8. Sınıf İnkılap Tarihi Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası
8. Sınıf İnkılap Tarihi Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası Online Testi
Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası: Barışçıl ve Akılcı Bir Yol
Mustafa Kemal Atatürk, ‘Yurtta sulh, cihanda sulh’ ilkesini dış politikasının temel taşı haline getirmiştir. Bu ilke, Türkiye Cumhuriyeti’nin sadece kendi sınırları içinde değil, tüm dünyada barışın korunması için çaba sarf edeceğinin en net göstergesidir. Atatürk döneminde Türk dış politikası; gerçekçilik, bağımsızlık, milli menfaatler ve uluslararası hukuka saygı temelinde yürütülmüştür.
Dış Politikanın Temel İlkeleri
- Tam Bağımsızlık: Türkiye, iç ve dış meselelerinde hiçbir devletin baskısını kabul etmemiştir.
- Gerçekçilik: Hayali hedefler peşinde koşulmamış, ülkenin imkanları ve dünya konjonktürü göz önünde bulundurulmuştur.
- Akılcılık ve Bilimsellik: Sorunlar, çatışma yerine diplomasi ve hukuk yoluyla çözülmeye çalışılmıştır.
- Eşitlik: Uluslararası ilişkilerde diğer devletlerle karşılıklı saygı ve eşitlik temelinde hareket edilmiştir.
Önemli Gelişmeler
Bu dönemdeki en kritik başarıların başında Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936) gelir. Bu sözleşme ile Boğazlar üzerindeki tam egemenlik hakkımız geri kazanılmış ve bölgenin kontrolü tamamen Türkiye’ye geçmiştir. Bir diğer önemli adım ise Hatay’ın Türkiye’ye katılması sürecidir. Atatürk, ’40 asırlık Türk yurdu düşman elinde esir kalamaz’ diyerek bu meseleyi şahsi davası haline getirmiş ve diplomatik çabalarla Hatay’ın anavatana katılması yolunda büyük bir irade göstermiştir.
Türkiye, ayrıca bölgesel barışı korumak adına Sadabat Paktı ve Balkan Antantı gibi ittifaklara öncülük etmiştir. Bu paktlar, Türkiye’nin sınır güvenliğini garanti altına alırken, komşularıyla olan ilişkilerini de güçlendirmiştir. Türkiye, Milletler Cemiyeti’ne (Cemiyet-i Akvam) üye olarak uluslararası platformda barış yanlısı olduğunu tescillemiştir.
İpucu: Atatürk dönemi dış politikasını incelerken, her zaman ‘Bu adım ülkemizin bağımsızlığını korumaya yönelik mi?’ ve ‘Sorun diplomasiyle mi çözüldü?’ sorularını kendinize sorun. Çünkü bu dönemde atılan her adım, Lozan Barış Antlaşması’ndan kalan meseleleri çözmeye ve Türkiye’nin dünyadaki saygınlığını artırmaya odaklanmıştır. Atatürk’ün akılcı ve barışçıl diplomasi anlayışı, bugün bile Türk dış politikasının en önemli rehberidir.
