10. Sınıf Felsefe Bilgi Felsefesi Testi çöz! Ücretsiz, online ve MEB kazanımlarına uygun sorularla konuyu pekiştir, detaylı çözümlerle eksiklerini hemen gör.
10. Sınıf Felsefe Bilgi Felsefesi Soruları ve Cevapları
1. Bir çölde susayan bir yolcu, uzakta bir su birikintisi gördüğünü sanır ancak yanına vardığında bunun bir kum yansıması (serap) olduğunu anlar. Bu durumda 'su' zihnin dışındaki gerçeklikken, yolcunun 'orada su var' düşüncesi bir bilgi iddiasıdır. Bu örnekten hareketle 'doğruluk' (hakikat) kavramının tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Düşüncenin nesnesiyle uyuşmasıdır.
B) Bilginin günlük hayatta işe yaramasıdır.
C) Bir önermenin diğer önermelerle çelişmemesidir.
D) Herkesin üzerinde birleştiği ortak yargılardır.
E) Nesnenin insan zihninden bağımsız olarak var olmasıdır.
2. Sokrates, hiç geometri bilmeyen bir köleye sorduğu sorularla karmaşık bir geometri problemini çözdürmüştür. Sokrates'e göre bu durum, bilginin dışarıdan öğrenilmediğini, ruhun zaten sahip olduğu bilgilerin 'hatırlandığını' kanıtlar. Bu yaklaşım aşağıdaki akımlardan hangisine temel oluşturur?
A) Empirizm (Deneycilik)
B) Pozitivizm (Olguculuk)
C) Rasyonalizm (Akılcılık)
D) Pragmatizm (Faydacılık)
E) Sensüalizm (Duyumculuk)
3. John Locke'a göre insan zihni başlangıçta üzerine hiçbir şey yazılmamış beyaz bir kağıt (tabula rasa) gibidir. Zamanla bu kağıt deneyimler aracılığıyla dolar. Locke'un bu görüşü aşağıdaki felsefi sorulardan hangisine verilmiş bir cevaptır?
A) Bilginin sınırı nedir?
B) Doğru bilgi mümkün müdür?
C) Bilginin kaynağı nedir?
D) Bilgi pratik hayatta işe yarar mı?
E) Bilginin doğruluğunun ölçütü nedir?
4. Immanuel Kant, 'Görüsüz kavramlar boş, kavramsız görüler kördür.' sözüyle bilginin oluşumunda hem duyu verilerinin hem de zihnin kategorilerinin gerekli olduğunu savunmuştur. Kant'ın bu sentezci yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Entüisyonizm
B) Kritisizm
C) Fenomenoloji
D) Pozitivizm
E) Septisizm
5. Pyrrhon'a göre nesnelerin gerçek yapısı bilinemez. Her yargının karşısına eşit güçte bir karşı yargı koyulabilir. Bu yüzden yargıda bulunmaktan kaçınmalı (epokhe) ve ruhsal dinginliğe ulaşılmalıdır. Pyrrhon'un bu görüşü hangi başlık altında incelenir?
A) Dogmatizm
B) Pragmatizm
C) Septisizm
D) Pozitivizm
E) Rasyonalizm
6. Modern dünyada bir bilginin 'doğru' kabul edilmesi için o bilginin teknolojik bir cihaz üretimine katkı sağlaması veya bir sorunu çözmesi beklenir. 'Eğer işe yarıyorsa doğrudur' mantığına dayanan bu yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Fenomenoloji
B) Entüisyonizm
C) Pragmatizm
D) Pozitivizm
E) Kritisizm
7. Auguste Comte'a göre insanlık; teolojik ve metafizik aşamalardan geçmiş, artık sadece gözlemlenebilir olgulara dayanan 'pozitif' aşamaya ulaşmıştır. Comte'a göre felsefe, metafizik soruları bırakıp bilimin verilerini temel almalıdır. Bu görüşe göre hangisi 'doğru bilgi'nin konusu olamaz?
