10. Sınıf Tarih Selçuklu Türkiyesi

10. Sınıf Tarih Selçuklu Türkiyesi Soruları ve Cevapları

1. Malazgirt Zaferi'nden sonra Sultan Alparslan'ın komutanlarına 'Toprak, fethedenin malıdır.' diyerek fetihleri teşvik etmesi, Anadolu'da kısa sürede ilk Türk beyliklerinin kurulmasını sağlamıştır. Bu durumun kısa vadede sağladığı en önemli avantaj ile uzun vadede yaratabileceği temel sorun aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
   1. İslamiyet'in yayılması - Tarımsal üretimin azalması
   2. Ticaret yollarının kontrolü - Moğol istilasının kolaylaşması
   3. Bizans ile barış yapılması - Haçlı Seferleri'nin başlaması
   4. Anadolu'nun Türkleşmesinin hızlanması - Merkezi otoritenin zayıflaması
   5. Yerleşik hayata geçişin hızlanması - Etnik çatışmaların artması
2. Türkiye Selçuklu Devleti'nde görülen; kervansarayların yapılması, yabancı tüccarlara düşük gümrük vergisi uygulanması ve dünyadaki ilk 'devlet sigortacılığı' sisteminin başlatılması gibi faaliyetler dikkate alındığında, devletin temel stratejisinin aşağıdakilerden hangisi olduğu söylenebilir?
   1. Sadece Müslüman tüccarları koruma altına almak
   2. Anadolu'yu uluslararası bir ticaret merkezi haline getirmek
   3. Feodal yapılanmanın önüne geçmek
   4. Komşu devletlerle askeri ittifaklar kurmak
   5. Tarımsal üretimi artırarak halkın refahını sağlamak
3. 1176 yılında gerçekleşen Miryokefalon Savaşı'nın sonuçları analiz edildiğinde, bu savaşın Türk tarihi açısından 'Yurt Tutan' savaşı olarak adlandırılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
   1. Haçlı Seferleri'nin başlamasına neden olması
   2. Anadolu'da ilk Türk beyliklerinin kurulması
   3. İstanbul'un fethi için zemin hazırlaması
   4. Türklerin ilk kez denizcilik faaliyetlerine başlaması
   5. Bizans'ın Türkleri Anadolu'dan atma ümidinin tamamen sona ermesi
4. Türkiye Selçuklu Devleti'nde 'İkta Sistemi' sayesinde; devlet hazinesinden para çıkmadan büyük bir ordu kurulmuş, toprağın boş kalması engellenmiş ve bölgelerin güvenliği sağlanmıştır. Bu bilgiler ışığında İkta Sistemi'nin aşağıdakilerden hangisini doğrudan etkilediği savunulamaz?
   1. Askeri gücü
   2. Tarımsal sürekliliği
   3. Devlet bütçesini
   4. Veraset sistemini
   5. Merkezi otoriteyi
5. I. Haçlı Seferi sonucunda Türkiye Selçuklu Devleti, merkezi İznik'i kaybederek başkentini Konya'ya taşımak zorunda kalmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
   1. Konya'nın İznik'ten daha zengin bir şehir olduğunun
   2. Selçukluların Anadolu'dan tamamen çekildiğinin
   3. Bizans'ın Anadolu'da siyasi birliği sağladığının
   4. Haçlıların amacına ulaştığının
   5. Stratejik şartlara göre merkez değişikliğine gidildiğinin
6. Ahilik teşkilatı, Selçuklu Anadolu'sunda esnaf ve zanaatkârlar arasında dayanışmayı sağlamış, üretimin kalitesini denetlemiş ve üyelerine ahlaki eğitim vermiştir. Buna göre Ahiliğin aşağıdakilerden hangisi üzerinde etkili olduğu söylenemez?
   1. Ordu komutanlarının belirlenmesi
   2. Şehirlerde asayişin sağlanmasına yardımcı olunması
   3. Tüketici haklarının korunması
   4. Mesleki eğitimin usta-çırak ilişkisiyle sürdürülmesi
   5. Sosyal adaletin ve dayanışmanın güçlenmesi
7. 1230 yılında Harzemşahlar ile yapılan Yassıçemen Savaşı'nı Türkiye Selçuklu Devleti kazanmıştır. Ancak bu zafer, Selçuklular için 'Pirus Zaferi' (yıkıcı sonuçları olan başarı) niteliği taşımaktadır. Bu yorumun temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
   1. Bizans'ın bu durumdan yararlanarak saldırıya geçmesi
   2. Anadolu beyliklerinin Selçuklulara isyan etmesi
   3. Savaşın çok uzun sürmesi ve hazineyi boşaltması
   4. Selçuklu ordusunun büyük kısmının bu savaşta yok olması
   5. Harzemşahların yıkılmasıyla Selçuklular ile Moğollar arasındaki tampon bölgenin ortadan kalkması
8. 1243 Kösedağ Savaşı'nda Moğollara yenilen Türkiye Selçuklu Devleti dağılma sürecine girmiş, Anadolu'da merkezi otorite çökmüştür. Bu otorite boşluğu aşağıdakilerden hangisine zemin hazırlamıştır?
