8. Sınıf İnkılap Tarihi Mondros Ateşkesi ve Cemiyetler
8. Sınıf İnkılap Tarihi Mondros Ateşkesi ve Cemiyetler Online Testi
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesinde 'İtilaf devletleri, güvenliklerini tehlikede gördükleri herhangi bir stratejik noktayı işgal edebileceklerdir' ifadesi yer almıştır. Bu maddeye göre İtilaf devletlerinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra kurulan zararlı cemiyetlerden olan Mavri Mira Cemiyeti'nin temel amacı 'Megali İdea'yı gerçekleştirmektir. Bu durum aşağıdakilerden hangisine kanıt oluşturur?
Mondros sonrası kurulan 'Cemiyet-i Akvam'a (Milletler Cemiyeti) üye olma hayaliyle hareket eden ve Türklerin bölgedeki nüfusunun azınlıkta olduğunu iddia eden cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?
Milli varlığa düşman cemiyetlerin ortak noktası aşağıdakilerden hangisidir?
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 24. maddesinde 'Vilayet-i Sitte'de (6 il) bir karışıklık çıkarsa, İtilaf devletleri buraları işgal edebilecektir' ifadesi yer almaktadır. Bu maddenin temel hedefi nedir?
Aşağıdakilerden hangisi Mondros Ateşkes Antlaşması'nın Türk halkı üzerindeki doğrudan etkilerinden biridir?
İzmir Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin kuruluş amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?
Milli Cemiyetlerin (Müdafaa-i Hukuk) ortak özelliği nedir?
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasının ardından Anadolu'nun çeşitli yerlerinde işgaller başlamış, İstanbul Hükümeti bu işgallere karşı sessiz kalmayı tercih etmiştir. Bu durum karşısında Türk halkı kendi bölgelerini korumak amacıyla 'Müdafaa-i Hukuk' cemiyetlerini kurmuştur. Halkın bu girişimi aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
İngilizlerin desteğiyle kurulan ve faaliyetlerini 'Doğu Anadolu'da bağımsız bir Ermeni devleti kurmak' üzerine yoğunlaştıran cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?
Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra kurulan 'Kilikyalılar Cemiyeti' Çukurova bölgesinde Fransızlara ve Ermeni işbirlikçilerine karşı mücadele etmiştir. Bu cemiyetin faaliyetleri dikkate alındığında, Milli Cemiyetlerin temel çalışma prensibi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Milli varlığa düşman cemiyetlerden olan 'Sulh ve Selamet-i Osmaniye Fırkası', devletin kurtuluşunun ancak padişahın emirlerine uymakla mümkün olacağını savunmuştur. Bu cemiyetin bu tutumu ile ilgili hangisi söylenebilir?
Trabzon ve çevresinde bir Rum devleti kurmak amacıyla faaliyet gösteren, bölgedeki huzursuzluğu bahane ederek İtilaf devletlerinin işgalini kolaylaştırmaya çalışan cemiyet hangisidir?
Milli Cemiyetlerin birçoğu, işgalleri dünyaya duyurmak için gazete çıkarmış ve mitingler düzenlemiştir. Cemiyetlerin bu yolu izlemesindeki temel amaç nedir?
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından kurulan Trakya Paşaeli Cemiyeti, Osmanlı Devleti'nin dağılması durumunda Trakya'da bağımsız bir Türk devleti kurmayı planlamıştır. Bu durum, cemiyetin hangi özelliği ile açıklanabilir?
Aşağıdakilerden hangisi, Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra kurulan 'Azınlıklarca kurulan zararlı cemiyetlerin' ortak bir özelliği değildir?
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesinde yer alan 'İtilaf devletleri, güvenliklerini tehlikede gördükleri herhangi bir stratejik noktayı işgal etme hakkına sahiptir' hükmü, aşağıdakilerden hangisine hukuki bir zemin hazırlamıştır?
Milli varlığa düşman cemiyetlerden olan 'Hürriyet ve İtilaf Fırkası', I. TBMM'ye karşı çıkarılan isyanlarda aktif rol oynamıştır. Bu cemiyetin tutumu, Milli Mücadele'nin hangi yönüne zarar vermiştir?
