10. Sınıf Tarih Osmanlı Medeniyeti ve Kültürü Testi çöz! Ücretsiz, online ve MEB kazanımlarına uygun sorularla konuyu pekiştir, detaylı çözümlerle eksiklerini hemen gör.
10. Sınıf Tarih Osmanlı Medeniyeti ve Kültürü Soruları ve Cevapları
1. Osmanlı Devleti'nde padişahın 'Zıllullah-ı fi'l-Arz' (Allah'ın yeryüzündeki gölgesi) unvanını kullanması ve cülus törenlerinde kılıç kuşanması, devletin yönetim anlayışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisini en iyi açıklar?
A) Mutlak otoritenin dini ve geleneksel temellere dayandırıldığı
B) Ordunun yönetimde sivil bürokrasiden daha etkili olduğu
C) Demokratik bir yönetim yapısının benimsendiği
D) Saltanat sisteminin yerini meşrutiyete bıraktığı
E) Şer'i hukukun tamamen terk edilerek örfi hukuka geçildiği
2. Fatih Sultan Mehmet döneminde Topkapı Sarayı'nın inşasıyla birlikte 'Enderun Mektebi' kurumsallaşmıştır. Bu okulun temel amacı devlete sadık, yetenekli idareciler yetiştirmektir. Enderun'un yapısı dikkate alındığında, Osmanlı bürokrasisi hakkında hangi çıkarım yapılabilir?
A) Devlet yönetiminde sadece Türk kökenli ailelere yer verildiği
B) Liyakat ve sadakat esaslı bir yönetici sınıfı oluşturulmaya çalışıldığı
C) Eğitim sisteminin tamamen dini ilimlere dayandığı
D) Padişahın yetkilerinin bu okul mezunları tarafından kısıtlandığı
E) Saray hayatının halktan tamamen kopuk bir şekilde sürdürüldüğü
3. Osmanlı toplum yapısında 'Millet Sistemi', bireyleri ırklarına göre değil, mensup oldukları din veya mezhebe göre sınıflandırmıştır. Bu sistemin Osmanlı sosyal hayatına sağladığı en büyük katkı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Her grubun kendi dilini ve kültürünü koruyarak barış içinde yaşaması
B) Müslüman olmayanların devlet yönetiminde en üst kademeye gelmesi
C) Toplumda sınıf ayrımının tamamen ortadan kalkması
D) Merkezi otoritenin zayıflayarak özerk bölgelerin oluşması
E) Ekonomik faaliyetlerin sadece gayrimüslimlerin elinde toplanması
4. Osmanlı hukuk sisteminde 'Şer'i hukuk' İslam esaslarına dayanırken, 'Örfi hukuk' padişahın emirleri ve geleneklerden oluşurdu. Ancak örfi hukukun kuralları şer'i hukuka aykırı olamazdı. Bu durum Osmanlı hukuk sistemiyle ilgili neyi kanıtlar?
A) Padişahın yetkilerinin sınırsız olduğunu
B) Hukuk birliğinin sağlanamadığını
C) Yasama yetkisinin temelinde dini referansların belirleyici olduğunu
D) Örfi hukukun zamanla şer'i hukuku etkisiz hale getirdiğini
E) Modern hukuk kurallarının Avrupa'dan alındığını
5. Osmanlı Devleti'nde 'Vakıf Sistemi' sayesinde hastaneler, kütüphaneler, kervansaraylar ve medreseler inşa edilmiş; bu kurumların giderleri vakfedilen topraklardan karşılanmıştır. Bu sistemin günümüzdeki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Serbest piyasa ekonomisi
B) Sosyal devlet anlayışı ve sivil toplum faaliyetleri
C) Askeri savunma stratejileri
D) Merkeziyetçi yönetim modeli
E) Uluslararası ticaret anlaşmaları
6. Osmanlı şehirlerinde çarşıların merkezinde 'Bedesten' adı verilen, değerli eşyaların satıldığı ve korunduğu binalar bulunurdu. Bedestenlerin etrafında ise belirli meslek gruplarının toplandığı arastalar yer alırdı. Bu yerleşim düzeni Osmanlı ekonomisi hakkında neyi gösterir?
A) Ticaretin sadece devlet kontrolünde yapıldığını
B) Ekonominin tarıma dayalı olduğunu
C) Ticari hayatın belirli bir düzen ve güvenlik içinde örgütlendiğini
D) Dış ticaretin iç ticaretten daha önemli olduğunu
E) Şehirleşmenin sadece askeri amaçlarla yapıldığını
7. Mimar Sinan, Edirne'deki Selimiye Camii'ni 'ustalık eserim' olarak tanımlamıştır. Bu yapıda kullanılan devasa kubbe teknolojisi ve iç mekanın aydınlık olması, Osmanlı mimarisinin hangi özelliğiyle ilişkilendirilebilir?