A) Suyun kaynama noktası
B) Gezegenlerin hareketleri
C) Ruhun ölümsüzlüğü
D) Hücrenin yapısı
E) Ekonomik veriler
8. Henri Bergson'a göre zeka, maddeyi ve dış dünyayı anlamak için uygun bir araçtır ancak hayatın akışını ve gerçekliği kavramakta yetersiz kalır. Gerçekliği bir bütün olarak ancak 'kalp gözü' veya 'doğrudan kavrayış' ile anlayabiliriz. Bergson'un bu görüşü hangisidir?
A) Akılcılık
B) Sezgicilik
C) Olguculuk
D) Deneycilik
E) Şüphecilik
9. Edmund Husserl'e göre bir nesnenin özüne ulaşmak için onun rengi, şekli, ağırlığı gibi rastlantısal özelliklerini bir kenara bırakmak (paranteze almak) gerekir. Bu yöntemle nesnenin saf özü kavranabilir. Bu yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Fenomenoloji
B) Pragmatizm
C) Empirizm
D) Kritisizm
E) Septisizm
10. Bir matematik sınavında öğrencinin işlemlerinin sonucunun, formüllerle ve önceki adımlarla çelişmemesi beklenir. Bilginin bu şekilde kendi içinde tutarlı olması durumuna ne ad verilir?
A) Uygunluk
B) Tümel uzlaşım
C) Apaçıklık
D) Tutarlılık
E) Yarar
11. Gorgias'ın 'Hiçbir şey yoktur, olsa da bilinemez, bilinse de başkasına aktarılamaz' sözü bilgi felsefesinde hangi temel duruşu temsil eder?
A) Bilginin kaynağının deney olduğunu
B) Bilginin mutlak ve değişmez olduğunu
C) Doğru bilginin imkansızlığını (Nihilizm/Septisizm)
D) Bilginin faydaya dayalı olduğunu
E) Akıl yoluyla her şeyin bilinebileceğini
12. Bir doktorun hastasına teşhis koyarken tahlil sonuçlarına (deney) bakması, ancak bu sonuçları tıp bilgisiyle (akıl) yorumlaması aşağıdaki akımlardan hangisinin günlük hayattaki karşılığıdır?
A) Sadece Empirizm
B) Sadece Rasyonalizm
C) Kritisizm
D) Septisizm
E) Mistisizm
13. Gazali'ye göre duyular insanı yanıltabilir (serap örneği gibi), akıl ise kendi içinde çelişkilere düşebilir. Bu yüzden kesin bilgiye ancak Tanrı'nın insanın kalbine attığı bir nur (sezgi) ile ulaşılabilir. Gazali'nin bu görüşü hangi akıma yakındır?
A) Pozitivizm
B) Entüisyonizm
C) Rasyonalizm
D) Pragmatizm
E) Fenomenoloji
14. Bilim insanları bir konuda araştırma yaparken, elde edilen sonuçların dünyadaki tüm diğer bilim insanları tarafından da aynı şekilde kabul edilmesi durumunda o bilgiyi 'nesnel' sayarlar. Bu durum bilginin hangi doğruluk ölçütüyle ilgilidir?
A) Apaçıklık
B) Yarar
C) Tutarlılık
D) Tümel uzlaşım
E) Uygunluk
15. David Hume, bilardo toplarının birbirine çarpması örneğinde, biz sadece bir topun hareketini ve diğerine değmesini görürüz der. 'Neden-sonuç' ilişkisi zihnimizin bir alışkanlığıdır, dış dünyada gözlemlenen zorunlu bir bağ değildir. Hume'un bu eleştirisi hangi akımın bilgi anlayışını sarsmaya yöneliktir?
A) Rasyonalizmin zorunlu akılsal çıkarımları
B) Pragmatizmin fayda ilkesi
C) Fenomenolojinin öz araştırması
D) Septisizmin şüpheciliği
E) Mistisizmin inancı
16. Bir kişinin 'Şu an bu soruyu okuyorum' önermesi, hem kuşku duyulmayacak kadar net hem de başka bir bilgiyle karıştırılmayacak kadar belirgindir. Bu durum bilginin hangi ölçütüyle açıklanır?
