5. Sınıf Sosyal Bilgiler Kültür ve Miras

1. Zeynep, okulda Anadolu uygarlıkları konusunu işlerken Hititlerin tarihte ilk yazılı antlaşmayı yaptığını öğrendi. Bu antlaşmanın adını ve hangi uygarlıkla yapıldığını merak etti. Sizce Zeynep'in merak ettiği bu antlaşma hangisidir?

2. Arkeologlar, kazı çalışmalarında eski bir şehrin kalıntılarını buldular. Bu kalıntılar arasında özellikle hayvan figürlü tokalar, dokuma tezgahı parçaları ve mobilya oymaları dikkat çekiyordu. Bu bulgular, kazı yapılan yerin hangi Anadolu uygarlığına ait olduğunu gösterir?

3. Emre, dedesinden harçlık almak yerine, okul kantininde geçerli olacak bir 'jeton' kullanmayı teklif etti. Dedesinin, 'Neden jeton yerine direkt para kullanmıyorsun?' sorusu üzerine, Emre paranın tarihini düşündü. Anadolu'da parayı ilk kez kullanan uygarlık hangisidir?

4. Bir belgeselde, Doğu Anadolu'daki sarp dağlık bölgelerde inşa edilmiş sağlam kaleler ve gelişmiş madencilik teknikleriyle yapılmış metal eşyalar gösteriliyordu. Ayrıca bu uygarlığın sulama kanalları yaparak tarımı geliştirdiği de belirtildi. Bu uygarlık aşağıdakilerden hangisidir?

5. Ayşe, bir tarih kitabında Milet, Efes ve İzmir gibi önemli ticaret şehirlerinde bilimin, felsefenin ve sanatın çok geliştiğini okudu. Özellikle Thales, Pisagor ve Hipokrat gibi önemli düşünürlerin bu dönemde yaşadığını öğrendi. Bu şehirler ve düşünürler hangi Anadolu uygarlığı ile ilişkilidir?

6. Can, ders kitabında Hititlerin 'Anallar' adı verilen yıllıklar tuttuğunu okudu. Bu yıllıkların, kralların başarılarının yanı sıra yenilgilerini de yazdığını fark etti. Hititlerin bu uygulaması, tarihin yazılması açısından neden önemlidir?

7. Eski bir uygarlıkta, tarlasına zarar veren bir kişinin veya bir öküzü öldüren kişinin çok ağır cezalara çarptırıldığı yazılı kurallar bulunmuştur. Bu durum, o uygarlığın ekonomisinin ve yaşam biçiminin temelini neyin oluşturduğunu gösterir?

8. Ahmet, tarih dersinde Lidyalıların parayı icat etmesinin ve 'Kral Yolu'nu inşa etmesinin Anadolu'daki yaşamı nasıl değiştirdiğini merak etti. Bu iki gelişmenin Anadolu'da en çok hangi alanda büyük bir ilerleme sağlaması beklenir?

9. Bir Anadolu uygarlığı, dağlık bir bölgede yaşamasına rağmen, gelişmiş sulama kanalları inşa ederek tarım arazilerini genişletmiş ve verimli hale getirmiştir. Bu durum, o uygarlığın hangi alanda ileri düzeyde bilgi ve beceriye sahip olduğunu gösterir?

10. Ege kıyılarında kurulan İyonyalı şehir devletleri, denize yakın konumları sayesinde denizcilikte ve ticarette ustalaşmışlardır. Bu durum, onların hangi alanda gelişmesine ortam hazırlamıştır?

11. Bir tarihçi, Anadolu uygarlıklarının her birinin farklı alanlarda öne çıktığını belirtiyor: Frigler mobilya ve dokumacılıkta, Urartular madencilik ve kale yapımında, Lidyalılar ise ticarette. Bu durum, Anadolu'nun coğrafi çeşitliliğinin ve kaynak zenginliğinin neye yol açtığının bir göstergesidir?

12. Hititlerde 'Pankuş Meclisi' adı verilen bir meclis bulunuyordu. Bu meclis, kralın yetkilerini sınırlayabiliyor ve önemli kararlarda etkili olabiliyordu. Bu bilgiye dayanarak, Hitit yönetim sistemi hakkında hangi yorumu yapabiliriz?

13. Midas'ın Dokunuşu efsanesine konu olan Frigya Kralı Midas'ın yaşadığı Gordion şehrinde yapılan kazılarda, görkemli tümülüsler (mezar tepeleri) ve bu mezarlarda zengin eşyalar bulunmuştur. Bu durum, Friglerin hangi konuda gelişmiş olduklarını ve neye önem verdiklerini gösterir?

14. Lidyalıların parayı icat etmesi, takas usulüne dayalı ticaretten modern ticarete geçişte bir dönüm noktası olmuştur. Paranın icadının, Anadolu ve dünya ekonomisine en önemli katkısı nedir?

15. Urartular, Doğu Anadolu'nun zorlu coğrafyasında hayvancılık ve tarımın yanı sıra, madencilik alanında da büyük bir ustalık sergilemişlerdir. Özellikle demir ve bronz işlemeciliğinde çok ileri gitmişler, bu metallerden hem silah hem de sanatsal eserler yapmışlardır. Bu durum, Urartuların hangi alanda güçlü bir kültürel miras bıraktığını gösterir?

16. İyonya şehir devletleri, deniz ticareti sayesinde zenginleşmiş ve bu zenginlik bilim, felsefe ve sanata aktarılmıştır. Bu durum, bir toplumda ekonomik refahın hangi alanların gelişimi için önemli bir zemin oluşturduğunu gösterir?

17. Tarih öğretmeni, öğrencilerine Anadolu'daki antik şehirleri ve bu şehirleri kuran uygarlıkları eşleştirmelerini istedi. Hangi eşleştirme doğru yapılmıştır?

18. Hititlerin Mısır ile imzaladığı Kadeş Antlaşması, tarihin bilinen ilk yazılı antlaşmasıdır. Bu antlaşmanın uluslararası ilişkiler ve diplomasi açısından önemi nedir?

19. Bir gezi rehberi, Gordion Antik Kenti'ni gezerken Friglerin kaya mezarlarını, fibulalarını (çengelli iğne) ve tapates adı verilen dokumalarını anlatıyor. Bu eserler, Friglerin hangi alanda ileri gittiklerini ve özgün bir kültür yarattıklarını gösterir?

20. Lidyalıların parayı icat etmesiyle birlikte takas usulü yerine değişim aracı olarak para kullanılmaya başlanmıştır. Bu gelişme, uzak bölgeler arasında yapılan ticaretin nasıl bir değişime uğramasına neden olmuştur?