan yana olmak' anlamında kullanılmıştır?

'Güneşli bir günün tadını çıkarmak için dışarı çıkın! Açık havada yapılan fiziksel aktiviteler, hem beden sağlığınız hem de ruh haliniz için harikadır. Yürüyüşe çıkmak, bisiklete binmek veya parkta oynamak, günlük stresinizi azaltır, enerjinizi yükseltir ve daha iyi uyumanıza yardımcı olur. Unutmayın, günde sadece 30 dakika bile olsa aktif olmak, yaşam kalitenizi artırır!'

Bu metnin yazılış amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir metinde cümleler veya düşünceler arasındaki ilişkiyi belirtmek için bazı bağlayıcı kelimeler kullanılır. Bu kelimeler metnin anlam bütünlüğünü sağlar.

'Çocuklar parkta oynamayı çok seviyordu. ______, yağmur başladığı için eve dönmek zorunda kaldılar.' cümlesinde boş bırakılan yere, cümlenin anlam akışına uygun olarak aşağıdaki kelimelerden hangisi getirilmelidir?

Ali, her sabah okula gitmeden önce sokakta gördüğü kedilere mama vermeyi asla unutmazdı. Bir gün, ayağı yaralı bir kedi gördü. Hemen annesine haber verdi ve birlikte kediyi veterinere götürdüler. Kedi iyileşene kadar ona evlerinde baktılar. Ali'nin bu davranışları, arkadaşlarını da hayvanlara karşı daha duyarlı olmaya teşvik etti.

Bu metne göre Ali'nin hangi özelliği vurgulanmaktadır?

Aşağıda iki farklı metin türünden alınmış kısa örnekler verilmiştir:

**Metin 1:** 'Pandalar, ana vatanı Çin olan, siyah ve beyaz renkleriyle bilinen büyük memelilerdir. Genellikle bambu ile beslenirler ve günde 12 saate kadar yemeğe ayırabilirler. Sayıları oldukça az olduğu için koruma altındadırlar.'

**Metin 2:** 'Küçük Ayşe, okuldan dönerken yolda minik bir kedi yavrusu buldu. Kedi titriyor ve miyavlıyordu. Ayşe, hemen kediyi kucağına alıp eve götürdü. Annesiyle birlikte ona sıcak bir yuva hazırladılar ve adını 'Pamuk' koydular.'

Bu iki metnin temel farklılıkları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Elif, matematik dersinde çözmesi gereken çok zor bir problemle karşılaştı. İlk denemesinde yanlış sonuç buldu, ikincisinde de takıldı. Arkadaşları 'Vazgeç, bu soru çok zor!' dediler. Ama Elif, 'Hayır, ben bu problemi çözene kadar uğraşacağım!' dedi. Defalarca denedi, farklı yollar denedi ve sonunda doğru çözüme ulaştı. Elif'in bu durumu, aşağıdaki deyimlerden hangisiyle en iyi açıklanır?

Sabahın erken saatlerinde güneş, altın renkli pelerinini giyerek dağların ardından usulca yükseldi. Uykulu ağaçlar, dallarını esneterek yeni güne merhaba dedi. Küçük bir sincap, sihirli fındıklarını bulmak için ormanda neşeyle koşuşturuyordu. Nehir ise, şarkılar söyleyerek akıp gidiyordu.

Yukarıdaki metinde yer alan ifadelerden hangisi 'hayal ürünü' bir öğe içermemektedir?

Okul bahçesinde düzenlenen 'Fidan Dikme Şenliği'ne katılan öğrenciler, geleceğe nefes olmak için büyük bir heyecanla çalıştılar. Her dikilen fidanın, büyüdüğünde hem havayı temizleyeceğini hem de kuşlara yuva olacağını biliyorlardı. Bu etkinlikle doğaya karşı sorumluluk bilinci kazanan çocuklar, aynı zamanda ekip çalışmasının ve paylaşmanın önemini de deneyimlediler. Okul yönetimi, bu tür etkinliklerin öğrencilerin çevre duyarlılığını artırdığını ve topluma faydalı bireyler olmalarına katkı sağladığını belirtti.

Bu metinden aşağıdaki bilgilerden hangisine **ulaşılamaz**?

Şehrin kalabalığından uzakta, küçük bir sahil kasabasında, dalgaların hışırtısı sanki eski bir ninni gibiydi. Paslanmış demir parmaklıklı pencerelerden sızan soluk ışık, tozlu anıları aydınlatıyordu. Yalnız bir martı, denizin üzerinde ağır ağır süzülüyordu. Her şey, geçmişin derin izlerini taşıyan bir hüzün perdesiyle örtülüydü.

Bu metinde ağır basan duygu ve bu duygunun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Aslı, matematik sınavından yüksek not almak için her akşam düzenli olarak konu tekrarı yapıyor, çözemediği soruları öğretmenine soruyor ve farklı kaynaklardan alıştırmalar çözüyordu. Ayrıca, çözdüğü her sorunun çözüm adımlarını dikkatlice inceleyerek nerede hata yaptığını anlamaya çalışıyordu.

Bu metinde Aslı'nın yaptığı tüm bu çalışmaların temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Oğuz, yaz tatilinde ailesiyle birlikte uzun zamandır hayalini kurduğu Karadeniz turuna çıkacaktı. Biletler alındı, oteller ayarlandı. Oğuz, bu geziyi öyle çok istiyordu ki, her gün takvime bakıp gün sayıyor, valizini hazırlamak için can atıyordu.

Metindeki "can atıyordu" deyimi, Oğuz'un hangi durumunu en iyi açıklar?

Mahalle sakinleri, çocuk parkının bakımsızlığından şikayetçiydi. Paslanmış salıncaklar, kırık banklar... Bir akşam toplanıp durumu konuştular. Ertesi gün hep birlikte parka geldiler. Kimi boya getirdi, kimi tamir aletleri, kimi de yiyecek içecek. Çocuklar bile küçük süpürgelerle etrafı temizledi. Akşam olduğunda park, pırıl pırıl ve güvenli bir yer haline gelmişti.

Bu metne göre mahalle sakinlerinin sergilediği davranış biçimi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Köydeki hayat, şehirdeki hayattan çok farklıydı. Şehirde her yer beton binalarla dolu iken, köyde yeşillik ve ağaçlar her yanı sarardı. Köyde insanlar birbirini daha iyi tanır, komşuluk ilişkileri daha güçlüydü. Şehirde ise kalabalığa rağmen insanlar çoğu zaman yalnız kalırdı. Köyün sessizliği ve huzuru, şehrin gürültüsünden çok daha cazip geliyordu.

Bu metinde geçen aşağıdaki cümlelerden hangisinde bir karşılaştırma yapılmıştır?

Geçtiğimiz hafta, Okul Aile Birliği, yeni bir proje başlattı. 'Geleceğe Nefes Ol' adını verdikleri bu proje kapsamında, 1000 Fidan dikilmesi hedefleniyor. Proje sorumlusu Ayşe hanım, tüm mahalle sakinlerini bu etkinliğe davet etti. 22 Nisan Cuma günü, saat 10:00'da okul Bahçesi'nde buluşulacak.

Yukarıdaki metinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili kaç tane yazım yanlışı vardır?