10. Sınıf Biyoloji Kalıtımın Temel İlkeleri ve Mendel

Bir araştırmacı, bahçesindeki mor çiçekli bir bezelyenin genotipini belirlemek istemektedir. Mor çiçek rengi (M), beyaz çiçek rengine (m) baskındır. Araştırmacının bu bitkiyi hangi genotipteki başka bir bezelye ile çaprazlaması, 'kontrol çaprazlaması' (test çaprazlaması) kuralına uygun olur?

Bağımsız genlere sahip AaBbCc genotipindeki bir bireyin oluşturabileceği gamet çeşit sayısı (X) ile, bu bireyin kendileştirilmesi sonucu oluşabilecek genotip çeşit sayısı (Y) aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Mendel'in 'Bağımsız Açılım İlkesi'ne göre, farklı karakterlerin alelleri gametlere dağılırken birbirlerinden bağımsız hareket ederler. Bu kuralın geçerli olabilmesi için temel şart aşağıdakilerden hangisidir?

Bir çiftlikte sarı tohumlu (S) ve düzgün şekilli (D) bezelyeler çaprazlanıyor. F1 neslinde oluşan bireylerin tamamı sarı ve düzgün fenotiplidir. F1 bireyleri kendi aralarında çaprazlandığında (F2 nesli), 9:3:3:1 fenotipik oranı elde ediliyor. Bu verilere göre, F2 neslinde hem çekinik (yeşil ve buruşuk) fenotipe sahip bireylerin oranı kaçtır?

Olasılık ilkelerine göre, 'Şansa bağlı iki bağımsız olayın aynı anda birlikte gerçekleşme olasılığı, bu olayların ayrı ayrı gerçekleşme olasılıklarının çarpımına eşittir.' Bu kurala dayanarak, AaBb genotipli iki bireyin çaprazlanması sonucu 'aabb' genotipli bir bireyin oluşma ihtimali nedir?

Mendel, çalışmalarında baskınlık (dominansi) yasasını açıklamıştır. Buna göre heterozigot durumda fenotipte etkisini gösteren alele baskın, gizli kalana çekinik alel denir. Aşağıdaki durumlardan hangisi Mendel'in klasik baskınlık yasasıyla açıklanamaz?

Bir ailede doğan ilk üç çocuğun erkek olduğu bilinmektedir. Dördüncü çocuğun kız ve mavi gözlü olma ihtimali nedir? (Mavi göz rengi çekinik bir özelliktir ve anne-baba heterozigot kahverengi gözlüdür.)

Modern genetik bilgilerimize göre, Mendel'in 'faktör' olarak adlandırdığı yapılar günümüzde aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Bir bitki türünde A ve B genleri aynı kromozom üzerinde (bağlı gen) bulunmaktadır. Bu genler arasında krossing-over gerçekleşmediği varsayılırsa, AaBb (Genler: AB / ab şeklinde bağlı) genotipli bir birey kaç çeşit gamet oluşturabilir?

Aşağıdaki çaprazlamalardan hangisinin sonucunda fenotipik ayrışım oranının 1:1 olması beklenir?

Bir canlıda AabbCcDdEE genotipine sahip bir bireyde tüm genler bağımsızdır. Bu bireyde 'AbCdE' genotipli bir gametin oluşma ihtimali nedir?

Mendel, bezelye bitkisiyle yaptığı çalışmalarda 'Ayrılma İlkesi'ni (Segregasyon) ortaya koymuştur. Bu ilkeye göre meşhur bir dihibrit çaprazlamada (SsDd x SsDd) alellerin gametlere dağılımı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Punnett karesi yöntemi kullanılarak yapılan bir çaprazlamada, kutucukların içinde elde edilen sonuçlar bize aşağıdakilerden hangisini doğrudan verir?

Bezelyelerde sarı tohum rengi (S) yeşil tohum rengine (s) baskındır. Fenotipi sarı olan iki bezelye çaprazlandığında hem sarı hem de yeşil tohumlu bezelyeler elde ediliyor. Buna göre çaprazlanan bireylerin genotipleri aşağıdakilerden hangisidir?

Genotipi AABbCc olan bir canlıda tüm genler bağımsızdır. Bu canlıdan oluşabilecek 'Abc' fenotipli bir gametin (erkek veya dişi fark etmeksizin) oluşma olasılığı nedir?

Aşağıdaki çaprazlamaların hangisinden 'homozigot baskın' genotipli bir birey oluşma ihtimali yoktur?

Mendel'in çalışmalarında bezelyelerin çiçek rengi, tohum şekli gibi zıt karakterleri seçmesi sonuçları yorumlamasını kolaylaştırmıştır. Eğer Mendel, boy uzunluğu gibi 'sürekli varyasyon' gösteren (çok genli kalıtım) karakterlerle çalışsaydı ne gibi bir zorlukla karşılaşırdı?

Dihibrit bir çaprazlamada (AaBb x AaBb), fenotipte her iki baskın özelliği de gösteren (A_B_) bireylerin oranı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir araştırmacı, bir popülasyondaki genetik çeşitliliği incelerken 'homozigot' ve 'heterozigot' kavramlarını kullanmaktadır. Aşağıdaki bireylerden hangisi genotipinde sadece bir çeşit alel taşımaktadır?

Mendel genetiğine göre, AaBbCc genotipli bir bireyin kendileştirilmesi sonucu oluşacak F1 dölünde kaç farklı fenotip görülmesi beklenir? (Tam baskınlık mevcuttur ve genler bağımsızdır.)

Kalıtımda olasılık hesaplamaları yapılırken kullanılan 'Veya' kuralı (Toplama kuralı) hangi durumlarda uygulanır?

AaBb x AaBb çaprazlaması sonucunda oluşan bireylerin genotipik dağılımını analiz eden bir öğrenci, 'AaBb' genotipine sahip bireylerin toplam bireylere oranını kaç bulmalıdır?

Aşağıdakilerden hangisi Mendel'in çalışmalarında istatistiksel verileri kullanmasının bir sonucu değildir?

Bir popülasyonda bir karakter üzerinde etkili olan iki alelden biri diğerine tam baskındır. Bu popülasyonda fenotipinde baskın özelliği gösteren bir bireyin genotipini kesin olarak belirlemek için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?