Haydi Bitirelim! — 3. Zıt Anlamlılarla Anlamın Bozulması
Bazı kelimelerin zıddını koymak cümleyi bozmaz (siyah→beyaz, kısa→uzun, aşağı→yukarı) çünkü bunlar nesnel niteliklerdir. Ama "gazi", "kahraman", "canını hiçe sayan" gibi değer yüklü kelimelerin zıddını koymak, "Kıbrıs gazisi komşumuzu ziyaret edecektik… bir kahraman asker ile tanışacaktık." cümlelerinin anlamını ve mantığını bozar. Sebep: Bu kelimeler bir gerçeği ve saygı duyulan bir değeri anlatır; zıttını koymak hem gerçeğe hem de metnin verdiği duyguya aykırı düşer. Yani her kelimenin zıddı cümleye uymaz; anlam ve bağlam korunmalıdır.
4. İki Mücadelenin Karşılaştırılması
| Benzerlikler | Farklılıklar |
|---|---|
| İkisi de bir "düşmana" karşı verilir; ikisi de azim, kararlılık ve fedakârlık ister; ikisi de vatanın geleceği içindir; ikisi de topyekûn ve uzun soluklu mücadelelerdir. | Bağımsızlık mücadelesi silahla, cephede, işgalciye karşı; cehaletle mücadele ise eğitimle, okulda, cahilliğe karşı yapılır. Birini askerler, diğerini öğretmenler yürütür. |
b. Örnek konuşma (köy öğretmeni): "Değerli köylülerim, savaşı kazandık ama asıl zafer, okuyan ve düşünen bir nesille tamamlanacak. Geliniz, hep birlikte okuma seferberliği başlatalım; çünkü bir milletin en büyük gücü bilgidir."
