10. Sınıf Felsefe Ahlak Felsefesi

Soru 1

Bir esnaf, müşterilerine dürüst davranmasının nedenini 'Eğer hile yaparsam güven kaybederim ve işlerim bozulur' şeklinde açıklamaktadır. Kant'ın ödev ahlakı açısından bu esnafın davranışı değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
  • Esnafın davranışı evrensel ahlak yasasına tamamen uygundur.
  • Önemli olan niyet değil, eylemin topluma sağladığı yarardır.
  • Eylem, sonuç odaklı (faydacı) olduğu için ahlaki değerden yoksundur. (Doğru Cevap)
  • Esnaf, ahlaki bir eylemde bulunmuştur çünkü dürüstlük erdemdir.
  • Esnaf, kategorik imperatife (kesin buyruk) göre hareket etmiştir.

Doğru Cevap: B) Eylem, sonuç odaklı (faydacı) olduğu için ahlaki değerden yoksundur.
Çözüm: Kant'a göre bir eylemin ahlaki değeri, eylemin sonucuna veya kişisel çıkara değil, sadece 'ödev bilinciyle' yapılmasına bağlıdır. Çıkar gözetilerek yapılan eylemler ahlaki değildir.

Soru 2

Kant'ın 'Öyle davran ki, eyleminin ilkesi aynı zamanda evrensel bir yasa olsun' sözüyle vurguladığı temel düşünce nedir?
  • Kişi sadece kendi mutluluğunu düşünmelidir.
  • Eylemlerimiz herkes için geçerli olabilecek bir kurala dayanmalıdır. (Doğru Cevap)
  • Ahlak yasası koşullara göre değişebilir.
  • Fayda sağlayan her eylem ahlakidir.
  • Yasalar toplumsal baskı ile oluşturulmalıdır.

Doğru Cevap: C) Eylemlerimiz herkes için geçerli olabilecek bir kurala dayanmalıdır.
Çözüm: Bu ilke Kant'ın 'Evrenselleştirilebilirlik' ilkesidir ve ahlaki eylemin testidir.

Soru 3

Epicurus'a göre hayatın amacı 'haz'dır. Ancak bu haz, anlık bedensel zevkler değil; ruhun dinginliği (ataraxia) ve acının yokluğudur. Bu görüşe göre aşağıdakilerden hangisi en yüksek hazdır?
  • Toplumda en yüksek makama ulaşmak
  • Sınırsızca yemek yemek ve eğlenmek
  • Çok zengin olup her istediğini satın almak
  • Sürekli yeni maceralar peşinde koşmak
  • Kaygı ve korkudan uzak, sade bir yaşam sürmek (Doğru Cevap)

Doğru Cevap: C) Kaygı ve korkudan uzak, sade bir yaşam sürmek
Çözüm: Epicurusçu hedonizmde asıl haz, bedensel acının ve ruhsal huzursuzluğun giderilmesidir.

Soru 4

Spinoza'ya göre doğa ve Tanrı birdir. Her şey doğa yasalarına göre zorunlu olarak gerçekleşir. Bu evrende tesadüfe yer yoktur. Spinoza'nın bu görüşü ahlak felsefesindeki hangi yaklaşımla ilişkilendirilebilir?
  • İndeterminizm
  • Otodeterminizm
  • Determinizm (Doğru Cevap)
  • Hedonizm
  • Liberteryanizm

Doğru Cevap: B) Determinizm
Çözüm: Determinizm, her olayın bir nedeni olduğunu ve evrende bir zorunluluk bulunduğunu savunur; bu da insanın mutlak özgürlüğünü reddeder.

