7. Sınıf Sosyal Bilgiler Birey ve Toplum

Aşağıdaki kavram haritasında etkin ve sağlıklı bir dinleme sürecinde olması gereken bazı temel özellikler verilmiştir. Ancak bir kutucuk boş bırakılmıştır.

7 yaşındaki Elif ve ailesi akşam televizyon izlemek için ekran başına geçmişlerdir. İzlemek istedikleri programın sağ alt köşesinde bazı görsel semboller yer almaktadır. Elif'in babası bu sembolleri inceleyerek programın Elif için uygun olup olmadığına karar vermiştir.

Aşağıdaki görselde iki farklı kişinin aynı nesneye bakarak farklı sayılar gördüğü bir durum tasvir edilmiştir.

Bir yerel gazete, şehrin tanınmış esnaflarından Ahmet Bey'in dükkanında tarihi geçmiş ürünler sattığına dair asılsız bir haber yapmıştır. Ahmet Bey, bu durum üzerine mahkemeye başvurmuş ve haberin tamamen yalan olduğunu ispatlamıştır. Mahkeme kararı doğrultusunda gazete, bir sonraki sayısında bu yanlışlığı düzelten resmi bir yazı yayımlamak zorunda kalmıştır.

Sosyal medyada dolaşan 'Yarın tüm Türkiye genelinde tüm okullar yoğun kar yağışı sebebiyle 3 gün süreyle tatil edilmiştir.' şekline bir paylaşım gören 7. sınıf öğrencisi Mert, bir 'medya okuryazarı' olarak hareket etmek istemektedir. Buna göre Mert'in yapması gereken en doğru davranış hangisidir?

İletişim sadece konuşarak gerçekleşmez; jestlerimiz, mimiklerimiz, duruşumuz ve hatta giysilerimiz bile birer iletişim unsurudur. Buna göre, bir kişinin arkadaşına 'göz kırpması' veya 'gülümsemesi' hangi iletişim türüne doğrudan örnek oluşturur?

Anayasamızın 26. maddesine göre 'Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.' Ancak bu özgürlük sınırsız değildir. Düşünceyi açıklama özgürlüğünün sınırlarını belirleyen en önemli denge aşağıdakilerden hangisidir?

Can, en yakın arkadaşı Ali'nin kedisinin kaybolduğunu ve Ali'nin bu yüzden çok üzgün olduğunu öğrenir. Can, arkadaşına 'Aman alt tarafı bir kedi, yenisini alırsınız üzülme!' demek yerine, kendi çok sevdiği oyuncağını kaybettiğinde hissettiği derin üzüntüyü hatırlar. Arkadaşının yanına giderek 'Seni çok iyi anlıyorum, onun senin için ne kadar değerli olduğunu biliyorum. Umarım en kısa sürede buluruz.' der. Can'ın bu yaklaşımı, sağlıklı iletişimi başlatan hangi temel beceriye en net örnektir?

Bir televizyon muhabiri, ünlü bir sanatçının yüksek duvarlarla çevrili müstakil evinin bahçesini havadan drone (insansız hava aracı) ile görüntülemiş ve sanatçının ailesiyle yemek yediği anları televizyon programında izinsiz olarak yayınlamıştır. Bu durum, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın güvence altına aldığı aşağıdaki haklardan hangisinin doğrudan ihlal edildiğini gösterir?

Zeynep, sınıfına yeni katılan yabancı uyruklu bir öğrenci hakkında ilk gün içinden: 'Bu çocuk Türkçe konuşamıyor, bizimle asla anlaşamaz ve derslerde çok başarısız olur.' diye düşünmüştür. Ancak birkaç hafta sonra bu öğrencinin Türkçe öğrenmek için çok çabaladığını, arkadaş canlısı olduğunu ve matematik dersinde çok başarılı olduğunu fark etmiştir. Zeynep'in ilk günkü bu hatalı tutumu sağlıklı iletişimin önündeki hangi engelle açıklanabilir?

