10. Sınıf Felsefe Felsefe ile Düşünme

Bir sanat galerisinde, gerçek bir elmanın yanına o elmanın çok gerçekçi bir fotoğrafı konulmuştur. Altına ise 'Hangisi gerçektir, hangisi doğrudur?' sorusu yazılmıştır. Felsefi açıdan 'doğruluk' ve 'gerçeklik' ayrımı düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi doğru bir yorumdur?

Arda, gittiği üç farklı İtalyan restoranında da pizzaların ince hamurlu olduğunu görmüştür. Bunun üzerine Arda, 'İtalya'daki tüm pizzalar ince hamurludur' sonucuna varmıştır. Arda'nın kullandığı akıl yürütme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Felsefi bir argüman oluşturulurken, ileri sürülen görüşün dayanaklarının gösterilmesi, nedenlerinin açıklanması sürecine ne ad verilir?

Bir filozofun 'Adalet nedir?' sorusuna verdiği yanıtın, kendi sistemi içindeki diğer görüşleriyle çelişmemesi ve bir bütünlük arz etmesi felsefi düşüncenin hangi özelliği ile doğrudan ilgilidir?

Aşağıdaki ifadelerden hangisi bir 'önerme' niteliği taşımaz?

Eski Yunan'da sofistler, bilginin kişiden kişiye değiştiğini savunurken; Platon, bilginin mutlak ve değişmez olduğunu savunmuştur. Bu iki farklı görüşün yüzyıllardır tartışılması felsefenin hangi yönünü vurgular?

Bir dedektif, 'Eğer katil bu kapıdan girdiyse parmak izi bırakmış olmalı. Kapıda parmak izi yok, o halde katil bu kapıdan girmedi' şeklinde bir akıl yürütme yapmaktadır. Bu akıl yürütmenin türü nedir?

Dil, düşüncenin hem aracı hem de sınırıdır. Kavramlar olmadan düşünmek, düşünce olmadan da dilin anlam kazanması zordur. Bu durum felsefede hangi kavramla en iyi açıklanır?

Bir kişi 'Tüm insanlar yalancıdır' dediğinde, kendisi de bir insan olduğu için aslında kendi söylediğinin de yalan olduğunu ima etmiş olur. Bu durum mantıkta ne olarak adlandırılır?

Aşağıdakilerden hangisi felsefi bir soru örneğidir?

Mars'ta yaşam olup olmadığı sorusu günümüzde bilimsel bir sorudur. Ancak 'Yaşam nedir?' sorusu felsefi bir sorudur. Buna göre felsefi soruları bilimsel sorulardan ayıran temel fark nedir?

Bir öğrenci, 'Dünyadaki tüm şehirler kalabalıktır' önermesinin yanlış olduğunu kanıtlamak için ne yapmalıdır?

Dünya bir gemi gibidir; nasıl ki bir geminin kaptanı yoksa rotasını şaşırırsa, dünyanın da bir yöneticisi olmasaydı düzeni bozulurdu. Bu akıl yürütmede hangi yöntem kullanılmıştır?

Bir argümanın, dayandığı öncüllerin sonucu zorunlu kılması durumuna ne ad verilir?

Aşağıdakilerden hangisi felsefi düşüncenin 'refleksif' olma özelliğini açıklar?

Bir tartışmada bir kişinin, rakibinin fikrini çürütmek yerine onun kişiliğine saldırması (ad hominem) mantık hatalarından hangisine girer?

İnsan zihninin kavramlar aracılığıyla dünyayı anlamlandırması sürecinde, 'kavram' ile 'terim' arasındaki ilişki nedir?

Bir filozofun 'Varlık var mıdır?' sorusuna 'Vardır' cevabını vermesi tek başına felsefi bir değer taşımaz. Ancak bu cevabı hangi akılsal gerekçelere dayandırdığı önemlidir. Bu durum felsefede aşağıdakilerden hangisinin önemini vurgular?

Aşağıdaki önerme çiftlerinden hangisi birbiriyle 'çelişiktir'?

Bir bilim insanı 'Bu ilaç hastalığı iyileştirir' dediğinde bunu deneyle kanıtlar. Bir filozof 'Mutluluk erdemdir' dediğinde ise bunu mantıksal analizlerle açıklar. Bu fark felsefenin hangi özelliğinden kaynaklanır?

Aşağıdakilerden hangisi 'özdeşlik' ilkesine bir örnektir?

Sokrates, sorular sorarak karşısındaki kişinin bildiğini sandığı şeyleri aslında bilmediğini fark ettirirdi. Bu yöntem felsefi düşünmenin hangi aşamasıyla ilgilidir?

Bir metindeki ifadelerin birbirini onaylaması, çelişki barındırmaması ve akışın bozulmaması durumuna ne ad verilir?

Aşağıdaki cümlelerden hangisi bir 'argüman' yapısına sahiptir?