8. Sınıf İnkılap Tarihi Doğu ve Güney Cepheleri

8. Sınıf İnkılap Tarihi Doğu ve Güney Cepheleri Online Testi

1 / 20
20:00

Doğu Cephesi'nde Kazım Karabekir Paşa komutasındaki Türk ordusunun Ermenilere karşı kazandığı zafer, TBMM'nin uluslararası alanda imzaladığı ilk siyasi belge olan Gümrü Antlaşması ile sonuçlanmıştır. Bu antlaşmaya göre Ermenistan, TBMM'nin varlığını tanıyan ilk devlet olmuştur. Buna göre, Gümrü Antlaşması'nın TBMM üzerindeki temel kazanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Doğu ve Güney Cepheleri: Kurtuluş Savaşı’nın İlk Adımları

Kurtuluş Savaşı döneminde TBMM, yurdun dört bir yanında farklı cephelerde mücadele etmiştir. Bu cephelerden Doğu ve Güney cepheleri, düzenli ordudan önce halkın ve yerel birliklerin direnciyle şekillenmiştir.

1. Doğu Cephesi: İlk Zafer

Doğu Cephesi, Milli Mücadele’nin ilk zaferinin kazanıldığı yerdir. Osmanlı Devleti’nden kalan 15. Kolordu Komutanı Kazım Karabekir Paşa, burada Ermeni çetelerine karşı büyük bir başarı göstermiştir. Ermenilerin işgal ettiği topraklar geri alınmış ve Ermenistan hükümeti barış istemek zorunda kalmıştır. Bu sürecin sonunda imzalanan Gümrü Antlaşması (3 Aralık 1920), TBMM’nin uluslararası alanda imzaladığı ilk antlaşmadır. Bu antlaşma ile Ermenistan, TBMM’yi tanıyan ilk devlet olmuş ve Sevr Antlaşması’nın geçersizliğini kabul etmiştir.

2. Güney Cephesi: Kuvayı Milliye Ruhu

Güney Cephesi’nde düşman işgaline karşı mücadele, düzenli ordudan ziyade Kuvayı Milliye birlikleri ve yerel halk tarafından yürütülmüştür. Bu bölgede Fransa ve onların desteklediği Ermeni çeteleri ile savaşılmıştır. Maraş, Antep ve Urfa halkı, büyük bir fedakarlık göstererek destansı bir direniş sergilemiştir.

  • Maraş: Sütçü İmam’ın başlattığı direniş, şehrin düşman işgalinden kurtulmasını sağlamıştır. Bu yüzden şehre daha sonra ‘Kahraman’ unvanı verilmiştir.
  • Antep: Şahin Bey önderliğinde gösterilen büyük mücadele sonucunda ‘Gazi’ unvanını almıştır.
  • Urfa: Ali Saip Bey komutasındaki direniş ile ‘Şanlı’ unvanını kazanmıştır.

Güney Cephesi’ndeki savaşlar, Sakarya Meydan Muharebesi’ne kadar sürmüştür. Sakarya zaferinden sonra Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması (1921) ile bu cephe kapanmış ve Fransızlar Anadolu’dan çekilmiştir.

Önemli İpucu

Doğu Cephesi’nde düzenli ordu (15. Kolordu) savaşırken, Güney Cephesi’nde ise büyük oranda Kuvayı Milliye birlikleri savaşmıştır. Bu iki cephedeki başarılar, Türk milletinin vatanını koruma konusundaki kararlılığını tüm dünyaya göstermiş ve düzenli orduya geçiş sürecinde moral kaynağı olmuştur.

Unutmayın; Doğu Cephesi’nde kazanılan zafer, buradaki birliklerin Batı Cephesi’ne kaydırılmasına ve oradaki mücadelenin güçlenmesine olanak tanımıştır.

8. Sınıf İnkılap Tarihi Doğu ve Güney Cepheleri Scroll back to top