Mondros sonrası kurulan 'Karakol Cemiyeti', İstanbul'daki silah ve cephanelerin Anadolu'ya kaçırılması ve güvenliğin sağlanması için gizli faaliyetler yürütmüştür. Bu durum cemiyetin hangi özelliği ile doğrudan ilgilidir?
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasıyla birlikte İtilaf devletleri, halkı sindirmek ve işgallere karşı direnişi kırmak amacıyla bir dizi 'asayişsizlik' raporu hazırlatmıştır. Bu raporların temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Soru çözerken notlarınızı buraya yazabilirsiniz. Notlarınız otomatik olarak kaydedilir.
Parmağınızla veya farenizle çizim yaparak hesaplamalarınızı yapabilirsiniz. Çiziminiz otomatik olarak kaydedilir.
- İşlem önceliğine dikkat edin (Parantez, Üs, Çarpma/Bölme, Toplama/Çıkarma).
- Soru kökünü ve sizden tam olarak ne istendiğini iyi okuyun.
- Klavye kısayolları: Sorular arası geçiş için yön tuşlarını veya ekranı kaydırmayı kullanabilirsiniz.
Mondros Ateşkes Antlaşması: Bir İmparatorluğun Sonu mu?
30 Ekim 1918’de imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması, I. Dünya Savaşı’nı Osmanlı Devleti açısından fiilen bitiren bir belgedir. Ancak bu antlaşma, sadece bir ateşkes değil, Osmanlı topraklarının işgaline zemin hazırlayan bir ‘paylaşım belgesi’ niteliğindedir.
Kritik Maddeler ve Sonuçları
Antlaşmanın iki maddesi özellikle dikkat çekicidir:
- 7. Madde: İtilaf devletleri, güvenliklerini tehdit eden herhangi bir durum karşısında istedikleri stratejik bölgeyi işgal edebileceklerdi. Bu madde, işgallere ‘hukuki’ bir kılıf uydurmak için kullanılmıştır.
- 24. Madde: Doğu Anadolu’daki altı ilde (Vilayet-i Sitte) bir karışıklık çıkarsa, İtilaf devletleri burayı işgal edebilecekti. Bu madde, bölgede bir Ermeni devleti kurma hayalinin ilk adımıydı.
Bu maddelerle Osmanlı Devleti’nin savunma gücü kırılmış, haberleşme ve ulaşım hatları İtilaf devletlerinin kontrolüne geçmiştir. Kısacası, devletin ‘fiilen’ sona erdiği bir döneme girilmiştir.
Cemiyetler: Direnişin Başlangıcı
Mondros sonrası işgaller karşısında halk, üç farklı grupta cemiyetler kurmuştur:
- Azınlıkların Kurduğu Cemiyetler: Mavri Mira, Pontus Rum ve Taşnak-Hınçak gibi cemiyetler, kendi devletlerini kurmak için bölgede huzursuzluk çıkarmışlardır.
- Millî Varlığa Düşman Cemiyetler: Sulh ve Selamet-i Osmaniye Fırkası veya İngiliz Muhipleri Cemiyeti gibi yapılar, kurtuluşu başka devletlerin himayesine girmekte görmüşlerdir.
- Millî Cemiyetler (Müdafaa-i Hukuk): Trakya Paşaeli, İzmir Müdafaa-i Hukuk ve Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti gibi yapılar ise tam bağımsızlık için çalışmışlardır.
İpucu: Millî cemiyetlerin ortak özelliği, bölgesel kurtuluşu amaçlamaları ve ‘bağımsızlık’ duygusuyla hareket etmeleridir. Bu cemiyetler, daha sonra Sivas Kongresi’nde Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleştirilerek tek bir çatı altına alınmıştır.
Sonuç olarak Mondros, Türk milletinin esaret altına girmesini öngören bir plan olsa da, Türk halkının kurduğu millî cemiyetler, yaklaşan Kurtuluş Savaşı’nın ilk kıvılcımları olmuştur. İşgaller karşısında sessiz kalmayan halk, kendi kaderini tayin etme iradesini göstermeye başlamıştır.
