7. Sınıf Türkçe Açıklama, Tartışma, Öyküleme, Betimleme

Pek çok kişi internetin kitap okuma alışkanlığını öldürdüğünü iddia ediyor. Oysa bu görüş, teknolojinin sunduğu imkânları görmezden gelmektir. Dijital platformlar, bilgiye ulaşımı hızlandırdığı gibi, klasik eserlerin geniş kitlelere yayılmasını da sağlıyor. Asıl sorun teknoloji değil, onu nasıl kullandığımızdır. Dolayısıyla dijitalleşmenin okumayı bitirdiğini söylemek büyük bir yanılgıdır.

Fotosentez, bitkilerin güneş ışığını kullanarak kendi besinlerini üretme sürecidir. Bu süreçte bitkiler, kökleri aracılığıyla topraktan su ve mineralleri alır, yapraklarıyla da havadan karbondioksit emer. Güneşten gelen enerji sayesinde bu maddeler, klorofil yardımıyla glikoza ve oksijene dönüştürülür. Sonuç olarak bitki gelişimi için gerekli enerjiyi sağlarken, atmosfere de canlılar için hayati olan oksijeni bırakır.

Sabah erkenden kalkıp valizini hazırladı. İstasyonun kalabalığına karıştı, biletini gişeden alıp perona doğru ilerledi. Trenin düdüğü çaldığında derin bir nefes aldı ve kapıya yöneldi. Vagonun içine girdiğinde cam kenarındaki boş yeri bulup oturdu. Tren yavaşça hareket ederken, geride bıraktığı kasabanın çatılarının küçüldüğünü izledi.

Bazı eleştirmenler, modern sanatın karmaşık olduğunu ve herkesin anlayamayacağını savunuyor. Oysa sanat, tek bir doğruya indirgenemeyecek kadar zengindir. Bir eserin değerini sadece teknik ustalığa bağlamak, sanatın duygusal derinliğini görmezden gelmektir. Sanat, izleyicinin kendi dünyasından bir şeyler bulduğu sürece anlamlıdır.

Küresel ısınma, atmosferdeki sera gazlarının artması sonucu dünyanın ortalama sıcaklığının yükselmesidir. Sanayi devriminden bu yana fosil yakıtların yoğun kullanımı, karbondioksit miktarını artırmıştır. Bu durum buzulların erimesine, deniz seviyelerinin yükselmesine ve mevsimsel dengesizliklere neden olmaktadır. Bilim insanları, bu sürecin durdurulması için karbon salınımının azaltılması gerektiğini vurgulamaktadır.

Köyün girişindeki köprüden geçtik. Altımızdan gürül gürül akan dere, baharın gelmesiyle coşmuştu. Çevredeki ağaçlar, yeni filizlenen yeşil yapraklarıyla adeta bir şölen sunuyordu. Uzaktan gelen kuzuların meleme sesleri, kuş cıvıltılarına karışıyordu. Her yer, taze toprak ve çiçek kokusuyla kaplıydı.

Çantasını masanın üzerine bıraktı, yavaşça koltuğa çöktü. Gözleri yorgunluktan kapanmak üzereydi. Anahtarlarını cebinden çıkarıp masanın kenarına koydu. Tam o sırada telefon çaldı, ekrandaki isme bakınca derin bir iç çekerek ayağa kalktı. Pencereye doğru yürüyüp dışarıdaki yağmuru izlemeye başladı.

Bir başarı hikâyesi yazmak isteyen yazar, karakterinin yaşadığı zorlukları okuyucuya hissettirmek için şu ifadeleri kullanır: 'Zirveye giden yol, keskin kayalıklar ve bitmek bilmeyen yokuşlarla doluydu. Ayakkabısının tabanı aşınmış, nefesi göğsüne bir taş gibi oturmuştu. Her adımda bacaklarındaki kasların sızladığını hissediyor, soğuk rüzgâr yüzünü bir bıçak gibi kesiyordu.' Bu metinde ağır basan anlatım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

İnternet kullanımı hakkında bir köşe yazarı şunları yazar: 'İnternetin sosyalleşmeyi azalttığı söylenir; ancak ben buna katılmıyorum. Aksine, internet sayesinde dünyanın farklı yerlerindeki insanlarla fikir alışverişinde bulunabiliyoruz. İnsanları birbirinden koparan şey teknoloji değil, bireylerin kendi içine kapanık tercihleridir. Dolayısıyla teknolojiyi suçlamaktan vazgeçip onu nasıl daha verimli kullanacağımıza odaklanmalıyız.' Bu metin hangi anlatım biçimiyle oluşturulmuştur?