Soru 5

Bergson'a göre ahlakın kaynağı akıl değil, 'sezgi'dir. Akıl statiktir, kurallar koyar; ancak sezgi dinamiktir ve insanı doğrudan iyiye yönlendirir. Bu yaklaşıma ne ad verilir?
  • Pragmatizm
  • Egzistansiyalizm
  • Nihilizm
  • Hedonizm
  • Entüisyonizm (Doğru Cevap)

Doğru Cevap: A) Entüisyonizm
Çözüm: Sezgicilik (Entüisyonizm), ahlaki doğruların sezgi yoluyla kavranabileceğini savunur.

Soru 6

Max Stirner, 'Biricik ve Mülkiyeti' adlı eserinde, bireyin üstünde hiçbir otorite, kutsal değer veya ahlaki kural tanımadığını belirtir. Bu yaklaşım aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?
  • Stoacılık
  • Sosyal Faydacılık
  • Anarşist Egoizm (Doğru Cevap)
  • Fenomenoloji
  • Pozitivizm

Doğru Cevap: A) Anarşist Egoizm
Çözüm: Stirner, bireyi merkeze alarak devlet, din ve ahlak gibi tüm kolektif yapıları reddeden bir egoizmi savunur.

Soru 7

Hangi kavram, bireyin yaptığı bir eylemin sonuçlarını üstlenmesi durumunu ifade eder?
  • Yasa
  • Sorumluluk (Doğru Cevap)
  • Erdem
  • Niyet
  • Seçim

Doğru Cevap: B) Sorumluluk
Çözüm: Sorumluluk, özgür iradeyle yapılan eylemlerin sonuçlarını kabullenmektir.

Soru 8

Mevlana'nın 'Gel, ne olursan ol yine gel' çağrısı ve Yunus Emre'nin 'Yaratılanı severiz, Yaradan'dan ötürü' sözü evrensel ahlak yasasını hangi temele dayandırır?
  • Korku
  • Bilgi
  • Kanun
  • Akıl
  • Sevgi ve Hoşgörü (Doğru Cevap)

Doğru Cevap: C) Sevgi ve Hoşgörü
Çözüm: Anadolu hümanizmi, ahlakın temeline insan sevgisini ve ilahi aşkı koyar.

Soru 9

John Stuart Mill'e göre bazı hazlar diğerlerinden daha kalitelidir. 'Huzurlu bir domuz olmaktansa, huzursuz bir Sokrates olmak yeğdir' sözüyle Mill neyi vurgulamaktadır?
  • Cahil insanların daha mutlu olduğunu
  • Felsefenin insanı mutsuz ettiğini
  • Zihinsel ve entelektüel hazların bedensel hazlara üstünlüğünü (Doğru Cevap)
  • Bedensel hazların her şeyden önemli olduğunu
  • Mutluluğun imkansız bir ideal olduğunu

Doğru Cevap: B) Zihinsel ve entelektüel hazların bedensel hazlara üstünlüğünü
Çözüm: Mill, faydacılığı geliştirerek niteliksel haz ayrımı yapmış, yüksek zihinsel hazları daha değerli görmüştür.

Soru 10

Bir yapay zeka mühendisi, otonom bir aracın kaza anında sürücüyü mü yoksa yayayı mı koruması gerektiğine karar veren bir yazılım hazırlamaktadır. Bu durum etiğin hangi alt dalına girer?
  • Meta-etik
  • Normatif Etik
  • Erdem Etiği
  • Uygulamalı Etik (Doğru Cevap)
  • Teolojik Etik

Doğru Cevap: B) Uygulamalı Etik
Çözüm: Güncel ve pratik sorunlara (teknoloji, çevre, tıp vb.) ahlaki ilkelerin uygulanması 'Uygulamalı Etik' alanıdır.

Soru 11

İnsanın ahlaki eylemlerinde 'kendi kararlarını verebilme yetisi' olarak tanımlanan, eğitim ve deneyimle gelişen özgürlük anlayışı hangisidir?
  • İndeterminizm
  • Fatalizm
  • Otodeterminizm (Doğru Cevap)
  • Nihilizm
  • Determinizm

Doğru Cevap: C) Otodeterminizm
Çözüm: Otodeterminizm (Ahlaki Özerklik), insanın kendini geliştirerek özgürleşebileceğini savunur.

