10. Sınıf Tarih Dünya Gücü Osmanlı

Mimar Sinan'ın 'Ustalık Eserim' dediği ve Osmanlı mimarisinin zirvesi kabul edilen yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Mimar Sinan; Şehzade Camii'ni çıraklık, Süleymaniye'yi kalfalık, Edirne'deki Selimiye Camii'ni ise ustalık eseri olarak nitelendirmiştir.

Yavuz Sultan Selim döneminde Safeviler ile yapılan Çaldıran Savaşı'nın (1514) temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Şah İsmail'in Anadolu'daki Şii kökenli isyanları kışkırtması ve Osmanlı toprakları üzerindeki emelleri, Yavuz Sultan Selim'in bu seferi düzenlemesindeki ana etkendir.

Coğrafi Keşifler sonucunda ticaret yollarının okyanuslara kayması üzerine Osmanlı Devleti'nin Akdeniz ticaretini canlandırmak için aldığı önlem aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Osmanlı Devleti, ticaret yollarının değişmesiyle azalan gümrük gelirlerini artırmak ve Akdeniz limanlarını tekrar cazip hale getirmek için özellikle Fransa'ya ticari kolaylıklar tanımıştır.

Piri Reis'in 1513 yılında çizdiği dünya haritası ve 'Kitab-ı Bahriye' adlı eseri, Osmanlı Devleti'nin hangi alandaki gelişimini gösterir?

Çözüm: Piri Reis, döneminin en büyük coğrafyacılarından biridir. Çizdiği harita ve yazdığı denizcilik kitabı, Osmanlı bilim ve denizcilik seviyesinin yüksekliğini kanıtlar.

Kanuni Sultan Süleyman'ın 'Kanuni' unvanıyla anılmasının temel sebebi nedir?

Çözüm: Sultan Süleyman, devletin idari, mali ve hukuki yapısını düzenleyen kapsamlı kanunnameler hazırlattığı için Batı'da 'Muhteşem', Doğu'da ise 'Kanuni' olarak anılmıştır.

Fatih Sultan Mehmed döneminde yayınlanan 'Kanunname-i Ali Osman' ile 'Kardeş Katli' vacip kılınmıştır. Bu uygulamanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Osmanlı veraset sistemindeki belirsizlik nedeniyle çıkan taht kavgaları devleti zayıflatıyordu. Fatih, merkezi otoriteyi korumak adına bu sert önlemi yasallaştırmıştır.

1555 Amasya Antlaşması'nın Osmanlı tarihindeki önemi aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Kanuni Sultan Süleyman'ın İran seferleri sonucunda imzalanan Amasya Antlaşması, Osmanlı Devleti ile Safevi Devleti arasındaki ilk resmi barış antlaşmasıdır.

Fatih Sultan Mehmed döneminde Karadeniz'de Kırım'ın fethi, Amasra, Sinop ve Trabzon'un alınması aşağıdakilerden hangisine hizmet etmiştir?

Çözüm: Kırım'ın fethiyle Karadeniz'in kuzeyi de kontrol altına alınmış, deniz tamamen Osmanlı denetimine girerek bir Türk gölü vasfı kazanmıştır.

Yavuz Sultan Selim'in Mısır Seferi sonucunda Halifelik makamı Osmanlı hanedanına geçmiştir. Bu durumun Osmanlı devlet yapısında aşağıdakilerden hangisine neden olduğu söylenebilir?

Çözüm: Halifeliğin Osmanlı padişahlarına geçmesi, padişahın dini liderlik vasfını da kazanmasına ve devletin dini esaslara dayalı (teokratik) yapısının pekişmesine yol açmıştır.

Osmanlı Devleti'nin 16. yüzyılda Portekiz'in Hint Okyanusu'ndaki faaliyetlerine karşı etkili bir politika izleyememesinde; I. Teknik yetersizlikler, II. Bölge Müslümanlarının ilgisizliği, III. Avrupa'daki savaşların yoğunluğu durumlarından hangileri etkili olmuştur?

Çözüm: Osmanlı gemilerinin okyanusa dayanıksızlığı (I), bölgedeki Gücerat gibi emirliklerin yeterli destek vermemesi (II) ve Osmanlı'nın asıl hedefinin Avrupa (Habsburglar) olması (III) başarısızlığın nedenleridir.

Osmanlı Devleti'nin 16. yüzyılda Fransa'ya kapitülasyonlar vermesinin temel siyasi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Kanuni Sultan Süleyman döneminde Fransa'ya verilen ayrıcalıkların en önemli siyasi amacı, Şarlken'in kurmaya çalıştığı Avrupa Hristiyan birliğini (Habsburg hegemonyasını) bozmak ve Fransa'yı Osmanlı yanına çekmektir.

1571 İnebahtı (Lepanto) Deniz Bozgunu'nun ardından Sokollu Mehmed Paşa'nın Venedik elçisine söylediği 'Biz Kıbrıs'ı alarak sizin kolunuzu kestik, siz ise donanmamızı yakarak sakalımızı tıraş ettiniz...' sözü aşağıdakilerden hangisini vurgulamaktadır?

Çözüm: Sokollu, kesilen kolun yerine gelmeyeceğini (Kıbrıs'ın kaybı) ancak tıraş edilen sakalın daha gür çıkacağını (donanmanın yenilenmesi) belirterek Osmanlı'nın gücünü ve Kıbrıs'ın stratejik değerini vurgulamıştır.