A) Estetik ile mühendislik dehasının birleştirilmesi
B) Sadece dini motiflerin kullanılması
C) Bizans mimarisinin aynen taklit edilmesi
D) Süslemenin yapısal sağlamlıktan daha önemli görülmesi
E) Ahşap malzemenin taş malzemeye tercih edilmesi
8. Osmanlı Devleti'nde 'Lonca Teşkilatı', esnaflar arasındaki haksız rekabeti önler, ürünlerin kalitesini denetler ve fiyatları (narh sistemi) belirlerdi. Bu sistemin tüketiciler açısından en önemli faydası nedir?
A) Üretim miktarının sınırsız artması
B) Ürünlerin fahiş fiyatla satılmasının engellenmesi ve kalite standardı
C) Esnafların vergi ödemekten muaf tutulması
D) İthal malların kullanımının teşvik edilmesi
E) Mesleki eğitimin sadece aile içinde verilmesi
9. 15. yüzyılda İstanbul'a davet edilen Ali Kuşçu, Ayasofya Medresesi'nde müderrislik yapmış ve astronomi alanında önemli çalışmalar yürütmüştür. Bu durum Osmanlı Devleti'nin bilim politikası hakkında ne söyler?
A) Bilimsel çalışmaların sadece dini konularla sınırlı kaldığı
B) Farklı coğrafyalardaki bilim insanlarına değer verilerek bilimsel gelişimin desteklendiği
C) Batı dünyasındaki gelişmelerin tamamen görmezden gelindiği
D) Bilimin sadece saray çevresinde gizli bir uğraş olduğu
E) Medreselerin sadece hukuk eğitimi verdiği
10. Osmanlı minyatür sanatında kişilerin sosyal statülerine göre daha büyük veya küçük çizilmesi, perspektif yerine hiyerarşinin ön planda tutulması neyin göstergesidir?
A) Sanatçıların teknik yetersizlik içinde olduğu
B) Sanatın gerçeklikten tamamen kopuk olduğu
C) Görsel anlatımda sembolizmin ve toplumsal düzenin önemsendiği
D) Batı resim sanatının minyatürü etkilediği
E) Resim yapmanın yasak olmasından dolayı bu yöntemin seçildiği
11. Osmanlı Devleti'nde 'Reaya' (halk), üretim yapmak ve vergi vermekle yükümlüyken; 'Askeri' sınıf (yönetenler) vergi vermezdi. Ancak bir köylü çocuğu medrese eğitimi alarak 'İlmiye' sınıfına geçebilir ve kadı veya müderris olabilirdi. Bu durum Osmanlı toplum yapısı hakkında hangisini kanıtlar?
A) Katı bir kast sisteminin uygulandığı
B) Dikey hareketliliğin (sınıf değiştirme) mümkün olduğu
C) Eğitimin sadece zengin ailelere mahsus olduğu
D) Köylülerin hiçbir hakka sahip olmadığı
E) Askeri sınıfın her geçen gün zayıfladığı
12. Osmanlı mutfağının Orta Asya, Balkanlar, Orta Doğu ve Akdeniz kültürlerinden etkilenerek zenginleşmesi, imparatorluğun hangi özelliğiyle doğrudan ilişkilidir?
A) Tarımsal üretimin düşük olmasıyla
B) Çok uluslu ve geniş bir coğrafyaya yayılan yapısıyla
C) Sadece göçebe geleneklerini sürdürmesiyle
D) Dış ticarete kapalı bir ekonomi izlemesiyle
E) Baharat Yolu'nun kontrolünü kaybetmesiyle
13. Divan-ı Hümayun'da alınan kararların İslam dinine uygun olup olmadığına dair fetva veren görevli aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sadrazam
B) Nişancı
C) Kazasker
D) Şeyhülislam
E) Reisülküttab
14. Osmanlı Devleti'nde hat sanatının (güzel yazı) çok gelişmiş olmasında ve resim sanatının geride kalmasında temel etken nedir?
A) Kağıt üretiminin yetersiz olması
B) İslam dinindeki tasvir (resim ve heykel) konusundaki çekinceler
C) Padişahların sanata ilgi duymaması
D) Hattatların çok yüksek maaş alması
E) Halkın okuma yazma oranının çok yüksek olması
15. Osmanlı'da 'Darüşşifa' adı verilen hastanelerde hastalar sadece ilaçla değil, su sesi, müzik ve güzel kokularla da tedavi edilirdi. Bu durum Osmanlı tıp anlayışı hakkında neyi gösterir?
A) Tıbbın sadece psikolojik hastalıklara odaklandığını
B) Modern tıbbın reddedildiğini
C) İnsana verilen değerin ve bütüncül (ruhsal-bedensel) tedavi yaklaşımının varlığını
D) Hastanelerin sadece zenginler için açıldığını
E) Dini inançların tıbbi gelişmeyi engellediğini
16. Osmanlı Devleti'nde 'Nişancı'nın görevleri arasında fethedilen toprakların kaydını tutmak (Tahrir defterleri) ve padişahın tuğrasını çekmek yer alırdı. Nişancı'nın bu görevleri onun hangi sınıfa mensup olduğunu gösterir?