   1. Haçlı Seferleri'nin sona ermesine
   2. Anadolu'da ikinci dönem Türk beyliklerinin kurulmasına
   3. İslamiyet'in Anadolu'da yayılmasının durmasına
   4. İpek Yolu'nun önemini kaybetmesine
   5. Bizans İmparatorluğu'nun eski gücüne kavuşmasına
9. Türkiye Selçuklu sultanlarının 'Keyhüsrev, Keykavus, Keykubad' gibi unvanlar kullanmaları; devlet yönetiminde ve kültüründe hangi medeniyetin etkisinin olduğunu kanıtlar?
   1. Arap
   2. Hint
   3. Fars (İran)
   4. Çin
   5. Bizans
10. Erzurum'da Saltuklular, Erzincan'da Mengücekliler, Tokat ve Sivas çevresinde Danişmendliler hüküm sürmüştür. Bu beyliklerin ortak özelliği olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
    1. Malazgirt Savaşı'ndan sonra kurulmuş olmaları
    2. Anadolu'nun Türkleşme sürecine katkı sağlamaları
    3. Haçlı ve Bizans saldırılarına karşı mücadele etmeleri
    4. Anadolu'yu imar ederek Türk-İslam eserleri kazandırmaları
    5. Tamamının denizcilik faaliyetlerinde ileri gitmesi
11. Türkiye Selçukluları döneminde Kayseri'de inşa edilen Gevher Nesibe Darüşşifası'nın tıp eğitimi de veren bir külliye olması, devletin hangi alana verdiği önemi doğrudan gösterir?
    1. Halk sağlığı ve bilimsel eğitim
    2. Dini mimarinin yaygınlaştırılması
    3. Merkeziyetçi yönetim anlayışı
    4. Ticari örgütlenme
    5. Askeri savunma stratejileri
12. Karamanoğlu Mehmet Bey'in 1277 yılında yayımladığı 'Bugünden sonra divanda, dergâhta, bargâhta, mecliste ve meydanda Türkçeden başka dil kullanılmayacaktır.' fermanının temel amacı nedir?
    1. Dini metinlerin daha iyi anlaşılmasını sağlamak
    2. Moğollarla diplomatik ilişkileri kesmek
    3. Ticari ilişkileri kolaylaştırmak
    4. Milli kültürü ve dili korumak
    5. Okuma yazma oranını artırmak
13. Türkiye Selçuklu Devleti'nde görülen 'Atabeylik' sistemi, şehzadelerin yönetim tecrübesi kazanması için önemliydi. Ancak merkezi otorite zayıfladığında bu atabeyler bağımsızlıklarını ilan edebiliyordu. Bu durumun aşağıdakilerden hangisine neden olduğu söylenebilir?
    1. Veraset sisteminin değişmesine
    2. Ülke topraklarının parçalanmasına
    3. Tarımsal üretimin artmasına
    4. Dış göçlerin durmasına
    5. Mezhep çatışmalarının sona ermesine
14. Antalya, Alanya ve Sinop gibi liman şehirlerinin fethedilmesi ve buralarda tersaneler kurulması, Türkiye Selçuklu Devleti'nin hangi alanda güçlenmek istediğinin kanıtıdır?
    1. Bozkır kültürü
    2. Madencilik
    3. Kara ticareti
    4. Göçebe yaşam tarzı
    5. Denizcilik ve deniz ticareti
15. Selçuklu mimarisinde görülen 'Çift Minareli Medrese' ve 'Döner Kümbet' gibi eserlerdeki geometrik motifler ve bitki süslemeleri, Türk sanatının hangi özelliği ile açıklanabilir?
    1. Orta Asya Şamanizm geleneğinin terk edilmesiyle
    2. Bizans sanatının birebir taklit edilmesiyle
    3. İslam inancının etkisiyle figüratif sanattan kaçınılmasıyla
    4. Sadece ahşap malzemenin kullanılmasıyla
    5. Heykel sanatının gelişmiş olmasıyla
16. 1240 yılında çıkan Baba İshak İsyanı, Türkiye Selçuklu Devleti'ni askeri ve ekonomik açıdan çok yormuştur. Bu isyanın bastırılmasında çekilen güçlük aşağıdakilerden hangisine kanıt oluşturur?