Güneş enerjisi panelleri, güneşten gelen fotonları elektrik enerjisine dönüştüren yarı iletken malzemelerden üretilir. Panellerin yüzeyindeki hücreler, ışığı emerek elektronların hareket etmesini sağlar. Bu hareket sonucunda oluşan akım, evlerimizde kullandığımız elektriğe dönüştürülür. Böylece çevre dostu ve yenilenebilir bir enerji kaynağı elde edilmiş olur. Bu metinde kullanılan anlatım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Hava kararmak üzereydi. Selim, anahtarlarını yavaşça kapının kilidine soktu, kapıyı gıcırtıyla açtı ve içeri girdi. Montunu portmantoya astıktan sonra mutfağa yöneldi. Çaydanlığı ocağa koydu, ocağın altını yaktı. Pencerenin önüne geçip dışarıdaki sokağın ıssızlığını seyrederken, eline aldığı kitabı okumaya başladı. Bu metnin anlatım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Kitap okumanın sadece boş zamanlarda yapılacak bir hobi olduğunu düşünmek büyük bir hatadır. Okuma, insanın zihinsel kapasitesini geliştiren, kelime dağarcığını zenginleştiren ve empati yeteneğini artıran bir süreçtir. Bunu sadece eğlenceye indirgemek, okumanın temel işlevini göz ardı etmektir. Oysa okumak, bir insanın dünyayı anlama ve yorumlama biçimidir. Bu parça için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Erozyon, toprağın üst kısmındaki verimli tabakanın su, rüzgâr gibi etkenlerle taşınması olayıdır. Bitki örtüsünün tahrip edilmesi, toprağın çıplak kalmasına ve kolayca aşınmasına neden olur. Ağaçlandırma çalışmaları ve eğimli arazilerde yapılan teraslama yöntemleri, erozyonu önlemede en etkili yollardır. Doğayı korumak, toprağın geleceğini güvence altına almaktır. Bu metnin anlatım biçimi nedir?

Deniz kıyısındaki küçük balıkçı kasabası, günün ilk ışıklarıyla birlikte canlanıyordu. Maviye boyanmış ahşap tekneler, suların üzerinde hafifçe sallanıyor; balıkçılar ağlarını onarmak için iskeleye yığılıyordu. Uzaktan bakıldığında, evlerin kiremit çatıları güneşin vurduğu her noktada parlıyordu. Havada yoğun bir tuz ve balık kokusu vardı. Bu metinde ağır basan anlatım biçimi hangisidir?

Alarmın sesiyle gözlerini araladı. Yastığının altındaki telefonu kapattı ve yataktan doğruldu. Pencereyi açtığında yüzüne çarpan serin hava, uykusunu bir anda dağıttı. Mutfağa gidip kendine büyük bir bardak su doldurdu. Günün planını yapmak için masanın başına oturduğunda, pencerenin önündeki kuşların cıvıltısını duydu ve gülümsedi. Bu metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir şehir plancısı, yeni yapılacak park projesi için şu raporu hazırlamıştır: 'Park, şehrin tam merkezinde yer almaktadır. Kuzey kısmında 200 yıllık çınar ağaçları gökyüzünü bir şemsiye gibi kapatırken, güney kısmında ise rengarenk lalelerin oluşturduğu çiçek tarhları bulunmaktadır. Parkın ortasındaki havuzun mermer kenarları güneş vurdukça parlıyor, fıskiyeden yükselen su damlacıkları ise havaya serinlik katıyor.' Bu metinde kullanılan anlatım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Edebiyat dersinde bir öğrenci şu metni okumuştur: 'Birçok kişi, edebiyatın sadece kurgu dünyasından ibaret olduğunu düşünerek onu gerçek hayattan kopuk bulur. Oysa edebiyat, insanın hayat tecrübesini yansıtan bir aynadır. Bir karakterin yaşadığı acı veya mutluluk, aslında bizim iç dünyamızdaki yansımalardır. Dolayısıyla edebiyatı gerçeklikten uzak görmek, insanın kendi duygularını inkâr etmesidir.' Bu metnin anlatım biçimi ve amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir tarihçi, 'Tarihsel süreçte toplumların değişimi' adlı makalesinde şu ifadeleri kullanmıştır: 'Sanayi Devrimi ile birlikte üretim yöntemleri tamamen değişmiştir. El tezgahlarının yerini fabrikalar almış, bu durum ekonomik yapıyı kökten etkilemiştir. Kentleşme hızlanmış, kırsaldan şehre göç artmıştır. Bu değişim, sosyal yaşamın standartlarını da beraberinde getirerek modern toplumun temellerini atmıştır.' Bu metinde ağır basan anlatım biçimi hangisidir?

Ahmet, arkadaşına tatil gününü anlatırken şöyle dedi: 'Sabah erkenden uyandım, hazırladığım sırt çantasını kapıp evden çıktım. Otobüs durağına vardığımda biletçinin ters bakışlarıyla karşılaştım. Otobüse binip en arka koltuğa geçtim, motorun gürültüsü arasında başımı cama dayayıp uyuyakalmışım.' Bu metindeki anlatım biçimi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?