10. Sınıf Tarih Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu Testi Çöz

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminde merkezi otoriteyi artırmaya yönelik bir hamle değildir?

Çözüm: Toprakların paylaştırılması feodal bir yapıdır ve merkezi otoriteyi zayıflatır; Osmanlı bunun yerine merkeziyetçi bir politika izlemiştir.

Çelebi Mehmed'in 'Devletin İkinci Kurucusu' olarak kabul edilmesinin temel sebebi nedir?

Çözüm: Kardeşleri arasındaki taht mücadelesini kazanarak devleti dağılmaktan kurtardığı için bu unvanla anılır.

Osman Bey döneminde fethedilen bölgelerdeki gayrimüslim halka yönelik uygulanan 'İstimalet Politikası', halkın can ve mal güvenliğini garanti altına almış, ibadet özgürlüğü tanımıştır. Bu politikanın Osmanlı Devleti'nin büyüme sürecine sağladığı en temel katkı aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: İstimalet (hoşgörü) politikası, fethedilen topraklardaki halkın devlete olan bağlılığını artırmış ve yönetimi kolaylaştırmıştır.

Yıldırım Bayezid'in 'Sultan-ı İklim-i Rum' unvanını alması, aşağıdakilerden hangisinin sonucudur?

Çözüm: Niğbolu zaferi sonrası Abbasi halifesi, Yıldırım Bayezid'e 'Anadolu'nun Sultanı' anlamına gelen bu unvanı vermiştir.

I. Murad döneminde kurulan 'Pençik Sistemi' ile savaş esirlerinin beşte birinin asker olarak yetiştirilmesi hedeflenmiştir. Bu sistemin ileride dönüşeceği yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Pençik sistemi esirlere dayanırken, Ankara Savaşı sonrası esir bulunamayınca Hristiyan tebaanın çocuklarından yararlanan Devşirme sistemine geçilmiştir.

Karesioğulları Beyliği'nin Osmanlı topraklarına katılması, Osmanlı Devleti'ne öncelikle hangi alanda büyük bir güç kazandırmıştır?

Çözüm: Karesioğulları'nın donanması ve denizci komutanları Osmanlı hizmetine girmiş, bu da karşı kıyıya geçişi kolaylaştırmıştır.

Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminde İskan Politikası ile göçebe Türkmenleri Balkanlar'a yerleştirmesinin sosyal amaçlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Göçebe hayat yaşayan Türkmenlerin yerleşik hayata geçirilmesi hem üretimi artırmış hem de toplumsal düzeni sağlamıştır.

I. Murad döneminde 'Ülke hanedanın ortak malıdır' anlayışı yerine 'Ülke padişah ve oğullarınındır' anlayışı getirilmiştir. Bu değişikliğin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Veraset sistemindeki bu daraltma, tahta hak iddia eden kişi sayısını azaltarak merkezi otoriteyi korumayı amaçlar.

Osmanlı Devleti'nin 'Fetret Devri' olarak adlandırılan 11 yıllık kaos döneminde Balkanlar'daki topraklarını kaybetmemesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Adil yönetim ve Türk nüfusun yerleştirilmesi, merkezi otorite zayıflasa bile halkın ayrılmamasını sağlamıştır.

Ahi Teşkilatı'nın lideri Şeyh Edebali'nin kızıyla evlenen Osman Bey, bu evlilikle neyi hedeflemiş olabilir?

Çözüm: Ahiler, Anadolu'daki esnaf ve zanaatkarların örgütü olmanın yanı sıra manevi bir nüfuza sahipti; bu destek Osman Bey'in otoritesini pekiştirmiştir.

Yıldırım Bayezid'in Anadolu Türk siyasi birliğini büyük oranda sağlamasına rağmen, 1402 Ankara Savaşı'ndan sonra bu birliğin bozulması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

Çözüm: Timur, Ankara Savaşı sonrası Osmanlı'nın gücünü kırmak için eski beylikleri yeniden canlandırmıştır.

II. Murad'ın tahtı kendi isteğiyle oğlu II. Mehmed'e (Fatih) bırakması üzerine Avrupalı devletlerin Haçlı ordusu kurması, aşağıdakilerden hangisine kanıttır?

Çözüm: Haçlılar, 12 yaşındaki bir çocuğun tahta çıkmasını fırsat bilerek Segedin Antlaşması'nı bozmuş ve saldırıya geçmiştir.

Osmanlı Devleti'nin kısa sürede büyümesinde etkili olan 'Gaza ve Cihad' anlayışı, beyliğin hangi özelliğini vurgular?