Soru 12

Nietzsche, modern insanın köle ahlakından kurtulup kendi değerlerini yaratan 'Üstinsan'a dönüşmesi gerektiğini savunur. Ona göre mevcut ahlak sistemleri zayıfların güçlüleri bastırmak için uydurduğu kurallardır. Nietzsche'nin bu görüşü aşağıdakilerden hangisini reddeder?
  • Geleneklerin sorgulanmasını
  • Evrensel ahlak yasasının varlığını (Doğru Cevap)
  • Güç istencini
  • Bireysel özgürlüğü
  • Yaşamın anlamını

Doğru Cevap: B) Evrensel ahlak yasasının varlığını
Çözüm: Nietzsche, herkes için geçerli olan ortak bir ahlak yasasını (evrensel ahlak) reddeder ve bunun bireyin yaratıcılığını öldürdüğünü savunur.

Soru 13

Sartre'a göre, 'İnsan önce var olur, sonra kendi özünü kendisi yaratır.' İnsanın dünyada hazır bir karakterle gelmediğini, seçimleriyle kendini inşa ettiğini savunur. Bu görüşten yola çıkarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
  • İnsanın doğası değişmez bir yapıya sahiptir.
  • Toplumun değerleri bireyin özünden daha önemlidir.
  • İnsan kaderinin mahkumudur.
  • Ahlaki değerler Tanrı tarafından belirlenmiştir.
  • İnsan özgürlüğe mahkumdur ve seçimlerinden sorumludur. (Doğru Cevap)

Doğru Cevap: C) İnsan özgürlüğe mahkumdur ve seçimlerinden sorumludur.
Çözüm: Egzistansiyalizm (Varoluşçuluk) akımına göre insan tamamen özgürdür ve bu özgürlük ona eylemlerinin tüm sorumluluğunu yükler.

Soru 14

Bir kişi yolda bulduğu parayı, kimsenin görmediğini bildiği halde sahibine teslim ederse, bu durum ahlak felsefesindeki hangi kavramla en iyi açıklanır?
  • Vicdan (Doğru Cevap)
  • Belirlenim
  • Sorumluluk
  • Haz
  • Özgürlük

Doğru Cevap: C) Vicdan
Çözüm: Vicdan, bireyin kendi davranışlarını yargılayan içsel mahkeme veya ahlaki yetidir.

Soru 15

Aristoteles'e göre erdem, iki uç arasındaki orta yoldur. Örneğin cesaret; korkaklık ile delice atılganlık arasındaki dengedir. Buna göre, parasını harcarken 'savurganlık' ve 'cimrilik' arasında denge kuran birinin sahip olduğu erdem aşağıdakilerden hangisidir?
  • Cömertlik (Doğru Cevap)
  • Adalet
  • Bilgelik
  • Dürüstlük
  • Ölçülülük

Doğru Cevap: C) Cömertlik
Çözüm: Aristoteles'in 'Altın Orta' kuramına göre, cömertlik; cimrilik (eksiklik) ile savurganlık (aşırılık) arasındaki erdemli orta yoldur.

Soru 16

Stoacı filozof Epiktetos şöyle der: 'Bizi üzen olaylar değil, o olaylar hakkındaki yargılarımızdır.' Bu görüşe göre ahlaki huzura nasıl ulaşılır?
  • Daha fazla mal mülk edinerek
  • Duygularımızı sınırsızca yaşayarak
  • Olaylar karşısındaki tutumumuzu ve irademizi kontrol ederek (Doğru Cevap)
  • Toplumdan tamamen kaçarak
  • Dış dünyayı değiştirerek

Doğru Cevap: C) Olaylar karşısındaki tutumumuzu ve irademizi kontrol ederek
Çözüm: Stoa felsefesinde mutluluk, insanın kontrol edemeyeceği dış olaylara kayıtsız kalması ve kendi iradesine hakim olmasıyla mümkündür.