Demokratik ülkelerde kitle iletişim özgürlüğü ve basın hürriyeti anayasal güvence altındadır. Ancak bu özgürlükler tamamen sınırsız değildir. Devletler, milli güvenlik, kamu düzeninin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi ve genel ahlakın korunması gibi durumlarda basın yayın organlarına yasal sınırlar getirebilir veya yayın yasağı uygulayabilir. Bu durum kitle iletişim özgürlüğü ile ilgili aşağıdakilerden hangisini en iyi gösterir?

Bir iletişim modelinde 'Kaynak' mesajı gönderen, 'Alıcı' mesajı alan, 'Mesaj' iletilen bilgi, 'Dönüt' ise alıcının mesaja verdiği tepkidir. Sınıfta öğretmen 'Lütfen herkes kitabının 45. sayfasını açsın.' dediğinde, tüm öğrencilerin kitaplarını açıp 45. sayfayı bulmaları bu iletişim sürecindeki hangi ögeyi temsil eder?

Sosyal medyada paylaştığımız fotoğraflar, yazdığımız yorumlar, beğendiğimiz gönderiler ve internette arattığımız kelimeler arkamızda silinmesi oldukça zor izler bırakır. Bu izler gelecekteki eğitim, iş ve sosyal hayatımızı doğrudan etkileyebilir. İnternet dünyasında bıraktığımız bu kalıcı dijital izlere ne ad verilir?

Selin, arkadaşı Elif dertlerini anlatırken sürekli onun gözlerinin içine bakmakta, anladığını belirtmek için başıyla onaylamakta ve sözünü kesmeden sabırla dinlemektedir. Konuşma bittiğinde ise 'Seni çok iyi anlıyorum, bu durum seni gerçekten çok üzmüş.' diyerek geri bildirimde bulunmaktadır. Selin'in sergilediği bu dinleme tarzı aşağıdakilerden hangisidir?

Ülkemizde radyo ve televizyon yayınlarını düzenlemek, denetlemek, bu yayınların aile yapısına, çocukların gelişimine ve milli değerlere uygunluğunu kontrol etmekle görevli olan anayasal kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Sınıf rehber öğretmeni Esra Hanım, öğrencilerinin birbirleriyle olan iletişimini güçlendirmek amacıyla tahtaya aşağıdaki görseli çizmiş ve 'İletişimde kullandığımız dil, karşımızdaki kişinin savunmaya geçip geçmeyeceğini belirler.' demiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi görselde yeşil renkle belirtilen iletişim diline (Ben Dili) uygun bir örnek oluşturur?

İletişimde beden dilinin ve fiziksel mesafenin önemi büyüktür. Amerikalı antropolog Edward T. Hall, insanların sosyal ilişkilerinde farkında olmadan aralarına koydukları mesafeleri dört bölgeye ayırmıştır.

Metrobüste seyahat eden Ahmet Bey, yanına çok yakın duran ve sürekli omzuna çarpan yabancı bir yolcudan dolayı huzursuz olmuş ve bir adım geri çekilerek aradaki mesafeyi açmak istemiştir.

Buna göre Ahmet Bey'in yaşadığı bu huzursuzluk, görselde verilen hangi alanın ihlal edilmesinden kaynaklanmaktadır?

Kurtuluş Savaşı yıllarında Mustafa Kemal Atatürk, kamuoyunu doğru bilgilendirmek, iç ve dış düşmanların kara propagandalarına karşı halkı birleştirmek amacıyla Halide Edip ve Yunus Nadi ile birlikte 6 Nisan 1920'de Anadolu Ajansı'nı (AA) kurmuştur.

Buna göre, Anadolu Ajansı'nın kuruluş amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Kalıp yargı; bir grubun tüm üyelerine yönelik geliştirilen, genellikle gerçek dışı ve aşırı genelleştirilmiş inançlardır. Örneğin, 'Sözelciler matematikten anlamaz' ya da 'Gözlüklü insanlar çok zekidir' gibi ifadeler birer kalıp yargıdır. Bu yargılar, bireyleri kendi kişisel özellikleri yerine ait oldukları grubun özelliklerine göre değerlendirmemize neden olur.

Buna göre, kalıp yargıların sağlıklı iletişim üzerindeki en olumsuz etkisi aşağıdakilerden hangisidir?