Çözüm: İslamiyet'i yayma ve koruma amacı, savaşçılara manevi bir güç ve meşruiyet sağlamıştır.

1444 Varna ve 1448 II. Kosova Savaşlarının ortak sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Özellikle II. Kosova Savaşı ile Avrupalıların Türkleri Balkanlar'dan atma umudu tamamen sona ermiştir.

Osmanlı Devleti'nde 'Devşirme Sistemi'nin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Devşirme sistemi, yerel ailelerin güçlenmesini engelleyerek doğrudan padişaha bağlı bir bürokrasi ve ordu yaratmıştır.

Halil İnalcık'a göre Osmanlı Beyliği'nin gerçek kuruluş tarihi, Bizans ordusuyla yapılan ilk meydan savaşı olan 1302 Koyunhisar (Bapheus) Savaşı'dır. Bu görüşe göre bir siyasi yapının 'devlet' statüsü kazanmasında aşağıdakilerden hangisinin daha belirleyici olduğu söylenebilir?

Çözüm: İnalcık'a göre askeri bir başarı ve bu başarının rakip (Bizans) tarafından tanınması, beyliği aşiret yapısından çıkarıp siyasi bir organizasyon haline getirmiştir.

Osmanlı Devleti'nin 'Bitinya' bölgesinde (Söğüt, İznik, Bursa çevresi) kurulmuş olmasının sağladığı coğrafi avantaj aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Batı ucunda olması, diğer beyliklerle savaşmak yerine zayıf Bizans'a yönelmesini ve prestij kazanmasını sağlamıştır.

Osmanlı Devleti'nde ilk gümüş paranın (Akçe) Orhan Bey döneminde basılması, beylik hakkında hangi çıkarımı yapmamızı sağlar?

Çözüm: Para basmak hükümdarlık alametidir ve ekonomik örgütlenmenin geliştiğini gösterir.

II. Murad'ın 'Düzmece Mustafa' isyanını bastırması ve ardından Bizans üzerine yürümesi, aşağıdakilerden hangisini amaçlamaktadır?

Çözüm: Bizans, Osmanlı şehzadelerini kışkırtarak iç karışıklık çıkarıyordu; II. Murad isyanı bastırarak bu tehdidi bertaraf etmiştir.

Orhan Bey döneminde kurulan 'Yaya ve Müsellem' ordusu, Osmanlı Devleti'nin askeri yapısında bir dönüm noktasıdır. Bu ordunun kurulması, beylikten devlete geçiş sürecinde aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

Çözüm: Düzenli ordu kurulması, devletleşme aşamasının en önemli göstergelerinden biridir; gönüllü aşiret birlikleri yerine maaşlı ve disiplinli birlikler gelmiştir.

Kuruluş döneminde Osmanlı Devleti'nin fethettiği bölgelere Anadolu'dan aileleri yerleştirirken 'anlaşmazlık yaşayan aileleri' öncelikli seçmesinin nedeni nedir?

Çözüm: Kavgalı ailelerden birinin başka bölgeye gönderilmesi, Anadolu'daki sosyal huzursuzlukları minimize etme stratejisidir.

Sırpsındığı Savaşı'nın (1364) Türk tarihi açısından en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm: Balkan devletlerinin Osmanlı'nın ilerleyişini durdurmak için Papa'nın desteğiyle oluşturduğu ilk ittifaktır.

Orhan Bey döneminde İznik'te açılan ilk Osmanlı medresesinin başına Davud-i Kayseri'nin getirilmesi, aşağıdakilerden hangisine önem verildiğini gösterir?

Çözüm: Medreseler, devletin ihtiyaç duyduğu hukukçu (kadı) ve bürokrat sınıfını yetiştirmek için kurulan eğitim kurumlarıdır.

Osmanlı Devleti'nin Rumeli'ye geçişinde önemli bir basamak olan Çimpe Kalesi'nin alınması (1353), hangi olay sonucunda gerçekleşmiştir?

Çözüm: Orhan Bey, Bizans iç karışıklıklarından yararlanmış ve yardım karşılığında Gelibolu'daki bu kaleyi alarak Rumeli'de ilk üssü elde etmiştir.

Osmanlı Devleti'nin kuruluş sürecinde 'Alperenler' ve 'Gaziyan-ı Rum' gibi grupların faaliyetleri, devletin hangi yönünü desteklemiştir?

Çözüm: Bu derviş ve savaşçı gruplar, fethedilen yerlerde hem güvenliği sağlamış hem de İslam kültürünü yayarak toplumsal entegrasyonu gerçekleştirmişlerdir.