    1. İkta sisteminin tamamen kaldırıldığına
    2. Moğolların isyanı desteklediğine
    3. Devletin eski gücünde olmadığına
    4. Haçlıların Anadolu'yu ele geçirdiğine
    5. Anadolu'da Türk nüfusunun azaldığına
17. Türkiye Selçuklularında devlet meselelerinin görüşüldüğü 'Divan-ı Saltanat'ın başında Sultan bulunurdu. Ancak mali işlerden 'Divan-ı İstifa', askeri işlerden 'Divan-ı Arz' sorumluydu. Bu iş bölümü aşağıdakilerden hangisini gösterir?
    1. Halkın yönetime katıldığını
    2. Devlet yönetiminde uzmanlaşmaya önem verildiğini
    3. Teokratik yönetimin sona erdiğini
    4. Meclisin sultanı görevden alabildiğini
    5. Ordunun yönetimde tek söz sahibi olduğunu
18. Moğol baskısından kaçarak Anadolu'ya gelen Mevlana Celaleddin Rumi, Hacı Bektaş-ı Veli ve Yunus Emre gibi isimler Anadolu'da neyin gelişmesine katkı sağlamışlardır?
    1. Göçebe yaşamın zorunlu hale getirilmesine
    2. Tasavvuf düşüncesinin ve toplumsal barışın yayılmasına
    3. Bizans ile ticari ilişkilerin geliştirilmesine
    4. Yeni bir vergi sisteminin kurulmasına
    5. Siyasi birliğin askeri güçle sağlanmasına
19. Artuklular döneminde yaşayan ve sibernetiğin kurucusu kabul edilen, 'Otomatlar' üzerine çalışmalar yapan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
    1. Farabi
    2. Ömer Hayyam
    3. İbn-i Sina
    4. Gazali
    5. El-Cezeri
20. Türkiye Selçuklu Devleti'nde 'Melik' denilen şehzadelerin yanına verilen Atabeylerin, şehzadeleri kışkırtarak taht kavgalarına yol açmasını engellemek isteyen bir sultan, aşağıdaki önlemlerden hangisini almalıdır?
    1. Şehzadelerin yetkilerini kısıtlayıp merkezi denetimi artırmak
    2. Atabeylik sistemini tamamen kaldırmak
    3. Bizans ile ittifak yapmak
    4. Şehzadeleri hapse atmak
    5. Başkenti sürekli değiştirmek
21. Anadolu Selçukluları, Venedik ve Kıbrıs Krallığı ile ticari antlaşmalar yapmışlardır. Bu antlaşmalarda 'tüccarların mallarının zarar görmesi durumunda devletin bunu karşılayacağı' maddesi yer almıştır. Bu madde günümüzdeki hangi uygulamanın temelidir?
    1. Sigortacılık
    2. Kredi kartı
    3. Serbest bölge
    4. İthalat kotası
    5. Borsa
22. Danişmendliler tarafından inşa edilen ve Anadolu'nun ilk medreselerinden biri olan 'Yağıbasan Medresesi' hangi şehirdedir?
    1. Erzurum
    2. Tokat (Niksar)
    3. Konya
    4. Ahlat
    5. Kayseri
23. Aşağıdakilerden hangisi Malazgirt Savaşı'ndan sonra kurulan 'Birinci Dönem Türk Beylikleri'nin Anadolu'ya katkıları arasında yer almaz?
    1. Anadolu'da Türk nüfusunun artmasını sağlamaları
    2. İlk Türk denizcilik faaliyetlerini başlatmaları
    3. Anadolu'daki Hristiyan halkı zorla Müslüman yapmaları
    4. Şehirleri imar ederek Türk-İslam kimliği kazandırmaları
    5. Haçlılara karşı direnerek İslam dünyasını korumaları
24. Türkiye Selçuklu Devleti'nin en parlak dönemi olarak kabul edilen, sınırların en geniş noktaya ulaştığı ve ticari faaliyetlerin zirve yaptığı dönem hangi sultan dönemidir?
    1. II. Kılıç Arslan
    2. I. Gıyaseddin Keyhüsrev
    3. I. Mesut
    4. I. Alaaddin Keykubad
    5. II. Gıyaseddin Keyhüsrev
25. Selçuklu Türkiyesi'nde şehirlerde yaşayan halkın; zanaatkârlar, tüccarlar ve memurlar şeklinde gruplara ayrılmasına rağmen, Avrupa'daki gibi katı bir 'Sınıf Farkı' (Kölelik-Asillik) görülmemiştir. Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
    1. Eğitimin sadece din adamlarına verilmesi
    2. Tarımın sadece köylerde yapılması
    3. Sürekli savaş hali yaşanması
    4. Şehir nüfusunun çok az olması
    5. Türk-İslam hukukunun ve vakıf sisteminin sosyal adaleti gözetmesi