Sokollu Mehmed Paşa'nın 'Don-Volga Kanal Projesi' ile ulaşmak istediği temel hedeflerden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Bu proje ile Hazar Denizi ve Karadeniz birleştirilerek donanmanın Hazar'a geçmesi, Rus yayılmacılığının önlenmesi ve Orta Asya Türk dünyası ile doğrudan temas kurulması amaçlanmıştır.

1538 Preveze Deniz Zaferi'nin Türk tarihindeki en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Barbaros Hayrettin Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasının Haçlı donanmasını yenmesiyle Akdeniz bir 'Türk Gölü' haline gelmiş ve üstünlük Osmanlılara geçmiştir.

1590 Ferhat Paşa Antlaşması'nın Osmanlı Devleti için önemi aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Safeviler ile imzalanan Ferhat Paşa Antlaşması ile Tebriz, Karabağ, Dağıstan gibi yerler alınmış ve Osmanlı Devleti doğudaki en geniş sınırlarına ulaşmıştır.

Kanuni Sultan Süleyman döneminde Belgrad'ın fethi (1521) Osmanlı Devleti için nasıl bir stratejik önem taşımaktadır?

Çözüm: Belgrad, Avrupa'nın kapısı olarak görülüyordu. Buranın fethi, Osmanlı ordusunun Macaristan ve Viyana üzerine yapacağı seferlerde lojistik ve askeri bir merkez olmasını sağlamıştır.

Fatih Sultan Mehmed döneminde Sahn-ı Seman Medreseleri'nin açılması ve Ali Kuşçu gibi bilim insanlarının İstanbul'a davet edilmesi aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

Çözüm: Fatih, askeri başarılarının yanı sıra bilime ve sanata büyük önem vermiş, İstanbul'u dönemin en önemli bilim merkezlerinden biri yapmak için çalışmıştır.

1526 Mohaç Meydan Muharebesi'nin dünya savaş tarihindeki en dikkat çekici özelliği nedir?

Çözüm: Macar ordusuna karşı kazanılan Mohaç Meydan Muharebesi, tarihin en kısa süren ve en kesin sonuçlu meydan savaşlarından biri olarak kabul edilir.

Osmanlı Devleti'nin klasik döneminde (1453-1595) uygulanan 'Millet Sistemi' neye dayanmaktadır?

Çözüm: Osmanlı Millet Sistemi, tebaayı ırklarına göre değil, mensup oldukları din veya mezhebe göre (Müslüman, Ortodoks, Yahudi vb.) gruplandıran bir idari yapıdır.

Kanuni Sultan Süleyman döneminde imzalanan 1533 İstanbul Antlaşması ile Avusturya Arşidükü, Osmanlı Sadrazamına denk sayılmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

Çözüm: Bir devletin kralının, diğer devletin ikinci adamına (sadrazam) denk sayılması, protokolde Osmanlı Devleti'nin mutlak üstünlüğünü ve büyük devlet olduğunu gösterir.

Rodos'un 1522 yılında Kanuni Sultan Süleyman tarafından fethedilmesinin Akdeniz ticareti açısından önemi nedir?

Çözüm: Rodos'taki şövalyeler, Osmanlı'nın İstanbul-Mısır arasındaki ticaret gemilerine saldırıyordu. Rodos'un fethiyle bu kritik güzergahın güvenliği sağlanmış oldu.

Fatih Sultan Mehmed’in 'Kayser-i Rum' (Roma İmparatoru) unvanını kullanması, onun hangi vizyona sahip olduğunu kanıtlar?

Çözüm: İstanbul'un fethiyle Doğu Roma'ya son veren Fatih, kendisini bu köklü imparatorluğun varisi olarak görmüş ve cihan şümul (evrensel) bir imparatorluk kurmayı hedeflemiştir.

Osmanlı Devleti'nin Hint Deniz Seferleri'nde istenilen başarıya ulaşamamasının temel teknik sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Osmanlı kadırgaları iç deniz (Akdeniz) şartlarına göre yapılmıştı. Hint Okyanusu'ndaki büyük dalgalara ve Portekizlilerin açık denizlere uygun kalyonlarına karşı yetersiz kalmışlardır.

Fatih Sultan Mehmed, İstanbul'un fethinden sonra şehirden ayrılan Rumların geri dönmesi için teşviklerde bulunmuş, Ermeni ve Yahudi cemaatlerine kendi dini liderlerini seçme ve ibadetlerini özgürce yapma hakkı tanımıştır. Bu durumun temel amacı aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Çözüm: Fatih, İstanbul'un fethinden sonra şehrin demografik ve ekonomik yapısını canlandırmak istemiştir. Farklı inanç gruplarına tanınan haklar, şehrin kozmopolit bir ticaret ve kültür merkezi olmasını sağlamıştır.

Yavuz Sultan Selim'in Doğu siyasetinde İdris-i Bitlisi gibi yerel alimlerden destek alması, bölgedeki hangi gelişmeyi kolaylaştırmıştır?

Çözüm: İdris-i Bitlisi'nin arabuluculuğu sayesinde Doğu Anadolu'daki birçok Kürt beyi ve aşireti, Safevi baskısına karşı Osmanlı idaresini gönüllü olarak kabul etmiştir.