A) Seyfiye
B) İlmiye
C) Kalemiye
D) Reaya
E) Mülkiye
17. Osmanlı Devleti'nde şehzadelerin 'Sancak Sistemi' ile eyaletlere gönderilmesinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Şehzadeleri İstanbul'dan uzaklaştırarak isyanlarını önlemek
B) Şehzadelerin halkı tanımasını ve devlet yönetiminde tecrübe kazanmasını sağlamak
C) Eyaletlerdeki tarımsal üretimi denetlemek
D) Yeni yerler fethetmek için ordu toplamak
E) Yabancı devletlerle diplomatik ilişkiler kurmak
18. Osmanlı'da 'Çini' sanatı özellikle cami, saray ve türbe süslemelerinde kullanılmıştır. İznik ve Kütahya bu sanatın merkezleri olmuştur. Çini sanatının mimaride yaygın kullanımı aşağıdakilerden hangisini destekler?
A) Yapıların dış görünüşüne önem verilmediğini
B) İç mekan estetiğine ve kalıcılığa önem verildiğini
C) Mimari eserlerin sadece taştan yapıldığını
D) Sanatın halktan gizli yürütüldüğünü
E) Ekonomik kriz nedeniyle ucuz malzeme kullanıldığını
19. Osmanlı Devleti'nde 'Adaletname' adı verilen belgeler, yerel yöneticilerin halka zulmetmesini önlemek amacıyla padişah tarafından yayınlanırdı. Bu durum Osmanlı yönetim anlayışındaki hangi kavramla doğrudan ilgilidir?
A) İstimalet (Hoşgörü)
B) İltizam (Vergi toplam
C) Hakkaniyet Çemberi (Adalet)
D) Devşirme (İnsan kaynağı)
E) Gaza ve Cihad
20. Osmanlı eğitim sisteminde 'Tekke ve Zaviyeler' daha çok halkın dini ve manevi eğitimini üstlenirken, 'Medreseler' akademik ve hukuki eğitim verirdi. Bu iki kurumun bir arada bulunması neyi gösterir?
A) Eğitimde birliğin olmadığını
B) Eğitim ve öğretimin farklı kanallardan (örgün ve yaygın) birbirini tamamladığını
C) Medreselerin zamanla önemini kaybettiğini
D) Tasavvufun bilimsel gelişmeyi engellediğini
E) Sadece dini eğitimin yasal olduğunu
21. Fatih Sultan Mehmet'in kendi portresini İtalyan ressam Bellini'ye yaptırması, Osmanlı kültürel hayatındaki hangi değişimin habercisidir?
A) İslamiyet'ten uzaklaşıldığının
B) Batı sanatına ve Rönesans dünyasına olan ilginin
C) Minyatür sanatının tamamen yasaklandığının
D) İtalyanca'nın resmi dil ilan edildiğinin
E) Osmanlı'nın Avrupa karşısında savunmaya geçtiğinin
22. Osmanlı Devleti'nde 'Sahn-ı Seman' medreseleri, döneminin en üst düzey eğitim kurumu olup matematik ve astronomi gibi akli ilimlere büyük önem vermiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisini çürütür?
A) Osmanlı medreselerinde sadece dini dersler okutulduğu iddiasını
B) Eğitimin ücretsiz olduğu bilgisini
C) Müderrislerin maaşlarının yüksek olduğu gerçeğini
D) Medreselerin vakıf sistemiyle yönetildiğini
E) İstanbul'un bir bilim merkezi haline geldiğini
23. Osmanlı'da 'Kervansaraylar'da konaklayan yolculardan üç gün boyunca ücret alınmaz, din ve dil ayrımı yapılmaksızın herkese yemek verilirdi. Bu uygulama Osmanlı medeniyetinin hangi yönünü vurgular?
A) Ekonomik kazanç hırsını
B) Sosyal dayanışma ve insani değerleri
C) Askeri güvenlik önlemlerini
D) Şehirleşme hızını
E) Diplomasi tekniklerini
24. Osmanlı Devleti'nde 'Reisülküttab' başlangıçta Nişancı'ya bağlı bir katip iken, 17. yüzyıldan itibaren dış ilişkilerin önem kazanmasıyla bugünkü 'Dışişleri Bakanı' konumuna gelmiştir. Bu değişim neyin göstergesidir?
A) Sınırların genişlemesinin durduğunun
B) Diplomasinin askeri güçten daha öncelikli hale gelmeye başladığının
C) Padişahın yetkilerinin arttığının
D) Kalemiye sınıfının tasfiye edildiğinin
E) Medrese eğitiminin bozulduğunun
25. Osmanlı edebiyatında 'Divan Edebiyatı' daha çok saray ve çevresinde, Arapça-Farsça kelimelerin ağırlıklı olduğu bir dille yapılırken; 'Halk Edebiyatı' sade Türkçe ile halk arasında yaygındı. Bu durum Osmanlı kültürü için hangisini söyler?
A) Kültürel bir kopukluk ve ikili bir yapı olduğunu
B) Halkın okuma yazma bilmediğini
C) Sarayın halk kültürünü yasakladığını
D) Tek bir ortak dilin oluşturulamadığını
E) Edebiyatın sadece dini konularda yapıldığını
Sınav Bilgileri
2026Maarif Modeli
Sınav İstatistikleri
Soru Sayısı 25 Soru
Test Süresi 25 Dakika
Seviye Zor