Soru 17

Sokrates'e göre 'Hiç kimse bilerek kötülük yapmaz, kötülük bilgi eksikliğinden kaynaklanır.' Bu düşünceye göre ahlaklı olmanın temel şartı nedir?
  • Tanrı'nın emirlerini yerine getirmek
  • Toplumsal kurallara uymak
  • Bilgi ve erdem sahibi olmak (Doğru Cevap)
  • Haz peşinde koşmak
  • Acıdan kaçınmak

Doğru Cevap: C) Bilgi ve erdem sahibi olmak
Çözüm: Sokrates için erdem ve bilgi özdeştir. Doğru bilgiye sahip olan kişi, doğru eylemde bulunur.

Soru 18

İndeterminizm görüşünü savunan bir kişi, determinizmin 'her şey önceden belirlenmiştir' iddiasına karşı hangi argümanı kullanabilir?
  • İnsan, seçenekler arasından birini seçme ve irade gösterme gücüne sahiptir. (Doğru Cevap)
  • Özgürlük, sadece yasalar çerçevesinde mümkündür.
  • Gelecek, geçmişin zorunlu bir sonucudur.
  • İnsan kararlarını etkileyen hiçbir biyolojik faktör yoktur.
  • Toplumsal baskı, insanın tüm kararlarını yönetir.

Doğru Cevap: B) İnsan, seçenekler arasından birini seçme ve irade gösterme gücüne sahiptir.
Çözüm: İndeterminizm, insan iradesinin özgür olduğunu ve eylemlerin önceden belirlenmediğini savunur.

Soru 19

Bir baraj projesi nedeniyle küçük bir köy sular altında kalacaktır. Ancak bu baraj, milyonlarca insana elektrik ve su sağlayacaktır. Jeremy Bentham'ın faydacı (utilitarist) yaklaşımına göre bu durum nasıl değerlendirilmelidir?
  • Her birey kendi çıkarını düşünmeli, ortak bir karar aranmamalıdır.
  • Doğal dengeyi bozduğu için bu eylem ahlak dışıdır.
  • Azınlığın acısı, çoğunluğun mutluluğundan daha önemlidir.
  • En fazla sayıda insana, en büyük mutluluğu sağladığı için baraj yapılmalıdır. (Doğru Cevap)
  • Köylülerin hakları kutsaldır, baraj yapılmamalıdır.

Doğru Cevap: C) En fazla sayıda insana, en büyük mutluluğu sağladığı için baraj yapılmalıdır.
Çözüm: Utilitarizm (Faydacılık), 'en çok sayıda insana en büyük mutluluğu' sağlayan eylemi ahlaki olarak doğru kabul eder.

Soru 20

İnsanın eylemlerinde tamamen özgür olduğunu, onu kısıtlayan hiçbir doğaüstü veya toplumsal güç bulunmadığını, devletin bile bireyin özgürlüğünü kısıtlamaması gerektiğini savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
  • Fatalizm
  • Otodeterminizm
  • Liberteryanizm (Doğru Cevap)
  • Determinizm
  • Egoizm

Doğru Cevap: B) Liberteryanizm
Çözüm: Liberteryanizm, bireyin iradesinin ve özgürlüğünün her türlü otorite karşısında üstün olduğunu savunur.

Soru 21

Annesinin uyarısıyla ödevlerini yapan bir çocuk ile ödev yapmanın kendi gelişimi için gerekli olduğuna inanarak ödevlerini yapan bir çocuk arasındaki fark, ahlak felsefesindeki hangi kavram çiftiyle açıklanabilir?
  • Özgürlük - Kader
  • Bencillik - Özgecilik
  • Haz - Acı
  • Dışsal Denetim - Özerklik (Otonomi) (Doğru Cevap)
  • Erdem - Bilgi

Doğru Cevap: B) Dışsal Denetim - Özerklik (Otonomi)
Çözüm: Kendi yasasını kendi koyan ve ona uyan birey özerktir (otonomdur). Baskıyla yapan ise heteronomdur (dışsal denetimlidir).

