10. Sınıf Felsefe Ahlak Felsefesi

Aristoteles'e göre erdem, iki uç arasındaki orta yoldur. Örneğin cesaret; korkaklık ile delice atılganlık arasındaki dengedir. Buna göre, parasını harcarken 'savurganlık' ve 'cimrilik' arasında denge kuran birinin sahip olduğu erdem aşağıdakilerden hangisidir?

Sartre'a göre, 'İnsan önce var olur, sonra kendi özünü kendisi yaratır.' İnsanın dünyada hazır bir karakterle gelmediğini, seçimleriyle kendini inşa ettiğini savunur. Bu görüşten yola çıkarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Bir baraj projesi nedeniyle küçük bir köy sular altında kalacaktır. Ancak bu baraj, milyonlarca insana elektrik ve su sağlayacaktır. Jeremy Bentham'ın faydacı (utilitarist) yaklaşımına göre bu durum nasıl değerlendirilmelidir?

Spinoza'ya göre doğa ve Tanrı birdir. Her şey doğa yasalarına göre zorunlu olarak gerçekleşir. Bu evrende tesadüfe yer yoktur. Spinoza'nın bu görüşü ahlak felsefesindeki hangi yaklaşımla ilişkilendirilebilir?

Sokrates'e göre 'Hiç kimse bilerek kötülük yapmaz, kötülük bilgi eksikliğinden kaynaklanır.' Bu düşünceye göre ahlaklı olmanın temel şartı nedir?

Nietzsche, modern insanın köle ahlakından kurtulup kendi değerlerini yaratan 'Üstinsan'a dönüşmesi gerektiğini savunur. Ona göre mevcut ahlak sistemleri zayıfların güçlüleri bastırmak için uydurduğu kurallardır. Nietzsche'nin bu görüşü aşağıdakilerden hangisini reddeder?

İnsanın eylemlerinde tamamen özgür olduğunu, onu kısıtlayan hiçbir doğaüstü veya toplumsal güç bulunmadığını, devletin bile bireyin özgürlüğünü kısıtlamaması gerektiğini savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Bergson'a göre ahlakın kaynağı akıl değil, 'sezgi'dir. Akıl statiktir, kurallar koyar; ancak sezgi dinamiktir ve insanı doğrudan iyiye yönlendirir. Bu yaklaşıma ne ad verilir?

Thomas Hobbes'a göre 'İnsan insanın kurdudur.' Herkesin kendi çıkarını düşündüğü bir ortamda kaos hakim olur. Bu yüzden insanlar bir sözleşme ile yetkilerini bir otoriteye devrederler. Hobbes'un ahlak anlayışı için hangisi söylenebilir?

Epicurus'a göre hayatın amacı 'haz'dır. Ancak bu haz, anlık bedensel zevkler değil; ruhun dinginliği (ataraxia) ve acının yokluğudur. Bu görüşe göre aşağıdakilerden hangisi en yüksek hazdır?

Bir kişi yolda bulduğu parayı, kimsenin görmediğini bildiği halde sahibine teslim ederse, bu durum ahlak felsefesindeki hangi kavramla en iyi açıklanır?

Kant'ın 'Öyle davran ki, eyleminin ilkesi aynı zamanda evrensel bir yasa olsun' sözüyle vurguladığı temel düşünce nedir?

Farabi'ye göre mutluluğa ulaşmak için erdemli bir şehirde (el-Medinetü'l-Fazıla) yaşamak gerekir. Bu şehirde insanlar yardımlaşmalı ve yönetici bilge olmalıdır. Farabi'nin bu düşüncesi ahlakı hangi alanla ilişkilendirir?

Annesinin uyarısıyla ödevlerini yapan bir çocuk ile ödev yapmanın kendi gelişimi için gerekli olduğuna inanarak ödevlerini yapan bir çocuk arasındaki fark, ahlak felsefesindeki hangi kavram çiftiyle açıklanabilir?

Stoacı filozof Epiktetos şöyle der: 'Bizi üzen olaylar değil, o olaylar hakkındaki yargılarımızdır.' Bu görüşe göre ahlaki huzura nasıl ulaşılır?

Uygulamalı etik alanlarından biri olan 'Biyoetik', tıp ve biyoloji alanındaki gelişmelerin ahlaki boyutunu inceler. Aşağıdakilerden hangisi biyoetiğin tartışma konularından biri değildir?

İnsanın ahlaki eylemlerinde 'kendi kararlarını verebilme yetisi' olarak tanımlanan, eğitim ve deneyimle gelişen özgürlük anlayışı hangisidir?

John Stuart Mill'e göre bazı hazlar diğerlerinden daha kalitelidir. 'Huzurlu bir domuz olmaktansa, huzursuz bir Sokrates olmak yeğdir' sözüyle Mill neyi vurgulamaktadır?

Aşağıdakilerden hangisi ahlak felsefesinin (etik) temel sorularından biri değildir?

Bir yapay zeka mühendisi, otonom bir aracın kaza anında sürücüyü mü yoksa yayayı mı koruması gerektiğine karar veren bir yazılım hazırlamaktadır. Bu durum etiğin hangi alt dalına girer?

Max Stirner, 'Biricik ve Mülkiyeti' adlı eserinde, bireyin üstünde hiçbir otorite, kutsal değer veya ahlaki kural tanımadığını belirtir. Bu yaklaşım aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?

Hangi kavram, bireyin yaptığı bir eylemin sonuçlarını üstlenmesi durumunu ifade eder?

Mevlana'nın 'Gel, ne olursan ol yine gel' çağrısı ve Yunus Emre'nin 'Yaratılanı severiz, Yaradan'dan ötürü' sözü evrensel ahlak yasasını hangi temele dayandırır?

İndeterminizm görüşünü savunan bir kişi, determinizmin 'her şey önceden belirlenmiştir' iddiasına karşı hangi argümanı kullanabilir?