9. Sınıf Din Kültürü İslam Dünyasındaki Önemli Şehirler

Medine, Hicret'ten önce 'Yesrib' olarak biliniyordu. Hz. Peygamber'in (s.a.v.) teşrifiyle şehir 'Medinetü'n-Nebi' (Peygamberin Şehri) adını aldı. Burada yapılan 'Medine Sözleşmesi', farklı inanç gruplarının bir arada yaşama kültürünün ilk yazılı örneği kabul edilir. Medine Sözleşmesi'nin günümüz toplumları için en önemli dersi nedir?

Kudüs, üç semavi din (İslam, Yahudilik, Hristiyanlık) için de kutsal kabul edilen kadim bir şehirdir. Müslümanlar için Kudüs'ün özel bir yeri vardır; çünkü burası Müslümanların ilk kıblesidir ve Hz. Peygamber'in (s.a.v.) İsra ve Miraç mucizesine şahitlik etmiştir. Aşağıdakilerden hangisi Kudüs'ün İslam dünyasındaki önemini doğrudan vurgulayan bir yapıdır?

Bağdat, Abbasiler döneminde kurulmuş ve kısa sürede 'Selam Şehri' (Darüsselam) olarak anılmaya başlanmıştır. Şehirde kurulan 'Beytü'l-Hikme' (Bilgelik Evi), antik Yunan, Hint ve Fars eserlerinin Arapçaya çevrildiği, bilimsel araştırmaların yapıldığı bir merkez olmuştur. Bağdat'ın bu özelliği onun hangi yönünü ön plana çıkarmaktadır?

Şam (Damascus), Emeviler döneminde başkentlik yapmış ve İslam mimarisinin en seçkin eserlerinden biri olan Emeviye Camii ile tanınmıştır. Şehir, tarihi boyunca 'Bilâdü'ş-Şam' bölgesinin idari ve kültürel merkezi olmuştur. Şam'ın tarih boyunca kesintisiz bir yerleşim yeri olmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi daha büyüktür?

İstanbul, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) 'Konstantiniyye mutlaka fethedilecektir. Onu fetheden komutan ne güzel komutan, onu fetheden ordu ne güzel ordudur' müjdesine konu olmuştur. 1453'te fethedilen şehir, yüzyıllarca Hilafet merkezi ve İslam dünyasının siyasi lideri olmuştur. İstanbul'un İslam medeniyetine kattığı en özgün değer nedir?

Endülüs medeniyetinin başkenti olan Kurtuba (Cordoba), 10. yüzyılda Avrupa'nın en gelişmiş şehriydi. Sokak lambaları, kütüphaneleri ve üniversiteleriyle karanlık Avrupa'ya ışık tutuyordu. Kurtuba'nın bu durumu aşağıdakilerden hangisini kanıtlar?

Buhara ve Semerkant, 'Maveraünnehir' bölgesinin iki inci şehridir. Bu şehirler İmam Buhari, İbn Sina ve Uluğ Bey gibi isimlerin yetiştiği topraklardır. Bu şehirlerin 'Kubbetü'l-İslam' (İslam'ın Kubbesi) olarak anılmasının sebebi ne olabilir?

Kahire, Fatımiler tarafından kurulmuş, Eyyubiler ve Memlükler döneminde gelişmiş, Osmanlılar döneminde de önemini korumuştur. Şehirde bulunan El-Ezher Üniversitesi, dünyanın en eski eğitim kurumlarından biridir. Kahire'nin İslam dünyasındaki sürekliliğini sağlayan temel faktör nedir?

Konya, Anadolu Selçuklu Devleti'ne başkentlik yapmış, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî gibi gönül sultanlarının ikametgahı olmuştur. Şehirdeki mimari yapılar 'Selçuklu Sanatı'nın en güzel örneklerini sunar. Konya'nın İslam medeniyetindeki karakterini en iyi ne tanımlar?

Saraybosna, Balkanlar'ın kalbinde yer alan, Osmanlı mirasının en yoğun hissedildiği şehirlerden biridir. Başçarşı'sı, camileri ve köprüleriyle 'Avrupa'nın Kudüs'ü' olarak nitelendirilir. Saraybosna'ya bu nitelendirmenin verilmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisi olabilir?

İslam şehirleri genellikle merkezde bir cami (Ulu Cami), onun etrafında çarşı (bedesten) ve mahallelerden oluşur. Bu yerleşim planı İslam'ın hangi ilkesinin şehre yansımasıdır?

Gırnata (Granada), Endülüs'teki son Müslüman kalesidir. Buradaki El-Hamra Sarayı, duvarlarındaki 'Lâ galibe illâllah' (Allah'tan başka galip yoktur) yazılarıyla meşhurdur. El-Hamra Sarayı'nın bu özelliği bize neyi gösterir?

İslam medeniyetinde 'Haremeyn' tabiri hangi iki şehir için kullanılır?

İsfahan, 'Nısf-ı Cihan' (Dünyanın Yarısı) lakabıyla bilinen, Selçuklu ve Safevi dönemlerinin görkemli şehridir. Nakş-ı Cihan Meydanı, dünyanın en büyük meydanlarından biridir. Bir şehrin 'Dünyanın Yarısı' olarak nitelendirilmesi neyin göstergesidir?

Timbuktu (Mali), Orta Çağ'da Afrika'nın derinliklerinde bir İslam ilim merkezi haline gelmiştir. Sankore Medresesi'nde binlerce el yazması eser toplanmıştır. Timbuktu örneği, İslam medeniyeti hakkında hangi genel sonuca ulaştırır?

Mekke'deki Kabe, Hz. İbrahim ve oğlu Hz. İsmail tarafından inşa edilmiştir. Bu bilgi ışığında İslam medeniyetinin kökleri hakkında ne söylenebilir?

Bağdat'ın 1258 yılında Moğollar tarafından istila edilmesi ve kütüphanelerin yakılması, İslam dünyasında büyük bir kültürel yıkıma yol açmıştır. Bu tarihi olaydan çıkarılacak en önemli ders nedir?

Hz. Peygamber (s.a.v.) Medine'ye hicret ettiğinde ilk iş olarak Mescid-i Nebevi'yi inşa etmiş ve yanına 'Suffe' denilen bir bölüm eklemiştir. Suffe, İslam'ın ilk yatılı okulu sayılır. Bu durum İslam'ın şehirleşme anlayışında neye öncelik verdiğini gösterir?

Aşağıdaki şehir-eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?