Soru 22

Farabi'ye göre mutluluğa ulaşmak için erdemli bir şehirde (el-Medinetü'l-Fazıla) yaşamak gerekir. Bu şehirde insanlar yardımlaşmalı ve yönetici bilge olmalıdır. Farabi'nin bu düşüncesi ahlakı hangi alanla ilişkilendirir?
  • Sanat
  • Fizik
  • Ekonomi
  • Siyaset (Doğru Cevap)
  • Estetik

Doğru Cevap: B) Siyaset
Çözüm: Farabi, ahlak ile siyaseti iç içe görür; bireysel mutluluğun toplumsal düzenle mümkün olduğunu savunur.

Soru 23

Thomas Hobbes'a göre 'İnsan insanın kurdudur.' Herkesin kendi çıkarını düşündüğü bir ortamda kaos hakim olur. Bu yüzden insanlar bir sözleşme ile yetkilerini bir otoriteye devrederler. Hobbes'un ahlak anlayışı için hangisi söylenebilir?
  • İnsan her zaman başkalarının iyiliğini düşünür.
  • Evrensel ahlak yasası sevgiye dayanır.
  • İnsan doğuştan iyidir.
  • Ahlak, bireysel bencillikten (egoizm) kaynaklanır. (Doğru Cevap)
  • Erdem, bilgeliğin sonucudur.

Doğru Cevap: B) Ahlak, bireysel bencillikten (egoizm) kaynaklanır.
Çözüm: Hobbes, insanın doğası gereği bencil (egoist) olduğunu ve eylemlerinin temelinde kendini koruma güdüsü yattığını savunur.

Soru 24

Uygulamalı etik alanlarından biri olan 'Biyoetik', tıp ve biyoloji alanındaki gelişmelerin ahlaki boyutunu inceler. Aşağıdakilerden hangisi biyoetiğin tartışma konularından biri değildir?
  • Genetik müdahale
  • Organ nakli etiği
  • Klonlama
  • Ötenazi
  • Yapay zeka algoritmalarının hızı (Doğru Cevap)

Doğru Cevap: D) Yapay zeka algoritmalarının hızı
Çözüm: Algoritma hızı teknik bir konudur; biyoetik canlı yaşamı ve tıbbi müdahalelerle ilgilenir.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi ahlak felsefesinin (etik) temel sorularından biri değildir?
  • Ahlaki eylemin amacı nedir?
  • İnsan eylemlerinde özgür müdür?
  • Varlığın ana maddesi (arkhe) nedir? (Doğru Cevap)
  • 'İyi' ve 'Kötü'nün ölçütü nedir?
  • Evrensel bir ahlak yasası var mıdır?

Doğru Cevap: D) Varlığın ana maddesi (arkhe) nedir?
Çözüm: Arkhe sorusu ontolojinin (varlık felsefesi) temel sorusudur, etiğin değil.

1 / 25
25:00

Bir esnaf, müşterilerine dürüst davranmasının nedenini 'Eğer hile yaparsam güven kaybederim ve işlerim bozulur' şeklinde açıklamaktadır. Kant'ın ödev ahlakı açısından bu esnafın davranışı değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Soru Hakkında Tartışmalar

Yorumlar yükleniyor...
Tartışmaya Katıl
0
5 (1)

Testi nasıl buldun? Puanla!

Benzer Testleri Keşfet

10. Sınıf Felsefe Varlık Felsefesi

10. Sınıf Felsefe Bilgi Felsefesi

1 Çözülme

10. Sınıf Felsefe Din Felsefesi

10. Sınıf Felsefe Siyaset Felsefesi

10. Sınıf Felsefe Bilim Felsefesi

Pinterest Image Scroll back to top