7. Sınıf Sosyal Bilgiler Nüfus ve Yerleşme İlkeleri
7. Sınıf Sosyal Bilgiler Nüfus ve Yerleşme İlkeleri Online Testi
Türkiye’de Nüfus ve Yerleşme: Yaşamın İzleri
Nüfus, belirli bir alanda yaşayan insan sayısıdır. Türkiye’de nüfusun dağılışı ise her yerde aynı değildir; bazı bölgelerimiz çok kalabalıkken, bazı bölgelerimiz daha seyrek nüfusludur. Peki, bir yerin neden çok göç aldığını veya neden az insan barındırdığını hiç düşündünüz mü? Bunun temelinde doğal ve beşeri faktörler yatmaktadır.
Doğal Faktörler
İnsanların yerleşim yeri seçiminde doğa en büyük belirleyicidir.
- İklim: İnsanlar, yaşamaya elverişli ılıman iklimleri tercih ederler. Kıyı bölgelerimiz (Ege, Marmara, Akdeniz) ılıman olduğu için nüfus yoğundur. Doğu Anadolu gibi sert kışların yaşandığı yerlerde ise nüfus seyrektir.
- Yer Şekilleri: Düz ve alçak alanlar tarım, sanayi ve ulaşım için elverişlidir. Bu nedenle ovalar ve kıyı düzlükleri yerleşime çok uygundur. Dağlık ve engebeli araziler (Hakkari, Menteşe Yöresi gibi) ise yerleşimi zorlaştırır.
- Su Kaynakları: Tarih boyunca insanlar su kenarlarını tercih etmiştir. Akarsu çevreleri hem tarım hem de içme suyu ihtiyacı için vazgeçilmezdir.
Beşeri Faktörler
Doğal şartların yanı sıra, insanların yarattığı imkanlar da nüfusun dağılışını etkiler. Sanayi, en büyük etkendir. İstanbul, Bursa ve Kocaeli gibi şehirler sanayinin geliştiği merkezler olduğu için çok göç alır. Tarım, ticaret, turizm ve ulaşım olanakları da bir bölgenin nüfusunu doğrudan artırır. Örneğin; ulaşımın geliştiği kavşak noktaları (Ankara gibi) nüfusun yoğunlaştığı yerlerdir.
Özetle Yerleşme
Yerleşme, insanların barınma, beslenme ve sosyal ihtiyaçlarını karşıladıkları alanlardır. Ülkemizde nüfusun dengesiz dağılışı; iş imkanlarının farklılığı, iklimin çeşitliliği ve yeryüzü şekillerinin farklılığından kaynaklanır. Unutmamalıyız ki; sanayinin geliştiği, ulaşımın kolay olduğu ve iklimin elverişli olduğu yerlerde yerleşme daha fazladır.
İpucu: Bir harita üzerinde nüfusun yoğun olduğu yerleri incelediğinde, o bölgelerin genellikle deniz kıyısında veya düz ovalarda olduğunu göreceksin. Bu, ‘yer şekilleri ve iklim’in nüfus üzerindeki etkisini anlaman için en basit kanıttır.