A) Tutarlılık
B) Apaçıklık
C) Uygunluk
D) Tümel uzlaşım
E) Fayda
17. Aşağıdakilerden hangisi 'Gündelik Bilgi'nin bir özelliği değildir?
A) Deneyimlere dayanması
B) Yöntemsel ve sistemli olması
C) Pratik fayda sağlaması
D) Öznel ve genel-geçer olmaması
E) Sezgisel ve düzensiz olması
18. Felsefi bilgiyi bilimsel bilgiden ayıran en temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
A) Akla dayalı olması
B) Tutarlı olması
C) Deney ve gözlemle kanıtlanabilir olması
D) Evrensel olması
E) Birikimli (yığılımlı) ilerlemesi
19. Descartes, 'Düşünüyorum, o halde varım' sonucuna ulaşana kadar her şeyden şüphe eder. Ancak onun şüphe etmesi, Pyrrhon gibi 'bilgi imkansızdır' demek için değil, sarsılmaz bir temele ulaşmak içindir. Descartes'ın bu yöntemine ne ad verilir?
A) Aşırı şüphecilik
B) Metodik şüphe
C) Sistematik hata
D) Rasyonel reddediş
E) Pragmatik kuşku
20. Protagoras'ın 'İnsan her şeyin ölçüsüdür' sözü, bilginin kişiden kişiye değiştiğini savunur. Bu yaklaşım bilgi felsefesinde hangi kavramla ifade edilir?
A) Nesnellik (Objektiflik)
B) Görelilik (Rölativizm)
C) Evrensellik
D) Dogmatizm
E) Kesinlik
21. Teknik bilgi, insanın doğayı kendi ihtiyaçları doğrultusunda değiştirmesini sağlar. Buna göre aşağıdakilerden hangisi teknik bilgiye örnek gösterilebilir?
A) Suyun 100 derecede kaynadığını bilmek
B) Bir şiir yazmak
C) Akıllı telefonun nasıl tamir edileceğini bilmek
D) Evrenin başlangıcını sorgulamak
E) Bitki çayının mideye iyi geldiğini tecrübe etmek
22. Spinoza ve Hegel gibi filozoflar, evrenin rasyonel bir yapıda olduğunu ve insan aklının bu yapıyı hiçbir deneyime ihtiyaç duymadan kavrayabileceğini savunurlar. Bu filozofların ortak noktası aşağıdakilerden hangisidir?
A) Duyumcu olmaları
B) Dogmatik rasyonalist olmaları
C) Septik olmaları
D) Pozitivist olmaları
E) Faydacı olmaları
23. Bir sanatçının tablosuna bakıp 'Bu tablo çok derin anlamlar taşıyor' demesi ile bir biyoloğun 'Bu hücrede mitokondri var' demesi arasındaki temel fark bilginin hangi yönüyle ilgilidir?
A) Tutarlılık
B) Öznellik - Nesnellik
C) Fayda - Zarar
D) Eski - Yeni
E) Basitlik - Karmaşıklık
24. Farabi'ye göre 'Faal Akıl'dan gelen ışıkla insan zihni potansiyel halden aktif hale geçer ve tümel kavramları anlar. Farabi'nin bu süreci akılla açıklaması onu hangi akıma dahil eder?
A) Empirizm
B) Kritisizm
C) Rasyonalizm
D) Pozitivizm
E) Pragmatizm
25. Epistemoloji (Bilgi Felsefesi) aşağıdaki sorulardan hangisiyle ilgilenmez?
A) Bilginin kaynağı nedir?
B) Bilginin sınırları var mıdır?
C) Doğru bilgi mümkün müdür?
D) Evrenin ana maddesi (arkhe) nedir?
E) Bilginin doğruluk ölçütleri nelerdir?
Sınav Bilgileri
2026Maarif Modeli
Sınav İstatistikleri
Soru Sayısı 25 Soru
Test Süresi 25 Dakika
Seviye Zor
