9. Sınıf Din Kültürü İslam Medeniyeti ve Havzaları

İslam medeniyeti 'Tevhid' ilkesi üzerine inşa edilmiştir. Bu ilke, sadece Allah'ın birliğini değil, aynı zamanda hayatın her alanında bir bütünlüğü, adaleti ve insan onurunu korumayı da ifade eder. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi İslam medeniyetinin Tevhid ilkesine dayanan özelliklerinden biri olamaz?

Hicaz Havzası, İslam medeniyetinin kalbi sayılır. Mekke ve Medine bu havzanın merkezidir. Mekke vahyin indiği, Medine ise ilk İslam devletinin kurulduğu yerdir. Bu havza ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi 'kültürel etkileşim' boyutunu en iyi vurgular?

Abbasi halifesi el-Me'mun döneminde Bağdat'ta kurulan 'Beytü'l-Hikme' (Bilgelik Evi), Antik Yunan, Hint ve Fars medeniyetlerine ait eserlerin Arapça'ya çevrildiği devasa bir kütüphane ve akademiydi. Bu durum Irak Havzası'nın İslam medeniyetine katkısı hakkında neyi kanıtlar?

Endülüs (İspanya) Havzası, Avrupa'da orta çağ karanlığı yaşanırken Kurtuba ve Gırnata gibi şehirlerde kütüphaneler, hastaneler ve üniversitelerle aydınlanma yaşamıştır. Avrupalı öğrenciler bu merkezlere gelerek tıp, matematik ve felsefe öğrenmişlerdir. Bu bilgilere göre Endülüs Havzası için yapılabilecek en doğru yorum hangisidir?

Horasan ve Maveraünnehir Havzası; Buhara, Semerkant ve Belh gibi şehirlerle anılır. Bu bölge, özellikle Hadis, Fıkıh gibi dini ilimlerin yanı sıra matematik ve astronomi gibi akli ilimlerde de İmam Buhari, İbn Sina ve Biruni gibi dev isimler yetiştirmiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisini gösterir?

Mısır Havzası, Fatımiler ve Eyyubiler döneminde gelişmiş, Memlükler döneminde ise Moğol istilasından kaçan alimlerin sığınağı olmuştur. Kahire'deki El-Ezher Üniversitesi yüzyıllardır eğitim vermeye devam etmektedir. Bu bilgiye dayanarak Mısır Havzası hakkında hangisi söylenebilir?

Anadolu ve Balkanlar Havzası, Selçuklu ve Osmanlı devletleri eliyle şekillenmiştir. Bu havzada 'İstimalet' (hoşgörü) politikası sayesinde farklı din ve kültürden insanlar barış içinde yaşamıştır. Mevlana, Yunus Emre ve Hacı Bektaş Veli gibi isimler bu havzanın ruhunu oluşturur. Buna göre Anadolu havzasının temel karakteri nedir?

Bir tarihçi şöyle der: 'İslam medeniyeti bir nehir gibidir; aktığı yataklardaki yerel renkleri alır ama kendi öz suyunu asla değiştirmez.' Bu benzetmede 'kendi öz suyu' ile kast edilen aşağıdakilerden hangisidir?

Şam (Suriye) Havzası, Emeviler döneminde başkent Şam üzerinden şekillenmiştir. Burada Hristiyan ve Yahudi tebaayla kurulan yakın ilişki, bürokraside ve bilimde onlardan yararlanılması İslam medeniyetinin hangi özelliğini yansıtır?

İslam medeniyetinde kurulan 'Vakıf' sistemi sayesinde camiler, medreseler, kütüphaneler ve hastaneler ücretsiz hizmet vermiştir. Bu sistemin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Maveraünnehir bölgesindeki Semerkant şehri 'Şehirlerin Şahı', Buhara ise 'İslam'ın Kubbesi' olarak anılır. Bu unvanlar şehirlerin hangi yönünü daha çok ön plana çıkarmaktadır?

Andalusia'da Müslüman, Hristiyan ve Yahudilerin uzun süre bir arada barış içinde yaşaması literatürde 'Convivencia' (Birlikte Yaşama) kavramıyla ifade edilir. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin kanıtıdır?

Mimar Sinan'ın İstanbul'da inşa ettiği Süleymaniye Külliyesi; içinde cami, medrese, hastane, kütüphane ve imarethane (aşevi) bulunduran dev bir yapıdır. Bu yapı topluluğu İslam medeniyetinin hangi özelliğini yansıtır?

İslam medeniyetinde 'İlim Çin'de de olsa gidip alınız' ve 'Hikmet müminin yitik malıdır, nerede bulursa alsın' anlayışı hakimdir. Bu anlayışın İslam medeniyetindeki bilimsel gelişmelere etkisi ne olmuştur?

İslam medeniyetinin havzaları incelendiğinde, ortak paydanın sadece dil değil, daha çok 'inanç ve ahlak' olduğu görülür. Örneğin İranlı bir alim, Endülüslü bir filozof ve Türk bir mutasavvıf aynı temel değerler etrafında birleşebilmektedir. Bu durum İslam medeniyetinin hangi niteliğini ortaya koyar?

İslam medeniyetinde şehirler inşa edilirken merkezde genellikle cami bulunur, çarşı ve mahalleler bu merkezin etrafında halkalar halinde genişlerdi. Bu şehir planlaması neyin simgesidir?

Kudüs, İslam medeniyetinin en önemli merkezlerinden biridir. Hz. Muhammed'in İsra ve Miraç mucizesine ev sahipliği yapması ve Müslümanların ilk kıblesi olması nedeniyle 'Mübarek Şehir' olarak kabul edilir. Kudüs'ün İslam medeniyetindeki yeri hakkında hangisi yanlıştır?

Günümüzde modern bilimin temelleri atılırken Cabir bin Hayyan (Kimya), El-Harezmi (Matematik) ve İbnü'l-Heysem (Optik) gibi Müslüman bilim insanlarının eserlerinden yararlanılmıştır. Bu durum İslam medeniyetinin dünya tarihindeki yeri hakkında neyi gösterir?

İslam medeniyetinde sanat, putperestliğe yol açabileceği endişesiyle heykelden ziyade hat, tezhip, ebru ve mimari gibi alanlarda yoğunlaşmıştır. Bu durum sanat anlayışının şekillenmesinde aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğunu kanıtlar?