10. Sınıf Felsefe Felsefeyi Tanıma ve Anlamı

Felsefi düşünce, sadece dış dünyayı değil, zihnin kendi üzerine dönerek kendi süreçlerini ve bilgilerini de sorgulamasını içerir. Bu durum felsefi düşüncenin hangi özelliği ile açıklanır?

Antik Yunan'da felsefenin doğuşu, mitolojik açıklamaların yerini rasyonel ve gözleme dayalı açıklamaların almasıyla gerçekleşmiştir. Thales'in 'Evrenin ana maddesi (arkhe) nedir?' sorusuna 'su' cevabını vermesi bu dönüşümün başlangıcı sayılır. Buna göre felsefenin doğuşu için gerekli olan temel şart aşağıdakilerden hangisidir?

Karl Jaspers'ın 'Felsefe yolda olmaktır' sözü felsefenin hangi niteliğini en iyi şekilde vurgular?

Bilimler, varlığı parçalara ayırarak (fizik maddeyi, biyoloji canlıyı vb.) incelerken; felsefe, varlığı bir bütün olarak ve genel ilkeleriyle ele alır. Bu durum felsefenin hangi özelliğini gösterir?

Bir filozofun kuramı, kendi içinde çelişki barındırmamalı ve mantıksal bir örüntüye sahip olmalıdır. Bu durum felsefi düşüncenin aşağıdaki özelliklerinden hangisiyle doğrudan ilgilidir?

Felsefe, gündelik hayatın sıradan kabullerini ve 'doğru' diye dayatılan yargıları sorgular. İnsanların üzerinde düşünmeden kabul ettikleri değerleri mercek altına alır. Bu parçada felsefenin hangi işlevi vurgulanmaktadır?

Felsefe tarihinde Platon'un devlet anlayışı, Aristoteles'in mantığı veya Kant'ın etik görüşleri günümüzde hala tartışılmakta ve üzerine yeni düşünceler eklenmektedir. Bu durum felsefenin 'yığılımlı (akümülatif)' olma özelliğini bilimden nasıl ayırır?

Aristoteles'e göre felsefe, 'insanın merak etmesiyle' başlar. Günlük hayatta kanıksadığımız olaylara şaşkınlıkla bakmak felsefenin motorudur. Buna göre felsefeyi başlatan temel duygu aşağıdakilerden hangisidir?

Felsefe soruları; 'Bilgi nedir?', 'Güzel nedir?', 'Varlık var mıdır?' gibi genel ve öze yönelik sorulardır. Bilim ise 'Suyun kaynama noktası nedir?' gibi daha spesifik sorularla ilgilenir. Buna göre felsefi soruların temel karakteri nedir?

Bir kişinin yaşamın anlamı üzerine düşünmesi, kendi değer yargılarını sorgulaması ve 'Ben neden buradayım?' diye sorması felsefenin hangi yönüyle ilişkilidir?

Felsefede 'Hikmet' (Wisdom) kavramı, felsefeden daha geniş bir anlam taşır. Hikmet, varlığın, hayatın ve insanın nihai anlamını kavramak, bütüncül bir bilgeliğe sahip olmaktır. Filozof ise bu hikmete sahip olan değil, onu arayan kişidir. Bu açıklamaya göre felsefe ile hikmet arasındaki ilişki nasıldır?

Felsefi düşüncenin 'öznel' olması aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Aşağıdakilerden hangisi felsefi bir soru niteliği taşımaz?

Felsefe, ortaya koyduğu iddiaları temellendirmek zorundadır. 'Temellendirme' kavramı felsefe için ne anlama gelir?

Felsefe, farklı kültürlerin ve medeniyetlerin ortak mirasıdır. Antik Yunan'da sistemleşmiş olsa da Mezopotamya, Mısır, Hint ve Çin medeniyetlerinin düşünce birikimlerinden beslenmiştir. Bu durum felsefenin hangi özelliğini vurgular?

Sokrates, 'Sorgulanmamış bir hayat yaşanmaya değmez' demiştir. Sokrates'in bu sözle vurgulamak istediği temel düşünce nedir?

Felsefi düşünce, bir filozofun ortaya attığı görüşlerin diğer filozoflar tarafından eleştirilmesi ve geliştirilmesiyle ilerler. Bu süreçte hiçbir otorite tartışılmaz değildir. Bu durum felsefenin hangi karakterini yansıtır?

Bilim, 'olanı' olduğu gibi incelemeye çalışırken; felsefe 'olanın' yanısıra 'olması gerekeni' (değerler, etik vb.) de tartışır. Bu fark aşağıdakilerden hangisini açıklar?

Bir akşam yemeğinde arkadaşlarınızla 'Yapılan bir iyilik, karşılık bekleniyorsa gerçekten iyilik midir?' konusunu tartışmaya başladınız. Bu tartışma hangi tür bir sorgulamadır?

Felsefenin bireysel işlevleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Felsefe, toplumların demokrasi, insan hakları ve özgürlük gibi kavramları geliştirmesinde öncü rol oynamıştır. Aydınlanma filozoflarının düşünceleri Fransız İhtilali'ne zemin hazırlamıştır. Bu durum felsefenin hangi işlevini gösterir?

Felsefe yapmak için sadece zeki olmak yetmez; aynı zamanda 'entelektüel dürüstlük' ve 'cesaret' de gerekir. Bu cesaret aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Aşağıdaki ifadelerden hangisi felsefi düşüncenin 'sistemli' olma özelliğini açıklar?

Felsefe ile bilim arasındaki temel farklardan biri de felsefede 'ilerleme' kavramının bilimdeki gibi olmamasıdır. Bilimde Newton fiziğinin yerini Einstein fiziğinin alması bir ilerlemedir. Ancak felsefede Platon'un görüşleri hala güncelliğini korur. Bunun temel sebebi nedir?